کتاب روانکاوی سیاست علوم جدید مغز

کتاب روانکاوی سیاست علوم جدید مغز (Psychoanalyzing the politics of the new brain sciences) نوشته رابرت ساموئلز و ترجمه آرش منشی‌ زادگان و حمید سعیدی جوادی اثری است که در مرز میان روانکاوی، علوم اعصاب و سیاست حرکت می‌کند. این کتاب توسط نشر رجال منتشر شده و تلاش کرده است با نگاهی انتقادی رابطه‌ی میان نظریه‌های روانکاوی (به‌ویژه فروید و لاکان) و تحولات اخیر در علوم مغز را با سیاست‌های معاصر به‌ویژه سیاست‌های نئولیبرال بررسی کند. نویسنده با اتکا به تحلیل‌های روانکاوانه و نقد علوم شناختی، به بازخوانی نقش ایدئولوژی در شکل‌دهی به سیاست و علم می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه زبان و استعاره‌های علمی می‌توانند حامل پیش‌داوری‌های سیاسی و اجتماعی باشند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب روانکاوی سیاست علوم جدید مغز

کتاب روانکاوی سیاست علوم جدید مغز با تمرکز بر تلاقی سه حوزه‌ی روانکاوی، علوم اعصاب و سیاست به بررسی انتقادی گفتمان‌های علمی و سیاسی معاصر می‌پردازد. رابرت ساموئلز در این کتاب با بهره‌گیری از نظریه‌های فروید و لاکان و تحلیل آثار چهره‌هایی چون آنتونیو داماسیو و استیون پینکر نشان می‌دهد که چگونه علوم جدید مغز و روان‌شناسی تکاملی اغلب به‌عنوان ابزاری برای توجیه سیاست‌های نئولیبرال و بازتعریف سوژه‌ی انسانی به کار می‌روند. 

کتاب بر پایه‌ی نقد گفتمان‌های علمی و بررسی تأثیر زبان و استعاره‌های علمی بر شکل‌گیری ایدئولوژی سیاسی استوار است. رابرت ساموئلز با تحلیل دقیق متون علمی و سیاسی تلاش کرده است نشان دهد که چگونه مفاهیمی مانند ناخودآگاه، رانه و فراخود در روانکاوی می‌توانند به فهم بهتر نقش علم در سیاست و جامعه کمک کنند. این کتاب همچنین به نقد پزشکی‌سازی اختلالات روانی و نقش شرکت‌های دارویی در سیاست‌گذاری‌های اجتماعی می‌پردازد و از منظر روانکاوی محدودیت‌های جبر زیستی و تأثیرات اجتماعی و فرهنگی بر ذهن انسان را برجسته می‌کند.

خلاصه کتاب روانکاوی سیاست علوم جدید مغز

کتاب روانکاوی سیاست علوم جدید مغز با طرح این پرسش آغاز می‌شود که چگونه علوم اعصاب، روان‌شناسی تکاملی و اقتصاد رفتاری فراتر از یک علم خنثی به‌عنوان ایدئولوژی سیاسی عمل می‌کنند. نویسنده با بررسی آثار دانشمندانی چون داماسیو و پینکر نشان می‌دهد که این علوم جدید اغلب بر جبر زیستی و نقش تعیین‌کننده‌ی ژن‌ها و انتقال‌دهنده‌های عصبی در هویت و رفتار انسان تأکید دارند. این رویکرد به‌زعم ساموئلز به خدمت سیاست‌هایی درمی‌آید که نابرابری اجتماعی و تضعیف دولت رفاه را توجیه می‌کنند. 

در ادامه کتاب به نقد مفاهیم کلیدی مانند خودتنظیمی، بقا و تطبیق رقابتی می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه این مفاهیم در علوم مغز با ایدئولوژی نئولیبرال هم‌سو شده‌اند. ساموئلز با اتکا به روانکاوی به‌ویژه نظریه‌های فروید و لاکان تأکید می‌کند که انسان‌ها صرفاً تحت سلطه‌ی غرایز زیستی نیستند و مفاهیمی مانند ناخودآگاه، رانه و فراخود نقش مهمی در شکل‌دهی به ذهنیت و رفتار دارند. او همچنین به نقش زبان و استعاره‌های علمی در انتقال ایدئولوژی‌های سیاسی اشاره می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه واژگان علمی می‌توانند نگرش‌های خاصی را درباره‌ی فردیت، رقابت و موفقیت طبیعی جلوه دهند. 

در بخش‌های بعدی کتاب به بررسی تأثیر علوم جدید مغز بر سیاست‌های عمومی، پزشکی‌سازی اختلالات روانی و نقش شرکت‌های دارویی در جهت‌دهی به سلامت روان می‌پردازد. ساموئلز استدلال می‌کند که این روندها نه‌تنها به فردگرایی و رقابت دامن می‌زنند، بلکه باعث تضعیف هم‌بستگی اجتماعی و نادیده‌گرفتن عوامل فرهنگی و اجتماعی در سلامت روان می‌شوند. در نهایت کتاب با تأکید بر اهمیت نقد روانکاوانه و علوم انسانی راه‌هایی برای بازاندیشی در سیاست‌گذاری اجتماعی و نقد ایدئولوژی علم پیشنهاد می‌دهد.

چرا باید کتاب روانکاوی سیاست علوم جدید مغز را بخوانیم؟

این کتاب با رویکردی انتقادی و تحلیلی فرصتی فراهم می‌کند تا خواننده با لایه‌های پنهان ایدئولوژی در علوم جدید مغز و سیاست‌های معاصر آشنا شود. یکی از ویژگی‌های شاخص کتاب ترکیب نظریه‌های روانکاوی با نقد علوم اعصاب و روان‌شناسی تکاملی است که به فهم عمیق‌تری از نقش زبان، استعاره و قدرت در شکل‌دهی به علم و سیاست منجر می‌شود. کتاب به بررسی تأثیرات اجتماعی و فرهنگی بر ذهن انسان و نقد پزشکی‌سازی اختلالات روانی می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه سیاست و علم می‌توانند در خدمت منافع خاص قرار گیرند. مطالعه‌ی این اثر به کسانی که به‌دنبال درک انتقادی از رابطه‌ی علم، سیاست و جامعه هستند دیدگاهی تازه و متفاوت ارائه می‌کند.

خواندن کتاب روانکاوی سیاست علوم جدید مغز را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به علاقه‌مندان به روانکاوی، علوم اعصاب، علوم سیاسی، جامعه‌شناسی و مطالعات انتقادی علم پیشنهاد می‌شود. این کتاب برای کسانی که دغدغه‌ی نقد ایدئولوژی‌های علمی، سیاست‌های سلامت روان و تأثیرات اجتماعی علوم جدید را دارند، مناسب است.