کتاب رسوخ

کتاب رسوخ نوشته‌ محبوبه نوابی قوام و با ویراستاری بهاره غفرانی، اثری در قالب نمایشنامه است که نشر متخصصان آن را منتشر کرده است. این کتاب با نگاهی روان‌شناختی و اجتماعی به بررسی لایه‌های پنهان هویت انسان و تأثیر نیروهای بیرونی و درونی بر شکل‌گیری شخصیت می‌پردازد. نویسنده با بهره‌گیری از عناصر نمادین و شخصیت‌هایی چندوجهی تلاش کرده است تا فرایند دگرگونی انسان را در مواجهه با فشارهای خانوادگی، اجتماعی و اخلاقی به تصویر بکشد. رسوخ با روایت‌هایی تلخ و گاه تکان‌دهنده، به سراغ زخم‌های دوران کودکی، وسوسه‌ها و بحران‌های اخلاقی می‌رود و نشان می‌دهد چگونه این عوامل می‌توانند به ژرفای روان انسان نفوذ کنند و هویت او را دگرگون سازند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب رسوخ

کتاب رسوخ اثری از محبوبه نوابی قوام است که در قالب نمایشنامه، به کاوشی عمیق در روان انسان و فرایندهای دگرگونی هویت می‌پردازد. این کتاب با الهام از نظریات روان‌شناسانی چون فروید و یونگ تأکید کرده است که انسان موجودی ثابت نیست و همواره تحت تأثیر نیروهای بیرونی و درونی، در حال تغییر و بازتعریف خویش است. ساختار نمایشنامه‌ای رسوخ، با پرده‌هایی که هر کدام به بخشی از زندگی شخصیت‌ها می‌پردازد، فضایی چندلایه و پُرتنش ایجاد کرده است. شخصیت‌ها در این اثر نمونه‌هایی از انسان‌هایی هستند که در مواجهه با حرص، خشم، رنج یا بی‌توجهی چهره‌ای دیگر پیدا می‌کنند و گاه به پوسته‌ای بی‌جان یا موجودی درنده بدل می‌شوند. 

محبوبه نوابی قوام با استفاده از نمادهایی چون صندلی، آینه، چوب‌لباسی و نقاب مفاهیمی چون هویت، سایه‌های روان، تکرار الگوهای رفتاری و تأثیرات تربیتی را به تصویر کشیده است. کتاب رسوخ نه‌تنها داستانی از فروپاشی و بازسازی هویت فردی است، بلکه تصویری از جامعه‌ای است که در آن حقیقت اغلب تلخ و ناپذیرفتنی جلوه می‌کند و انسان‌ها ناگزیرند با زخم‌های گذشته و فشارهای اکنون دست‌وپنجه نرم کنند. همچنین نمایشنامه‌ی رسوخ نه‌تنها به آسیب‌شناسی روابط خانوادگی و اجتماعی می‌پردازد، بلکه با طرح پرسش‌های فلسفی درباره‌ی ماهیت انسان و امکان تغییر، ذهن را به چالش می‌کشد.

خلاصه کتاب رسوخ

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

کتاب رسوخ با صحنه‌ای آغاز می‌شود که در آن یک پسر جوان، در فضایی نمادین و با وسایلی چون صندلی، آینه و چوب‌لباسی به بازخوانی خاطرات و زخم‌های گذشته‌اش می‌پردازد. او در گفت‌وگو با اشیا و بازتاب‌های ذهنی خود از فشارهای خانوادگی، رابطه‌ی پیچیده با پدر و مادر و تأثیرات عمیق دوران کودکی سخن می‌گوید. روایت به‌تدریج به سمت افشای رازهایی تلخ پیش می‌رود؛ از خودکشی مادر تا احساس گناه و سرخوردگی پسر، و در نهایت مواجهه با عشقی ناکام و خشونت‌بار که به تراژدی می‌انجامد. در پرده‌های بعدی، نمایشنامه وارد فضای خانه‌ای دیگر می‌شود؛ جایی که زن و مردی میان‌سال درگیر روزمرگی، بی‌تفاوتی و خیانت‌های پنهان هستند. 

زن با نقاب‌های مختلفی که بر چهره می‌زند، احساسات متناقض خود را به نمایش می‌گذارد: خشم، اندوه، حسرت و میل به انتقام. مرد در خوابی عمیق و بی‌خبری، نماد بی‌تفاوتی و فرسودگی است. حضور آدمک سیه‌پوش و مرد نقاب‌دار فضای وهم‌آلود و نمادینی به اثر می‌بخشد و نشان می‌دهد که شخصیت‌ها اسیر نقش‌ها و انتظارات اجتماعی و خانوادگی‌اند. در طول نمایشنامه مفاهیمی چون تکرار الگوهای رفتاری، سایه‌های روان، عقده‌های کودکی و ناتوانی در برقراری ارتباط سالم بارها بازتاب می‌یابد. شخصیت‌ها هر کدام به‌نوعی قربانی گذشته و ساختارهای معیوب خانواده و جامعه‌اند؛ گاه در نقش قربانی، گاه در نقش مهاجم و گاه در نقش تماشاگر خاموش. رسوخ با پایانی باز و تلخ، این پرسش را مطرح می‌کند که آیا انسان می‌تواند از چرخه‌ی تکرار و زخم‌های گذشته رهایی یابد یا محکوم به بازتولید آن‌هاست؟

چرا باید کتاب رسوخ را بخوانیم؟

کتاب رسوخ با روایتی چندلایه و نمادین به سراغ دغدغه‌هایی می‌رود که بسیاری از افراد در زندگی روزمره با آن‌ها مواجه‌اند: تأثیرات تربیتی، زخم‌های دوران کودکی، بحران‌های هویت و روابط خانوادگی پرتنش. این کتاب با بهره‌گیری از عناصر نمایشنامه‌ای و فضاسازی خاص، امکان هم‌ذات‌پنداری عمیقی را فراهم کرده است. مخاطب در جریان خواندن با شخصیت‌هایی روبه‌رو می‌شود که هر کدام آینه‌ای از بخشی از جامعه و روان انسان‌اند. اگر علاقه‌مند به آثاری هستید که لایه‌های پنهان روان و جامعه را کاوش می‌کنند و از روایت‌های خطی و ساده فاصله می‌گیرند، این کتاب می‌تواند تجربه‌ای متفاوت و تأمل‌برانگیز باشد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی شناخت ریشه‌های مشکلات روانی و خانوادگی دارند، به موضوعات روان‌شناسی، جامعه‌شناسی و فلسفه علاقه‌مندند یا به‌دنبال نمایشنامه‌هایی با مضامین عمیق و چندلایه هستند. همچنین به دانشجویان و علاقه‌مندان به تئاتر و ادبیات نمایشی که به تحلیل روابط انسانی و ساختارهای اجتماعی می‌پردازند، توصیه می‌شود.