کتاب شاهنامه و اساطیر ایران

کتاب شاهنامه و اساطیر ایران نوشته‌ی محمدرضا سلطاندوست و با ویرایش سهند سلطاندوست، اثری پژوهشی در زمینه‌ی پیوندهای میان شاهنامه فردوسی و اسطوره‌های ایرانی است. نشر یزدا آن را منتشر کرده است. این کتاب با رویکردی تحلیلی، به بررسی ریشه‌ها و تأثیرات اسطوره‌های کهن ایران بر روایت‌های شاهنامه می‌پردازد و تلاش می‌کند با بازخوانی داستان‌ها و شخصیت‌های شاهنامه، جایگاه و نقش اسطوره‌ها را در شکل‌گیری این اثر حماسی روشن کند. ساختار کتاب شامل شش فصل است که هرکدام به بررسی شخصیت‌ها و رویدادهای محوری شاهنامه و ارتباط آن‌ها با اسطوره‌های ایرانی اختصاص یافته‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شاهنامه و اساطیر ایران

کتاب شاهنامه و اساطیر ایران با تمرکز بر شاهنامه فردوسی و اسطوره‌های ایرانی، به بررسی ریشه‌های اسطوره‌ای روایت‌های حماسی این اثر می‌پردازد. محمدرضا سلطاندوست در این کتاب، با تکیه‌بر منابع کهن و پژوهش‌های اسطوره‌شناسی، تلاش کرده است تا مرز میان اسطوره و حماسه را روشن کند و تفاوت‌ها و شباهت‌های این دو را در بستر شاهنامه نشان دهد. ساختار کتاب به گونه‌ای است که هر فصل به یک یا چند شخصیت محوری شاهنامه اختصاص یافته و در دو بخش «نگاهی گذرا» و «نگاهی به پس» روایت‌های شاهنامه و ارتباط آن‌ها با اسطوره‌های ایرانی تحلیل شده است. نویسنده با رویکردی انتقادی، به نقد برداشت‌های رایج از اسطوره‌ها و تفسیرهای نمادین می‌پردازد و بر اهمیت بررسی اسطوره‌ها در بستر تاریخی و فرهنگی خود تأکید می‌کند. کتاب، علاوه‌بر تحلیل روایت‌ها، به نقش اسطوره در شکل‌گیری زبان، فرهنگ و آیین‌های ایرانی نیز توجه دارد و سیر تطور اسطوره‌ها را از دوران شکارگری تا عصر کشاورزی و پیدایش تمدن بررسی می‌کند. شاهنامه و اساطیر ایران اثری است که برای علاقه‌مندان به ادبیات، تاریخ و اسطوره‌شناسی ایرانی، تصویری جامع از پیوندهای میان روایت‌های حماسی و اسطوره‌ای ارائه می‌دهد.

خلاصه کتاب شاهنامه و اساطیر ایران

کتاب شاهنامه و اساطیر ایران با بررسی تطبیقی روایت‌های شاهنامه و اسطوره‌های ایرانی، به دنبال پاسخ به این پرسش است که چگونه عناصر اسطوره‌ای در ساختار و محتوای شاهنامه حضور یافته‌اند و چه تأثیری بر شکل‌گیری شخصیت‌ها و رویدادهای این اثر داشته‌اند. نویسنده ابتدا با تعریف اسطوره و حماسه و تمایز میان آن‌ها، زمینه‌ای نظری برای تحلیل روایت‌ها فراهم می‌کند. سپس در هر فصل، شخصیت‌های محوری شاهنامه مانند کیومرث، جمشید، ضحاک، فریدون، رستم، سیاوش، کیخسرو و دیگران را انتخاب کرده و داستان‌های مربوط به آن‌ها را مرور و تحلیل می‌کند. در این روند، به ریشه‌های اسطوره‌ای هر شخصیت و نحوه‌ی دگرگونی آن‌ها در روایت حماسی شاهنامه پرداخته شده است. کتاب نشان می‌دهد که بسیاری از داستان‌ها و شخصیت‌های شاهنامه، بازتابی از باورها، آیین‌ها و اسطوره‌های کهن ایرانی‌اند که در گذر زمان دچار تغییر و بازآفرینی شده‌اند. همچنین به نقش زبان، نام‌ها و نمادها در اسطوره‌پردازی و روایت‌گری شاهنامه توجه شده و تأثیر اسطوره‌ها بر فرهنگ، زبان و آیین‌های ایرانی بررسی شده است. نویسنده با نقد تفسیرهای نمادین و فرامتنی، بر اهمیت مطالعه‌ی اسطوره‌ها در بستر تاریخی و فرهنگی خود تأکید می‌کند و نشان می‌دهد که اسطوره‌ها نه‌تنها بخشی از گذشته‌ی دور، بلکه سرچشمه‌ای برای فهم تحولات فکری و فرهنگی ایرانیان هستند.

چرا باید کتاب شاهنامه و اساطیر ایران را بخوانیم؟

این کتاب با رویکردی تحلیلی و انتقادی، امکان شناخت عمیق‌تری از ریشه‌های اسطوره‌ای شاهنامه و جایگاه اسطوره‌ها در فرهنگ ایرانی را فراهم می‌کند. خواننده با مطالعه‌ی آن، با تفاوت‌ها و شباهت‌های اسطوره و حماسه آشنا می‌شود و می‌تواند سیر تحول روایت‌های اسطوره‌ای را در بستر تاریخ و فرهنگ ایران دنبال کند. کتاب شاهنامه و اساطیر ایران، علاوه‌بر تحلیل روایت‌ها، به نقش زبان، آیین‌ها و نمادها در شکل‌گیری اسطوره‌ها می‌پردازد و تصویری روشن از تأثیر اسطوره‌ها بر ادبیات و فرهنگ ایرانی ارائه می‌دهد. این اثر برای کسانی که به دنبال درک عمیق‌تر از شاهنامه و اسطوره‌های ایرانی هستند، منبعی ارزشمند و متفاوت است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به علاقه‌مندان شاهنامه، پژوهشگران اسطوره‌شناسی، دانشجویان ادبیات فارسی، تاریخ و فرهنگ ایران و کسانی که به دنبال فهم ریشه‌های روایت‌های حماسی و اسطوره‌ای در ادبیات ایران هستند، پیشنهاد می‌شود.