کتاب سرکمری

کتاب سرکمری نوشته علیرضا اله یاری (آواره)، مجموعه‌ای از قطعه‌های ادبی است که گفت‌وگوی یک زندانی با زادگاهش را شکل می‌دهد. نویسنده از سلول خود روستای سرکمری را خطاب قرار می‌دهد و خاطرات کشاورزی، خانواده و زندگی جمعی را کنار نگرانی برای آینده‌ی روستا می‌نشاند. زادگاه در این نوشته‌ها فقط یک مکان نیست؛ همزبان و سنگ صبوری است که غم دوری و دلبستگی به خاک را می‌شنود. انتشارات نسل روشن این مجموعه را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سرکمری

کتاب سرکمری نوشته‌ی علیرضا اله یاری (آواره)، نثری ادبی و خاطره‌محور دارد که دلتنگی شخصی را به پرسش‌هایی درباره‌ی کار، وفاداری، ستم و مسئولیت در برابر زادگاه پیوند می‌دهد. نویسنده متن اصلی را در زندان شهربانی اراک نوشته است. او روستای محل تولدش در سربند را همچون موجودی شنوا و آشنا مخاطب قرار می‌دهد. این شیوه، امکان گفتن حرف‌هایی را فراهم کرده که از یاد همسر و فرزندان تا نگرانی برای زمین‌ها و روابط مردم گسترده‌اند.

متن اصلی از بندهای شماره‌دار تشکیل شده است و بسیاری از بندها با صداکردن روستا آغاز می‌شوند. تکرار این خطاب، پیوند میان تنهایی سلول و خاطره‌ی زندگی بیرون را حفظ می‌کند. تصویرهای مزرعه، قنات، چشمه و درخت نیز بخشی از اندیشه‌ی نویسنده‌اند؛ او مفهوم خدمت، پرورش و وابستگی به خاک را از خلال همین تصویرها بیان کرده است. اشاره‌های ادبی به یوسف، سیاوش، لیلی و مجنون هم در توضیح احساس غربت، وفای به عهد و امید به روشن‌شدن حقیقت نقش دارند.

کتاب سرکمری هشت عنوان اصلی دارد؛ از جمله پیش‌گفتار، واژه و لغت سرکمری، شاخص‌ترین مباحث کتاب، مختصری از زندگی‌نامه آواره و چند سخن با فرزندان سرکمری. متن، علاوه‌بر سوگ و دوری، نگاه آواره به مهاجرت روستاییان، ارزش تولید و تغییر شیوه‌ی زندگی را نشان می‌دهد. علیرضا اله یاری (آواره) آبادکردن زادگاه را مسئولیتی شخصی می‌داند و مصرف‌گرایی و سودجویی را نقد می‌کند. خاطرات خویشاوندان، شوخی‌های جمعی و دیدارهای خانوادگی در کنار اعتراض‌های اخلاقی قرار گرفته‌اند. این جابه‌جایی میان اندوه، گلایه و یادآوری لحظه‌های خوش، فضای نوشته‌ها را از یک دردودل صرف فراتر می‌برد. خواننده با نگاه دهقانی روبه‌رو می‌شود که میان رنج فردی و سرنوشت اجتماعی روستایش فاصله‌ی چندانی نمی‌بیند.

خلاصه کتاب سرکمری

علیرضا اله یاری (آواره) از درون زندان به زادگاهش سلام می‌فرستد و گفت‌وگویی خیالی را آغاز می‌کند. خاطره‌ی بازگشت از مزرعه و استقبال همسرش، نخستین تصویرهای این دردودل را می‌سازند. او سپس از نگرانی برای روستا، سابقه‌ی پایداری مردم و دلبستگی‌اش به کشاورزی سخن می‌گوید.

کتاب سرکمری در ادامه، تصمیم نویسنده برای صرف دارایی خود در آبادانی زمین‌ها را در برابر میل دیگران به مهاجرت و زندگی شهری قرار می‌دهد. یاد مادر، فرزندان و خویشاوندان نیز بارها به میان می‌آید؛ تأخیر در ملاقات‌ها گاهی احساس فراموش‌شدن را برمی‌انگیزد و گاهی به درک خستگی نزدیکان می‌انجامد. دغدغه‌ی محوری این نوشته‌ها، حفظ پیوند با خاک و مردم است. نویسنده ارزش زندگی را در کارکردن، وفادارماندن و نپذیرفتن ستم جست‌وجو می‌کند.

چرا باید کتاب سرکمری را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب سرکمری را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• خطاب قراردادن روستا، شکل مشخصی به بیان تنهایی و دلبستگی نویسنده داده است.
• خاطرات کشاورزی و مناسبات خویشاوندی، جزئیاتی از زندگی جمعی روستایی را نشان می‌دهند.
• نقد مهاجرت و مصرف‌گرایی، زمینه‌ای برای تأمل درباره‌ی مسئولیت در برابر زادگاه فراهم می‌کند.
• همنشینی سوگ، شوخی و اعتراض، جنبه‌های متفاوت تجربه‌ی زندان را آشکار می‌کند.

خواندن کتاب سرکمری را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• خواندن این کتاب به علاقه‌مندان قطعه‌های ادبی خاطره‌محور پیشنهاد می‌شود.
• این کتاب به خوانندگانی پیشنهاد می‌شود که به تجربه‌ی دوری از زادگاه و تنهایی علاقه دارند.
• مطالعه‌ی این کتاب به مخاطبان علاقه‌مند به زندگی روستایی، فرهنگ کار و روابط خویشاوندی پیشنهاد می‌شود.