کتاب سپیدی مویش بزیبد همی (جلد اول)

کتاب سپیدی مویش بزیبد همی (جلد اول) نوشته‌ مرضیه رشیدبیگی، اثری اقتباسی از شاهنامه‌ی حکیم ابوالقاسم فردوسی است که در قالب نمایشنامه‌ی رادیویی نگاشته شده است. این کتاب با همکاری اداره کل هنرهای نمایشی رادیو و توسط انتشارات پژوهش‌ سرا منتشر شده است. کتاب سپیدی مویش بزیبد همی با بهره‌گیری از عناصر شنیداری و دیالوگ‌محور، داستان‌هایی از شاهنامه را بازآفرینی کرده و به‌ویژه بر ماجرای تولد و سرگذشت زال تمرکز دارد. ساختار کتاب به‌گونه‌ای طراحی شده که هم برای علاقه‌مندان به ادبیات نمایشی و هم برای پژوهشگران و دانشجویان حوزه هنرهای نمایشی قابل‌استفاده باشد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سپیدی مویش بزیبد همی (جلد اول)

کتاب سپیدی مویش بزیبد همی (جلد اول) (نمایشنامه‌ی رادیویی) اثری است که با اقتباس از شاهنامه‌ی فردوسی، روایت‌های اسطوره‌ای ایران را در قالب نمایشنامه‌ی رادیویی بازآفرینی کرده است. نویسنده، مرضیه رشیدبیگی، باتکیه‌بر سنت نقالی و روایت شفاهی، داستان‌های کهن را به زبان دیالوگ و صحنه‌های شنیداری تبدیل کرده است. این کتاب نه‌تنها بازتاب‌دهنده‌ی دغدغه‌های انسانی و اجتماعی شاهنامه است، بلکه تلاش دارد با بهره‌گیری از امکانات رادیو، تخیل و تصویرسازی ذهنی مخاطب را برانگیزد. 

ساختار کتاب حاضر شامل چندین گفتار است که هرکدام به بخشی از زندگی و سرگذشت شخصیت‌هایی چون منوچهر شاه، سام نریمان و زال می‌پردازد. شخصیت‌پردازی‌ها، فضاسازی‌ها و دیالوگ‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که هم حس حماسی و اسطوره‌ای شاهنامه را حفظ کنند و هم برای اجرا در قالب رادیویی مناسب باشند. این اثر، بخشی از مجموعه‌ای است که با هدف احیای نمایشنامه‌های رادیویی و دسترسی آسان‌تر علاقه‌مندان به این گونه‌ی هنری منتشر شده است.

خلاصه داستان نمایشنامه سپیدی مویش بزیبد همی (جلد اول)

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند! 

داستان سپیدی مویش بزیبد همی (جلد اول) با تاج‌گذاری منوچهر شاه آغاز می‌شود؛ جایی که او با سوگند به آیین و سرزمین، فرمانروایی خود را تثبیت می‌کند. سام نریمان، پهلوان نامدار، پس از سال‌ها نبرد با دیوان و دشمنان، به زابلستان بازمی‌گردد و در انتظار تولد فرزندی است که سال‌ها آرزویش را داشته است، اما سایه‌ی سحر و جادوی دیوان بر سرنوشت سام سنگینی می‌کند و هربار فرزندش پیش از تولد از دست می‌رود. این بار، امیدها به تولد نوزادی زنده زنده می‌شود، اما با مرگ مادر و ظاهر متفاوت کودک که با موی سپید به دنیا می‌آید، سام و اطرافیانش دچار تردید و هراس می‌شوند. 

کودک که زال نام می‌گیرد، به‌دلیل تفاوت ظاهری و ترس از طلسم دیوان، ازسوی پدر طرد و به دامنه‌ی البرز کوه سپرده می‌شود. در این نقطه، سیمرغ، پرنده‌ی اسطوره‌ای، کودک را می‌یابد و با مهر و شفقت، او را به آشیانه‌ی خود می‌برد تا پرورش دهد. روایت با صحنه‌هایی از جدال درونی سام، اندوه و تردید اطرافیان و در نهایت نجات زال توسط سیمرغ ادامه می‌یابد. در بخش‌های بعدی، داستان به ماجراهای ۱۵ سال بعد و حضور زال در وقایع مختلف، از جمله نجات کاروانیان و مواجهه با شخصیت‌های تازه، گسترش پیدا می‌کند. فضای کتاب سرشار از دیالوگ‌های پرکشش، توصیف‌های شنیداری و بازآفرینی لحظات حماسی شاهنامه است.

چرا باید کتاب سپیدی مویش بزیبد همی (جلد اول) را بخوانیم؟

کتاب سپیدی مویش بزیبد همی (جلد اول) ویژگی‌هایی دارد که آن را از دیگر اقتباس‌های شاهنامه متمایز می‌کند. این کتاب با تبدیل روایت‌های اسطوره‌ای به نمایشنامه‌ی رادیویی، فرصتی فراهم آورده تا مخاطب با شیوه‌های دیالوگ‌نویسی، فضاسازی شنیداری و شخصیت‌پردازی از طریق صدا آشنا شود. اثر حاضر نه‌تنها برای علاقه‌مندان به شاهنامه و اسطوره‌های ایرانی جذاب است، بلکه برای کسانی که به هنر نمایش و رادیو علاقه دارند، نمونه‌ای آموزنده از اقتباس و بازآفرینی متون کلاسیک به‌ شمار می‌آید؛ همچنین کتاب به موضوعاتی چون پذیرش تفاوت، سرنوشت، وفاداری و قدرت تخیل می‌پردازد و با زبانی امروزی و ساختاری نمایشی، امکان تجربه‌ی تازه‌ای از داستان‌های کهن را فراهم می‌کند. مطالعه‌ی این اثر می‌تواند الهام‌بخش نویسندگان جوان و پژوهشگران حوزه‌ی نمایشنامه‌نویسی باشد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب سپیدی مویش بزیبد همی (جلد اول) به علاقه‌مندان شاهنامه، پژوهشگران و دانشجویان رشته‌های هنرهای نمایشی، نویسندگان جوان و کسانی که به نمایشنامه‌نویسی رادیویی یا اقتباس متون کلاسیک علاقه دارند، پیشنهاد می‌شود؛ همچنین برای کسانی که دغدغه‌ی شناخت اسطوره‌ها، روایت‌های حماسی و هنر شنیداری دارند، مناسب است.

بخشی از کتاب  سپیدی مویش بزیبد همی (جلد اول)

«نمایش رادیویی، هنری‌ است که از دل صدا زاده می‌شود و جهانی کامل را تنها با زبان، صدا، سکوت و موسیقی می‌سازد. رسانه‌ای شنیداری که نه بر تصویر، بلکه بر تخیل مخاطب تکیه دارد. در جهانی که تصویر بر همه‌چیز غلبه کرده است، نمایش رادیویی همچنان بر آن است تا قدرت زبان و صدا را به رخ بکشد؛ زبانی که نه فقط در قالب دیالوگ، بلکه در افکت، مکث، سکوت، موسیقی و ریتم جاری‌ست. این هنر، بیش از آنکه به بازنمایی بصری وابسته باشد، به نشانه‌شناسی صوتی و کلامی تکیه دارد؛ نشانه‌هایی که با هدف تجسم رویدادها و شخصیت‌ها در ذهن شنونده عمل می‌کنند و حس مشترک و انتخاب شخصی را در فضای خیال مخاطب می‌سازند. به همین دلیل، درام شنیداری را می‌توان «هنر با گوش دیدن» نامید.»