کتاب جنگ های ترکیبی آمریکا

کتاب جنگ های ترکیبی آمریکا نوشته حسین مرتضی و ترجمه کریم شنی درباره‌ی سازوکارهای نوین قدرت‌ورزی ایالات متحده در جهان امروز است و نشر امیرکبیر آن را منتشر کرده است. نویسنده که سال‌ها به‌عنوان خبرنگار میدانی و تحلیلگر سیاسی در لبنان، عراق، سوریه و دیگر نقاط حساس خاورمیانه حضور داشته، در این کتاب تجربه‌ی میدانی خود را با مطالعه‌ی گسترده‌ی متون اندیشکده‌ها، گزارش‌های تخصصی و داده‌های اقتصادی و رسانه‌ای پیوند زده است. محور اصلی اثر مفهوم «جنگ ترکیبی» است. کتاب ضمن معرفی این مفهوم، به‌طور خاص بر نقش ساختار مالی و شرکتی آمریکا، تحریم‌ها علیه روسیه، ایران و دیگر کشورها و پیوند این تحریم‌ها با شبکه‌ی شرکت‌های سرمایه‌گذاری غول‌آسا تمرکز کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جنگ های ترکیبی آمریکا اثر حسین مرتضی

کتاب جنگ های ترکیبی آمریکا به قلم حسین مرتضی با تمرکز بر مفهوم «جنگ ترکیبی» تلاش کرده است تصویری از شیوه‌ی جدید اعمال قدرت ایالات متحده ارائه کند؛ شیوه‌ای که در آن، مرز میان جنگ و صلح، جبهه و پشت‌جبهه و نظامی و غیرنظامی به‌تدریج محو شده است. حسین مرتضی در مقدمه‌ ریشه‌ی توجهش به این حوزه را در آشنایی با نوشته‌های خضر عوارکه و پیگیری مقالاتی درباره‌ی انقلاب‌های رنگی و جنگ‌های نامتعارف اعلام کرده است.

نویسنده جنگ ترکیبی را نه صرفاً ترکیب چند ابزار، بلکه شبکه‌ای از لایه‌های درهم‌تنیده می‌داند که مانند دایره‌ها و مکعب‌های نامرئی بر اقتصاد، رسانه، فرهنگ، سیاست و امنیت کشور هدف فشار وارد می‌کنند. در مقدمه‌ی مترجم جایگاه این اصطلاح در فضای رسانه‌ای ایران و پیوند آن با رخدادهایی مانند اعتراضات مربوط به کشف حجاب توضیح داده شده و سپس زندگی حرفه‌ای نویسنده به‌عنوان خبرنگار جنگی در عراق، لبنان و سوریه مرور شده است؛ تا روشن شود که تحلیل‌های کتاب جنگ های ترکیبی آمریکا بر تجربه‌ی میدانی طولانی و مواجهه‌ی مستقیم با جنگ‌های جدید استوار است.

سخن ناشر عرب، اهمیت کتاب جنگ های ترکیبی آمریکا را در پیوند میان پژوهش نظری و مشاهده‌ی میدانی برجسته کرده و از آن به‌عنوان تلاشی برای افشای پشت‌صحنه‌ی جنگ‌های ترکیبی آمریکا یاد کرده است. کتاب در فصل اول، جنگ و تحریم‌های اقتصادی آمریکا را به‌عنوان اصلی‌ترین سلاح این نوع جنگ معرفی کرده است.

در بخش مربوط به شرکت‌ها، سه غول مالی بلک‌استون، ونگارد و استیت استریت کورپوریشن به‌تفصیل معرفی شده‌اند. در ادامه‌ی همین فصل از کتاب جنگ های ترکیبی آمریکا، تحریم‌های گسترده‌ی غرب علیه روسیه پس از بحران اوکراین با جزئیات فراوان بررسی شده است. سپس نویسنده این تحریم‌ها را در کنار جنبش تحریم رژیم صهیونیستی (BDS) قرار داده و شباهت‌ها و تفاوت‌های دو الگوی تحریم را از منظر دامنه، عمق و واکنش‌های سیاسی و حقوقی تحلیل کرده است.

در پایان فصل نیز جایگاه جنگ اقتصادی در راهبرد کلی آمریکا، از تحریم ایران و عراق تا فشار بر چین، در قالب نمونه‌های متعدد و ارجاع به گزارش‌ها و تحلیل‌های اندیشکده‌ها و رسانه‌های بین‌المللی توضیح داده شده است.

خلاصه کتاب جنگ های ترکیبی آمریکا

نویسنده ابتدا مفهوم جنگ ترکیبی را تعریف می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه قدرت‌های بزرگ، به‌ویژه ایالات متحده، از ترکیب ابزارهای نظامی، اقتصادی، رسانه‌ای، حقوقی، اطلاعاتی و فرهنگی برای اعمال فشار بر کشورها استفاده می‌کنند. او تأکید می‌کند که در شکل جدید این جنگ، همه‌ی ظرفیت‌ها در یک بازه‌ی زمانی مشخص با برنامه‌ریزی دقیق و هدف‌گذاری درازمدت و فرسایشی به‌ کار گرفته می‌شوند؛ به‌گونه‌ای که جامعه‌ی هدف، هم‌زمان در چند جبهه دچار فرسودگی و سردرگمی شود.

حسین مرتضی با تکیه بر تجربه‌ی خود در پوشش جنگ سوریه توضیح می‌دهد که چگونه روایت رسانه‌ای، درک مردم از ماهیت درگیری را تغییر می‌دهد و چگونه نمایش گزینشی تصاویر و اخبار می‌تواند ارتش یک کشور را از نیروی مدافع به نیروی متهم به کشتار غیرنظامیان تبدیل کند یا برعکس، حضور جنگجویان خارجی و شبکه‌ی پشتیبانی آن‌ها را آشکار سازد.

در فصل نخست، جنگ اقتصادی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابعاد جنگ ترکیبی معرفی می‌شود. نویسنده با تبیین نقش شبکه‌های قدرت اقتصادی و سیاسی در آمریکا به نفوذ گسترده‌ی شرکت‌های بزرگ مدیریت دارایی مانند بلک‌راک، استیت استریت و ونگارد در اقتصاد جهانی می‌پردازد و نشان می‌دهد که تمرکز مالکیت در دست این نهادها چگونه بر سیاست‌های اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاسی اثر می‌گذارد.

سپس تحریم‌های غرب علیه روسیه پس از بحران اوکراین به‌عنوان نمونه‌ای از جنگ اقتصادی بررسی می‌شود؛ از اهداف و دامنه‌ی تحریم‌ها گرفته تا پیامدهای آن بر اقتصاد روسیه و تلاش این کشور برای کاهش آثار تحریم‌ها از طریق گسترش همکاری با چین و ایجاد سازوکارهای مالی جایگزین. کتاب همچنین این پرسش را مطرح می‌کند که تحریم‌ها تا چه اندازه در تغییر رفتار قدرت‌های بزرگ مؤثرند و آیا خود به تقویت روند چندقطبی‌شدن نظام مالی جهانی نمی‌انجامند.

در ادامه تحریم‌های روسیه با جنبش تحریم رژیم صهیونیستی (BDS) مقایسه می‌شود و تفاوت برخورد دولت‌ها و رسانه‌های غربی با این دو مورد موردتوجه قرار می‌گیرد. در نهایت جنگ اقتصادی آمریکا علیه کشورهایی مانند ایران، عراق، کره‌ی شمالی، روسیه و چین در چارچوب راهبردی گسترده‌تر برای حفظ برتری مالی، فناوری و سیاسی آمریکا و مقابله با شکل‌گیری نظم چندقطبی جهانی تحلیل می‌شود.

چرا باید کتاب جنگ های ترکیبی آمریکا را بخوانیم؟

این کتاب امکان آشنایی عمیق با پشت‌صحنه‌ی تحریم‌ها، جنگ‌های مالی و رسانه‌ای را فراهم می‌کند؛ پشت‌صحنه‌ای که در خبرهای روزمره معمولاً تنها نتایج ظاهری آن دیده می‌شود. این کتاب نشان می‌دهد که تحریم اقتصادی صرفاً یک تصمیم سیاسی مقطعی نیست؛ بلکه بر شبکه‌ای از شرکت‌های سرمایه‌گذاری، بانک‌ها، صندوق‌ها، سامانه‌های پرداخت و الگوریتم‌های پیچیده تکیه دارد که در سطح جهانی عمل می‌کنند.

حضور تجربه‌ی میدانی نویسنده در جنگ‌های منطقه به تحلیل‌ها بُعد عینی داده و نشان داده است که جنگ ترکیبی چگونه در سطح زندگی روزمره‌ی مردم، ادراک عمومی و روحیه‌ی جوامع اثر می‌گذارد. این کتاب تصویری نسبتاً جامع از یک الگوی مهم مواجهه‌ی آمریکا با رقبای خود ارائه کرده است.

خواندن کتاب جنگ های ترکیبی آمریکا را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران علوم سیاسی، روابط بین‌الملل، مطالعات امنیتی و اقتصاد سیاسی پیشنهاد می‌شود. همچنین اثر حاضر به فعالان رسانه‌ای، تحلیلگران مسائل منطقه، علاقه‌مندان به موضوع تحریم‌ها و جنگ اقتصادی و کسانی که در پی فهم عمیق‌تر نقش شرکت‌های مالی و رسانه‌های بزرگ در سیاست جهانی هستند، توصیه می‌شود.

بخشی از کتاب جنگ های ترکیبی آمریکا

«فصل پنجم: نحوهٔ مقابله روس‌ها با جنگ‌های ترکیبی نمونه‌ای از قدرت نرم آن‌ها «اتاق‌های فکر روسیه و قدرت نرم»

۱. نگاه روسیه به اندیشکده‌ها و سیاست خارجی

۲. روسیه و قدرت نرم

۳. سازمان‌های دولتی روسیه و دیپلماسی عمومی

۴. اندیشکده‌های پشتیبان تصمیم‌گیری در روسیه

نگاه روسیه به اندیشکده‌ها و سیاست خارجی

«کارولینا وندیل پالین» و «سوزان اُکسِنْس‌تی‌یِرنا»، ضمن گزارش خود دربارهٔ اندیشکده‌های روسیه و قدرت نرم این کشور، می‌نویسند: «امروزه در روسیه، طیف وسیعی از اندیشکده‌ها وجود دارد که مخاطبان آن‌ها، در درجهٔ اول، بیشتر داخلی هستند؛ البته آن‌ها برای جلب توجه ریاست‌جمهوری و دولت نیز رقابت می‌کنند و مانند بسیاری از مؤسسات تحقیقاتی در غرب، در تلاش برای جلب توجه سازمان‌های دولتی هستند؛ بااین‌حال، فعالیت سیاسی مستقل، در جامعهٔ روسیه، بسیار محدود است؛ درواقع، همهٔ مراکز تحقیقاتی، به درجات مختلف، در تلاش برای ترویج دیدگاه رسمی روسیه نسبت به روابط بین‌الملل، مواضع سیاسی این کشور و نظام سیاسی آن در سطح بین‌المللی، فعال هستند؛ این، یک رویهٔ جدید برای روسیه نیست؛ مثلاً تاریخچهٔ مؤسسهٔ مطالعات آمریکا و کانادا را در نظر بگیرید که ابزار سیاست خارجیِ دپارتمان بین‌المللِ کمیتهٔ مرکزی حزب کمونیست بود.»»