کتاب از حکمرانی خوب به عالی

کتاب از حکمرانی خوب به عالی نوشته‌ ابوذر تقی‌ پور صمیمی، اثری پژوهشی و تحلیلی در حوزه‌ی اقتصاد و حکمرانی است که به بررسی مدل‌های مختلف حکمرانی و توسعه با تمرکز بر شرایط و نیازهای ایران می‌پردازد. این کتاب که توسط انتشارات اهورا قلم منتشر شده، با رویکردی انتقادی نسبت به دوگانه‌های رایج اقتصاد بازار آزاد و دولت‌محور، تلاش کرده است الگویی بومی و مبتنی‌بر ارزش‌های اسلامی و تجربیات تاریخی ایران ارائه دهد. نویسنده ضمن مرور نظریات و تجارب جهانی، به آسیب‌شناسی سیاست‌های اقتصادی رایج و پیامدهای آن‌ها در کشورهای مختلف پرداخته و در نهایت، راهکارهایی برای تحقق حکمرانی مطلوب و پیشرفت پایدار در ایران پیشنهاد کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب از حکمرانی خوب به عالی

کتاب از حکمرانی خوب به عالی (الگوی ایرانی - اسلامی پیشرفت) به قلم ابوذر تقی‌ پور صمیمی، اثری تحلیلی در حوزه‌ی اقتصاد سیاسی و توسعه است که با نگاهی به تاریخچه‌ی نظریات حکمرانی و تجربه‌های جهانی، به نقد و بررسی الگوهای رایج توسعه‌ی اقتصادی می‌پردازد. نویسنده باتکیه‌بر مبانی اسلامی و فرهنگ ایرانی، تلاش کرده است الگویی بومی برای حکمرانی و پیشرفت ارائه کند که نه صرفاً تقلیدی از مدل‌های غربی باشد و نه در دام افراط و تفریط‌های رایج بیفتد. ساختار کتاب با مروری بر مفاهیم کلیدی مانند عدالت، کارایی، پاسخ‌گویی، شفافیت و مسئولیت‌پذیری آغاز می‌شود و سپس به بررسی نقش دولت، بازار و نهادهای مدنی در توسعه‌ی پایدار می‌پردازد. 

در بخش‌هایی از کتاب، تجربه‌های تاریخی ایران و آموزه‌های اسلامی به‌ویژه سیره‌ی امام‌علی (ع) به‌عنوان نمونه‌هایی از حکمرانی مطلوب مورد توجه قرار گرفته‌اند؛ همچنین ابوذر تقی‌ پور صمیمی با تحلیل سیاست‌های تعدیل اقتصادی، خصوصی‌سازی و آزادسازی مالی و تجاری، پیامدهای مثبت و منفی آن‌ها را در کشورهای مختلف و به‌ویژه ایران بررسی کرده است. کتاب در نهایت با ارائه‌ی راهکارهایی برای تقویت وفاق ملی، عدالت، کارایی و پاسخ‌گویی، الگویی برای حکمرانی خوب و پیشرفت جامع در ایران ترسیم می‌کند.

خلاصه کتاب از حکمرانی خوب به عالی

ابوذر تقی‌ پور صمیمی در کتاب از حکمرانی خوب به عالی، در ابتدا به نقد دوگانه‌های رایج در اقتصاد ایران می‌پردازد: یک‌سو کسانی که همه‌ی مشکلات را ناشی از گرایش به اقتصاد بازار آزاد و غرب‌گرایی می‌دانند و سوی دیگر کسانی که ریشه‌ی مسائل را در دین‌محوری حکومت جست‌وجو می‌کنند. تقی‌ پور صمیمی این دو نگاه را ناکافی می‌داند و بر ضرورت الگویی تأکید می‌کند که باتکیه‌بر مبانی اسلامی و تجربیات تاریخی ایران، میان عدالت و کارایی، سنت و نوآوری، فرد و جامعه تعادل برقرار کند. در ادامه، کتاب به شرح مفاهیم کلیدی حکمرانی خوب می‌پردازد: شفافیت، پاسخ‌گویی، مسئولیت‌پذیری، عدالت، کارایی و وفاق ملی. 

ابوذر تقی‌ پور صمیمی با استناد به متون اسلامی و تجربه‌ی حکومت امام‌علی (ع)، نشان داده است که بسیاری از اصول حکمرانی خوب در آموزه‌های دینی و تاریخ ایران ریشه دارند. نمونه‌هایی مانند مشارکت زنان در امور اجتماعی و حق اعتراض به حاکمان، به‌عنوان نشانه‌هایی از حکمرانی پاسخ‌گو و عادلانه در تاریخ اسلام ذکر شده‌اند. کتاب سپس به بررسی روندهای جهانی در سیاست‌گذاری اقتصادی می‌پردازد: از دولت بزرگ و توسعه‌محور پس از جنگ جهانی دوم تا گرایش به دولت کوچک و بازار آزاد در دهه‌های بعد و در نهایت، ظهور مفهوم حکمرانی خوب به‌عنوان راه‌حلی برای مشکلات ناشی از افراط و تفریط‌های پیشین. 

نویسنده با تحلیل تجربه‌های جهانی، به این نتیجه رسیده است که هیچ‌یک از مدل‌های صرفاً بازارمحور یا دولت‌محور به‌تنهایی پاسخ‌گوی پیچیدگی‌های جوامع نیستند و باید به تعامل سازنده میان دولت، بازار و نهادهای مدنی توجه شود. در بخش‌های بعدی، سیاست‌های تعدیل اقتصادی، خصوصی‌سازی و آزادسازی مالی و تجاری در کشورهای مختلف و ایران بررسی شده‌اند. 

تقی‌ پور صمیمی با ارائه‌ی شواهد و آمار، نشان داده است که اجرای این سیاست‌ها بدون توجه به زیرساخت‌های نهادی و اجتماعی، نه‌تنها به رشد اقتصادی پایدار منجر نشده بلکه در مواردی موجب افزایش بی‌ثباتی، فساد و نابرابری شده است. در نهایت، کتاب با ارائه‌ی راهکارهایی برای تحقق حکمرانی خوب در ایران، بر اهمیت وفاق ملی، عدالت، شفافیت، پاسخ‌گویی و مشارکت جمعی تأکید کرده است. نویسنده الگویی را پیشنهاد داده است که ضمن بومی‌بودن، از تجربیات جهانی بهره می‌گیرد و تلاش می‌کند نیازهای امروز و فردای ایران را پاسخ دهد.

چرا باید کتاب از حکمرانی خوب به عالی را بخوانیم؟

کتاب از حکمرانی خوب به عالی با رویکردی تحلیلی و انتقادی، به بررسی ریشه‌های مشکلات اقتصادی و اجتماعی ایران پرداخته و تلاش کرده است الگویی بومی و واقع‌بینانه برای حکمرانی و پیشرفت ارائه کند. از ویژگی‌های شاخص آن می‌توان به تلفیق مبانی اسلامی با تجربیات جهانی، نقد دوگانه‌های رایج اقتصاد سیاسی و ارائه‌ی راهکارهای عملی برای تحقق عدالت، شفافیت و پاسخ‌گویی اشاره کرد. خواننده با مطالعه‌ی این اثر، با مفاهیم کلیدی حکمرانی خوب، تجربه‌های تاریخی ایران و جهان و چالش‌های سیاست‌گذاری اقتصادی آشنا می‌شود و می‌تواند تصویری جامع‌تر از مسیرهای توسعه و پیشرفت در ایران به‌ دست آورد؛ همچنین کتاب با پرهیز از ساده‌انگاری و ارائه‌ی تحلیل‌های چندجانبه، امکان مقایسه‌ی مدل‌های مختلف حکمرانی و ارزیابی نقاط قوت و ضعف آن‌ها را فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب از حکمرانی خوب به عالی به پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌های اقتصاد، علوم سیاسی، مدیریت و مطالعات توسعه، فعالان اجتماعی و سیاست‌گذاران و همچنین کسانی که دغدغه‌ی عدالت، پیشرفت و حکمرانی مطلوب در ایران را دارند، پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب از حکمرانی خوب به عالی

«اینکه برخی معتقدند چون منبع دریافت و فهم اقتصاد اسلامی از منابع اسلامی و فقهی اقتصادی مرسوم از جمله علم اقتصاد کلان و خرد در آن راهی ندارد، نیز برداشتی ناقص است. بطور مثال اینکه آیا بررسی میزان سود مضاربه چگونه تعیین می‌شود و تغییرات نرخ سود آن چه تأثیری در قرض‌الحسنه یا سایر سرمایه‌گذاری‌ها و همچنین بازار کار دارد، آیا به اقتصاد کلان و خرد نیاز ندارد؟ از این رو علم‌الحساب در علم اقتصاد همانگونه که در اصل تجارت یا حسابداری اسلامی و غیر اسلامی وجود ندارد در این قلمرو نیز همین‌گونه است اما در حوزه ی حقوقی و مواردی که خاستگاه اقتصادی شریعت است و مربوط به احکام و حتی اخلاق اسلامی می‌شود، هیچ علمی نمی‌تواند برای جامعه مسلمان آورده‌ای جز احکام اسلامی مانند ربا، کم‌فروشی، احتکار یا هر چیزی مشابه این را تحویز کند. پس در آنجا که دستور وحی یا معصوم(ع) هست طبعاً تسلیم لازم است.»