کتاب مشکل از ماست؟

کتاب مشکل از ماست؟ (واکاوی دیدگاه‌های استیگمائی درباره معلولیت) نوشته‌ی نسرین فردوانی زاده به بررسی ریشه‌ها و پیامدهای انگ‌زنی نسبت به افراد دارای معلولیت جسمی‌حرکتی می‌پردازد. سنجاق آن را منتشر کرده است. نویسنده با تکیه‌بر پژوهش‌های داخلی و بین‌المللی، مفاهیم پایه‌ای معلولیت، استیگما، برچسب‌زنی و تبعیض را توضیح داده و سپس به سراغ تجربه‌های زیسته، محیط‌های آموزشی و نقش خانواده، رسانه و قانونگذاری در بازتولید یا کاهش انگ اجتماعی می‌رود. در ادامه، توان‌بخشی و برنامه‌های آموزشی و اجتماعی مؤثر در کاهش استیگما و ارتقای پذیرش اجتماعی افراد دارای معلولیت تشریح شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مشکل از ماست؟

کتاب مشکل از ماست؟ با تمرکز بر معلولیت جسمی‌حرکتی، از مقدمه‌ای آماری و مفهومی آغاز می‌شود و نشان می‌دهد چگونه با وجود جمعیت بالای افراد دارای ناتوانی در جهان، هنوز موانع نگرشی و اجتماعی، بیش از خود محدودیت جسمی، زندگی آن‌ها را دشوار می‌کند. نسرین فردوانی زاده در این کتاب، استیگما را به‌عنوان مجموعه‌ای از کلیشه‌ها، پیش‌داوری‌ها و تبعیض‌ها توضیح داده است که در مدرسه، خانواده و فضاهای عمومی، فرصت‌های آموزشی و اجتماعی را محدود می‌کند. کتاب مشکل از ماست؟ در فصل اول، مفاهیم پایه‌ای مانند نقص، ناتوانی و معلولیت را از منظر طبقه‌بندی سازمان بهداشت جهانی تفکیک می‌کند، انواع معلولیت‌ها را برمی‌شمارد و به‌طور خاص روی معلولیت‌های جسمی‌حرکتی، علل، شدت‌ها و گروه‌بندی آن‌ها تمرکز دارد. در این فصل، پیوند میان تعریف‌های پزشکی و پیامدهای اجتماعی و آموزشی نیز برجسته شده است. کتاب مشکل از ماست؟ در فصل دوم به سراغ استیگما، برچسب‌زنی و تبعیض می‌رود؛ از گافمن و نظریه داغ ننگ تا نظریه برچسب‌زنی، مدل‌های «چرا تلاش؟» و خودتنظیمی در برابر تبعیض را مرور می‌کند و نشان می‌دهد چگونه کلیشه‌ها، رسانه، خانواده و مدرسه نگرش کودکان نسبت به همسالان دارای معلولیت را شکل می‌دهند. در این فصل، رشد کلیشه‌های منفی، خوداستیگما و اثرات آن بر عزت‌نفس، هویت و مشارکت اجتماعی توضیح داده شده است. کتاب مشکل از ماست؟ در فصل سوم، توان‌بخشی را به‌عنوان فرایندی چندبعدی معرفی می‌کند که از مداخلات پزشکی و توان‌بخشی تا آموزش، حمایت خانوادگی، برنامه‌های سازمان آموزش و پرورش استثنایی، قانونگذاری، اصلاح زبان و سیاست‌های شمول‌محور را دربرمی‌گیرد. در این بخش، نقش برنامه‌های آموزشی، ادغام تحصیلی، آگاه‌سازی عمومی و ایجاد فرصت برای بروز توانمندی‌ها در کاهش استیگما و حرکت به‌سوی آموزش فراگیر و جامعه‌ای عادلانه‌تر برجسته شده است.

خلاصه کتاب مشکل از ماست؟

کتاب مشکل از ماست؟ با طرح این پرسش که منشأ اصلی دشواری‌های افراد دارای معلولیت جسمی‌حرکتی در خود معلولیت است یا در نگرش‌ها و ساختارهای اجتماعی، به واکاوی استیگما می‌پردازد. نویسنده ابتدا مفهوم معلولیت را از سطح نقص جسمی فراتر می‌برد و آن را در پیوند با محدودیت مشارکت اجتماعی توضیح می‌دهد. سپس نشان می‌دهد چگونه استیگما، برچسب‌زنی و کلیشه‌ها در مدرسه، خانواده، رسانه و قانون، فرصت‌های آموزشی، شغلی و اجتماعی را محدود می‌کنند و حتی به خوداستیگما و کاهش عزت‌نفس می‌انجامند. در ادامه، کتاب مشکل از ماست؟ مدل‌های نظری مختلف درباره استیگما و تبعیض را مرور می‌کند و آن‌ها را با تجربه افراد دارای معلولیت پیوند می‌زند. فصل پایانی، توان‌بخشی را به‌عنوان فرایندی چندبعدی معرفی می‌کند که هدف آن فقط جبران ناتوانی جسمی نیست، بلکه کاهش انگ، تقویت استقلال، ارتقای آگاهی عمومی، اصلاح زبان، بهبود سیاست‌های آموزشی و قانونی و فراهم‌کردن بستر آموزش فراگیر و پذیرش اجتماعی است.

چرا باید کتاب مشکل از ماست؟ را بخوانیم؟

این کتاب تصویری روشن از این پرسش ارائه می‌کند که «مشکل» در بدن فرد است یا در ساختارها و نگرش‌های جامعه. خواننده با مفاهیم دقیق معلولیت، استیگما و برچسب‌زنی آشنا می‌شود و می‌بیند چگونه مدرسه، خانواده، رسانه و قانون می‌توانند هم منبع تبعیض باشند و هم ابزار تغییر. همچنین، راهکارهای مشخص برای توان‌بخشی، آموزش فراگیر و کاهش انگ اجتماعی طرح شده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران علوم اجتماعی، روان‌شناسی، آموزش‌وپرورش و توان‌بخشی پیشنهاد می‌شود. همچنین به معلمان، مشاوران مدرسه، فعالان حوزه حقوق افراد دارای معلولیت و سیاست‌گذاران آموزشی و اجتماعی که به دنبال درک عمیق‌تری از استیگما و راه‌های کاهش آن هستند توصیه می‌شود.

بخشی از کتاب مشکل از ماست؟

«نکته مهمی که باید مورد توجه قرار گیرد این است که استیگما تنها از سوی دیگران به افراد دارای ناتوانی تحمیل نمی‌شود بلکه گاهی خود فرد نیز آن را درونی می‌کند. این پدیده که به «خوداستیگما» معروف است زمانی رخ می‌دهد که فرد دیدگاه‌های منفی جامعه را درباره خود بپذیرد و احساس ارزشمندی‌اش کاهش یابد. خوداستیگما می‌تواند منجر به اضطراب، افسردگی، کناره‌گیری اجتماعی و کاهش تلاش برای دستیابی به اهداف شخصی شود. با توجه به پیامدهای منفی استیگما، بررسی نگرش‌های دانش‌آموزان نسبت به همسالان دارای ناتوانی جسمی-حرکتی و شناسایی عوامل مؤثر بر این نگرش‌ها، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. آموزش صحیح، افزایش آگاهی، تعاملات مثبت و فراهم کردن محیط‌های آموزشی فراگیر می‌تواند نقش مهمی در کاهش استیگما و ایجاد نگرش‌های پذیراتر ایفا کند. در این کتاب تلاش شده است تا با بررسی نگرش‌های استیگمایی دانش‌آموزان نسبت به همسالان دارای ناتوانی جسمی-حرکتی، به درک بهتری از علل شکل‌گیری این نگرش‌ها دست یابیم. همچنین، راهکارهایی علمی و عملی برای کاهش استیگما و ارتقای پذیرش اجتماعی افراد دارای ناتوانی ارائه شده است. امید است که این اثر بتواند گامی مؤثر در جهت تغییر نگرش‌های اجتماعی، ترویج برابری و افزایش کیفیت زندگی این گروه از افراد باشد. هدف نهایی این پژوهش، ایجاد بستری برای تحقق آموزش فراگیر و پذیرش اجتماعی همه افراد، فارغ از محدودیت‌های جسمی-حرکتی، است. همه ما به‌عنوان اعضای جامعه، در قبال تغییر این نگرش‌ها مسئول هستیم و می‌توانیم با درک و همدلی، دنیایی عادلانه‌تر و انسانی‌تر بسازیم.»