کتاب مصباح السلوک فی ما یحل من صید البحر و فقه السموک

کتاب مصباح السلوک فی ما یحل من صید البحر و فقه السموک نوشته‌ ابوذر کرم‌ پور، اثری تخصصی در حوزه‌ی فقه آبزیان است که به بررسی احکام شرعی صید و مصرف آبزیان، به‌ویژه ماهی‌ها و سایر موجودات دریایی، می‌پردازد. این کتاب با رویکردی فقهی و استناد به آیات قرآن، روایات و منابع معتبر، موضوعاتی مانند حلیت و حرمت انواع آبزیان، شرایط صید، احکام خریدوفروش و مسائل مرتبط با مالکیت منابع آبی را بررسی کرده است. انتشارات خورشید علم این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مصباح السلوک فی ما یحل من صید البحر و فقه السموک

کتاب مصباح السلوک فی ما یحل من صید البحر و فقه السموک از ابوذر کرم‌ پور، اثری پژوهشی و فقهی است که به‌طور تخصصی به بررسی احکام شرعی مرتبط با آبزیان و صید آن‌ها می‌پردازد. این کتاب در دسته‌ی فقه مضاف قرار می‌گیرد و به موضوعاتی چون حلیت و حرمت انواع ماهی‌ها و آبزیان، شرایط صید شرعی، احکام خرید و فروش آبزیان و مسائل مالکیت منابع آبی می‌پردازد. 

ساختار کتاب حاضر بر پایه‌ی تحلیل آیات قرآن، روایات اهل‌بیت و آرای فقیهان شکل گرفته و در کنار مباحث فقهی، به موضوع‌شناسی دقیق انواع آبزیان و شرایط زیستی آن‌ها نیز توجه شده است. ابوذر کرم پور تلاش کرده باتوجه‌به نیازهای روز جامعه و افزایش مصرف آبزیان، پاسخ‌های فقهی به پرسش‌های نوپدید در حوزه‌ی تولید، پرورش و تجارت آبزیان ارائه دهد. کتاب به‌ویژه برای پژوهشگران فقه، فعالان حوزه‌ی شیلات و علاقه‌مندان به مباحث شرعی مرتبط با تغذیه و محیط‌زیست قابل‌توجه است.

خلاصه کتاب مصباح السلوک فی ما یحل من صید البحر و فقه السموک

کتاب مصباح السلوک فی ما یحل من صید البحر و فقه السموک با رویکردی فقهی و تخصصی، به بررسی احکام شرعی آبزیان و صید آن‌ها می‌پردازد. نویسنده ابتدا جایگاه دریاها و منابع آبی را در قرآن کریم و روایات بررسی کرده و نقش آن‌ها را در تأمین معیشت و سلامت انسان‌ها تبیین می‌کند؛ سپس به ملاک‌های حلیت و حرمت آبزیان پرداخته و با استناد به روایات، فلس‌داربودن ماهی و زنده بیرون‌آمدن آن از آب را دو شرط اصلی برای حلال‌بودن مصرف ماهی معرفی می‌کند. 

در ادامه، انواع ماهی‌های فلس‌دار و غیر فلس‌دار، آبزیان دیگر مانند میگو، خرچنگ، صدف، دوزیستان و نرم‌تنان را از منظر فقهی دسته‌بندی و احکام هرکدام را بیان می‌کند. کتاب به مسائل خریدوفروش آبزیان، به‌ویژه بحث مالکیت و جواز معامله‌ی ماهی‌ها قبل از صید و تملک، می‌پردازد و شرایط صحت معامله را براساس قواعد فقهی شرح می‌دهد؛ همچنین موضوعاتی مانند بیع آبزیان حرام‌گوشت به غیرمسلمانان، استفاده از حیوانات حرام‌گوشت در تغذیه‌ی آبزیان دیگر و احکام مربوط به آب‌های مشترک و حق اولویت در منابع آبی را بررسی کرده است. 

ابوذر کرم پور باتوجه‌به پیشرفت‌های علمی و تغییرات زیست‌محیطی، به چالش‌های نوین مانند انتقال ژن، پرورش آزمایشگاهی و تغذیه‌ی آبزیان با مواد جدید نیز پرداخته و تلاش کرده است راه‌حل‌های فقهی برای مسائل روز ارائه دهد. در بخش‌های پایانی، به نقش عرف عام و خاص، کارشناسان و اهل خبره در تشخیص موضوعات فقهی اشاره شده و اهمیت موضوع‌شناسی دقیق در استنباط احکام شرعی موردتأکید قرار گرفته است.

چرا باید کتاب مصباح السلوک فی ما یحل من صید البحر و فقه السموک را بخوانیم؟

کتاب مصباح السلوک فی ما یحل من صید البحر و فقه السموک با رویکردی تخصصی و مستند به منابع اصیل فقهی، به یکی از موضوعات کمترپرداخته‌شده در فقه اسلامی یعنی احکام آبزیان و صید آن‌ها می‌پردازد. ویژگی شاخص اثر، پرداختن به مسائل نوپدید و چالش‌های معاصر در حوزه‌ی تولید و مصرف آبزیان است؛ از جمله پرورش صنعتی، تغذیه‌ی آبزیان با مواد جدید و مسائل مالکیت منابع آبی. 

کتاب حاضر با دسته‌بندی دقیق انواع آبزیان و تحلیل روایات و آیات، به مخاطب امکان می‌دهد با مبانی فقهی مرتبط با تغذیه‌ی سالم، محیط‌زیست و تجارت آبزیان آشنا شود؛ همچنین توجه به نقش عرف و کارشناسان در تشخیص موضوعات، این اثر را برای پژوهش‌های بین‌رشته‌ای نیز ارزشمند کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مصباح السلوک فی ما یحل من صید البحر و فقه السموک به پژوهشگران فقه اسلامی، دانشجویان و اساتید حوزه‌های علوم دینی، فعالان صنعت شیلات، کارشناسان محیط‌زیست و کسانی که دغدغه‌ی تغذیه‌ی حلال و احکام شرعی مرتبط با آبزیان را دارند، پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب مصباح السلوک فی ما یحل من صید البحر و فقه السموک

«فقه مضاف و تخصصی از مهم‌ترین شئونی است که به طور خاص مبانی فقهی و اخلاقی موضوعات تخصصی را بررسی می‌کند؛ روشن است موضوع شناسی مسائل فقهی و بیان احکام و مطلوبیت‌های شارع در اخلاق حرفه‌ای، انگیزه جدی برای جامعه اسلامی و تولید و توزیع بر اساس مبانی اسلام و در محدوده مجاز شرع مقدس باشد؛ بررسی روایت و ادله موجود و همچنین عمومات فوقانی ابواب فقه ما را در شناخت دقیق‌تر احکام و تا اندازه‌ای موضوعات کمک خواهد کرد؛ امروزه با توجه به افزایش جمعیت و توجه عمومی به سمت مصرف غذاهای سالم و طبیعی و نیز با روشن شدن خواص ویژه آبزیان به عنوان گوشت سفید، همچنین اهمیت آن‌ها در سلامتی انسان سرانه مصرفشان رو به افزایش است. به نظر می‌رسد در آینده نیز نقش آبزیان و محصولات دریایی در تامین غذا بیشتر باشد. علاوه بر پرورش انواع آبزیان در محیط‌های مختلف پرورشی و مدرن شدن انواع ابزارهای صید سبب شده است که به طور فزاینده‌ای صید از منابع آبی به گونه که خود سیستم‌های طبیعی قادر به جبران و ترمیم آن نیست، افزایش یابد به طوری که بعضی از گونه‌های آبزی در وضیعت بحران و حتی شرایط انقراض قرار گرفتند.»