کتاب سرطان زایی مواد شیمیایی

کتاب سرطان زایی مواد شیمیایی نوشته کرتیس دی. کلاسن و ترجمه مرضیه زینوند لرستانی، حامد زینوند لرستانی و نوشین اسد مسجدی، اثری تخصصی در حوزه‌ی سم‌شناسی و علوم پزشکی است که به بررسی نقش مواد شیمیایی در ایجاد سرطان می‌پردازد. این کتاب که توسط انتشارات متخصصان منتشر شده، با رویکردی علمی و مستند به تحلیل عوامل محیطی، شغلی و رفتاری مؤثر بر بروز سرطان می‌پردازد. نویسنده باتکیه‌بر شواهد تاریخی، مطالعات اپیدمیولوژیک و آزمایشگاهیْ روندهای سرطان‌زایی را از سطح سلولی تا مکانیسم‌های مولکولی واکاوی کرده است. اثر حاضر برای دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های پزشکی، داروسازی و بهداشت و برای علاقه‌مندان به شناخت ریشه‌های بیماری‌های مزمن و نقش محیط در سلامت انسان، منبعی سودمند به شمار می‌آید. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سرطان زایی مواد شیمیایی

کتاب سرطان‌زایی مواد شیمیایی به قلم کرتیس دی. کلاسن، اثری جامع درباره‌ی نقش مواد شیمیایی در فرایند ایجاد سرطان است. این کتاب با نگاهی تحلیلی به تعریف و ماهیت سرطان و عوامل مؤثر بر آن می‌پردازد و سپس با مرور پیشینه‌ی تاریخی، شواهد اپیدمیولوژیک و آزمایش‌های حیوانی، ارتباط میان مواجهه با مواد شیمیایی و بروز انواع سرطان را بررسی می‌کند. ساختار کتاب به‌گونه‌ای است که ابتدا مفاهیم پایه‌ای مانند نئوپلازی، تومور، متاستاز و تفاوت میان نئوپلاسم‌های خوش‌خیم و بدخیم را شرح داده و سپس به دسته‌بندی مواد سرطان‌زا، مکانیسم‌های اثرگذاری آن‌ها و مراحل مختلف سرطان‌زایی (آغاز، پیشبرد و پیشرفت) می‌پردازد. کتاب در ادامه به تفکیک مواد ژنوتوکسیک و غیرژنوتوکسیک، نمونه‌های متعددی از مواد شیمیایی، فلزات و ترکیبات صنعتی را معرفی و نحوه‌ی تأثیر آن‌ها بر ساختار و عملکرد DNA و سلول را توضیح داده است. همچنین مکانیسم‌های ترمیم آسیب‌های DNA و تفاوت‌های گونه‌ای در پاسخ به مواد سرطان‌زا از دیگر محورهای مهم کتاب به شمار می‌آید. این اثر با ارائه‌ی جدول‌ها، نمودارها و مثال‌های متنوعْ تصویری روشن از چگونگی ارتباط محیط و مواد شیمیایی با بروز سرطان ارائه می‌دهد.

خلاصه کتاب سرطان زایی مواد شیمیایی

کتاب با تمرکز بر نقش مواد شیمیایی در ایجاد سرطان به شرح ماهیت سرطان به‌عنوان بیماری ناشی از رشد غیرطبیعی سلول‌ها می‌پردازد و عوامل محیطی، رفتاری و شغلی را به‌عنوان مهم‌ترین دلایل بروز این بیماری معرفی می‌کند. نویسنده با مرور شواهد تاریخی، از نخستین گزارش‌های ارتباط شغل و سرطان تا مطالعات مدرن اپیدمیولوژیک، نشان داده که مواجهه با مواد شیمیایی خاص در محیط کار یا زندگی می‌تواند زمینه‌ساز انواع مختلف سرطان باشد. کتاب به تعریف دقیق مفاهیمی مانند نئوپلازی، تومور، متاستاز و تفاوت میان ضایعات خوش‌خیم و بدخیم می‌پردازد و سپس مواد سرطان‌زا را به دو دسته‌ی ژنوتوکسیک (تأثیرگذار مستقیم یا غیرمستقیم بر DNA) و غیرژنوتوکسیک (تأثیرگذار از طریق مکانیسم‌های غیرمستقیم مانند اختلال هورمونی یا استرس اکسیداتیو) تقسیم می‌کند. هر دسته با مثال‌های متعددی از مواد شیمیایی، فلزات و ترکیبات صنعتی شرح داده شده است. کتاب مراحل سرطان‌زایی را در سه گام آغاز، پیشبرد و پیشرفت توضیح داده و نقش هر گروه از مواد شیمیایی را در این فرایندها بررسی کرده است. همچنین به مکانیسم‌های آسیب به DNA، انواع موتاسیون‌ها، نقش ترمیم سلولی و تفاوت‌های گونه‌ای در پاسخ به مواد سرطان‌زا پرداخته است. اثر حاضر با ارائه‌ی نمونه‌هایی از مواد سرطان‌زای شناخته‌شده، اهمیت پیشگیری، کنترل مواجهه و شناخت مکانیسم‌های مولکولی را برای کاهش خطر سرطان برجسته می‌کند.

چرا باید کتاب سرطان زایی مواد شیمیایی را بخوانیم؟

کتاب با رویکرد علمی به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های سلامت عمومی، یعنی نقش مواد شیمیایی در بروز سرطان می‌پردازد. این کتاب با ارائه‌ی شواهد تاریخی، مطالعات آزمایشگاهی و اپیدمیولوژیک به خواننده کمک می‌کند تا درک عمیق‌تری از چگونگی تأثیر محیط، شغل و رفتارهای روزمره بر سلامت سلولی و ژنتیکی پیدا کند. از ویژگی‌های شاخص این اثر می‌توان به توضیح دقیق مفاهیم پایه، دسته‌بندی روشن مواد سرطان‌زا، بررسی مکانیسم‌های مولکولی و ارائه‌ی مثال‌های متنوع از مواد شیمیایی و فلزات اشاره کرد. همچنین این کتاب با پرداختن به مکانیسم‌های ترمیم DNA و تفاوت‌های گونه‌ای، دیدگاه جامعی درباره‌ی پیشگیری و کنترل سرطان ارائه می‌دهد. مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند به افزایش آگاهی درباره‌ی عوامل خطر و راهکارهای کاهش مواجهه با مواد سرطان‌زا کمک کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های پزشکی، داروسازی، بهداشت، سم‌شناسی و علوم زیستی پیشنهاد می‌شود. همچنین این اثر برای افرادی که در صنایع شیمیایی، بهداشت حرفه‌ای یا محیط‌زیست فعالیت دارند و کسانی که دغدغه‌ی پیشگیری از بیماری‌های مزمن و سرطان را دارند، مفید است.

بخشی از کتاب سرطان زایی مواد شیمیایی

«۵. مکانیسم اثر کارسینوژنزهای شیمیایی

توسعه نئوپلازی نیازمند دو رخداد عمده: ایجاد سلول آغازگر و موتاسیون‌یافته، و پرولیفراسیون سلول‌های موتاسیون‌یافته جهت تشکیل نئوپلاسم است که این دو به‌وسیله کارسینوژنزها القا یا اِعمال اثر می‌نمایند.

مواد شیمیایی القاکننده سرطان بر پایه توانایی در تداخل با DNA ژنومیک به دو دسته ژنوتوکسیک (یا DNA reactive) و نان‌ژنوتوکسیک (یا کارسینوژن‌های اپی‌ژنیک) تقسیم‌بندی شده‌اند.

۵.۱ کارسینوژن های ژنوتوکسیک

کارسینوژن های ژنوتوکسیک با صدمه به DNA تومورزایی را القا می کنند. در مطالعات اپیدمیولوژیک و آزمایشگاهی که در نیمه قرن بیستم انجام شد، تعدادی مواد شیمیایی معرفی گردید که قابلیت ایجاد سرطان در انسان‌ها یا حیوانات آزمایشگاهی را دارا هستند.

کارسینوژن‌های ناشی از قطران زغال سنگ شامل benzo(α)pyrene آفت‌کش‌ها مثل ۲-acetyl amino fluorine و رنگ‌های azo مثل دای آمینو بنزامید ازجمله کارسینوژن‌های شیمیایی هستند که برای اولین بار مورد مطالعه قرار گرفتند.

کارسینوژن‌های واکنش دهنده با DNA براساس اینکه آیا در شکل اولیه خود فعال یا غیرفعال هستند، تقسیم‌بندی می‌شوند (یعنی، کارسینوژن‌های با اثر مستقیم، عواملی که می‌توانند به‌طور مستقیم و بدون متابولیزه‌شدن با DNA باند شوند) و آن‌هایی که نیازمند فعال‌شدن با واسطه متابولیسم هستند (یعنی، کارسینوژن‌های با عملکرد غیرمستقیم، ترکیباتی که جهت انجام واکنش با DNA نیازمند متابولیسم هستند). مثال‌هایی از کارسینوژن‌های با عمل مستقیم و غیرمستقیم در جدول ۶ کتاب لیست شده است.»