کتاب خودشکوفایی، هیجان تحصیلی و فرسودگی در دانش آموزان متوسطه

کتاب خودشکوفایی، هیجان تحصیلی و فرسودگی در دانش‌ آموزان متوسطه نوشته ندا وکیلی، رقیه دل‌ بند، سمیه بدرزاده و شیرین دل‌ بند توسط انتشارات فروغ سیمرغ منتشر شده است. این کتاب به بررسی سه مفهوم کلیدی در روان‌شناسی تربیتی پرداخته: خودشکوفایی، هیجان تحصیلی و فرسودگی تحصیلی و ارتباط آن‌ها را در میان دانش‌آموزان مقطع متوسطه تحلیل کرده است. نویسندگان با رویکردی علمی و با بهره‌گیری از منابع معتبر، تلاش کرده‌اند تا مفاهیم را به‌صورت قابل‌فهم و کاربردی برای مخاطبان خود ارائه دهند. ساختار کتاب شامل چهار فصل است که هریک به یکی از موضوعات اصلی اختصاص یافته و با ارائه‌ی تعاریف، نظریه‌ها، عوامل مؤثر و راهکارهای مقابله، تصویری جامع از وضعیت روانی دانش‌آموزان در دوره‌ی متوسطه ترسیم می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب خودشکوفایی، هیجان تحصیلی و فرسودگی در دانش آموزان متوسطه

کتاب خودشکوفایی، هیجان تحصیلی و فرسودگی در دانش‌آموزان متوسطه اثری است که به بررسی وضعیت روانی و تحصیلی دانش‌آموزان در یکی از حساس‌ترین مقاطع تحصیلی می‌پردازد. نویسندگان، ندا وکیلی، رقیه دل‌ بند، سمیه بدرزاده و شیرین دل‌ بند، باتکیه‌بر پژوهش‌های داخلی و خارجی، سه محور اصلی را دنبال کرده‌اند: نخست، تعریف و تبیین فرسودگی تحصیلی و نشانه‌های آن، دوم، نقش هیجان‌های تحصیلی مثبت و منفی در عملکرد و انگیزش دانش‌آموزان و سوم، جایگاه خودشکوفایی به‌عنوان عاملی برای رشد فردی و کاهش آسیب‌های روانی. 

کتاب حاضر با ارائه‌ی نظریه‌های روان‌شناسی مانند هرم نیازهای مازلو و مدل‌های هیجان تحصیلی، تلاش کرده است تا پیوند میان این مفاهیم را روشن کند. ساختار کتاب به‌گونه‌ای است که ابتدا مفاهیم پایه را شرح می‌دهد، سپس عوامل مؤثر و پیامدهای هر یک را بررسی می‌کند و در نهایت، پیشنهادهایی برای بهبود وضعیت روانی و تحصیلی دانش‌آموزان ارائه می‌دهد. این اثر، علاوه‌بر جنبه‌های نظری، به کاربردهای عملی برای معلمان، والدین و مشاوران نیز توجه داشته است.

خلاصه کتاب خودشکوفایی، هیجان تحصیلی و فرسودگی در دانش آموزان متوسطه

کتاب خودشکوفایی، هیجان تحصیلی و فرسودگی در دانش آموزان متوسطه با تعریف فرسودگی تحصیلی آغاز می‌کند و آن را به‌عنوان یک وضعیت روانی و شناختی معرفی کرده است که در اثر فشارهای تحصیلی، استرس، عدم تعادل میان تحصیل و زندگی و نبود مهارت‌های مدیریت زمان در دانش‌آموزان شکل می‌گیرد. نشانه‌هایی مانند خستگی، بی‌انگیزگی، کاهش تمرکز، اضطراب و افکار منفی درباره‌ی تحصیل، از جمله علائم این وضعیت به‌ شمار آمده‌اند. 

نویسندگان تأکید کرده‌اند که فرسودگی تحصیلی نه‌تنها بر عملکرد آموزشی، بلکه بر سلامت روانی و جسمی دانش‌آموزان نیز اثرگذار است. در ادامه، مفهوم هیجان تحصیلی مطرح شده است. هیجان‌هایی که دانش‌آموزان در موقعیت‌های مختلف آموزشی تجربه می‌کنند، می‌توانند مثبت یا منفی باشند و نقش مهمی در انگیزش، تمرکز و پیشرفت تحصیلی ایفا کنند. کتاب به نظریه‌هایی مانند مدل کنترل-ارزش پکران و الگوی شناختی-اجتماعی اشاره کرده است که نشان می‌دهند چگونه ارزیابی‌های شناختی و احساس کنترل بر هیجان‌های تحصیلی تأثیر می‌گذارند. 

هیجان‌های مثبت مانند شادی و رضایت، انگیزه و یادگیری را تقویت می‌کنند، درحالی‌که هیجان‌های منفی مانند اضطراب و ناامیدی، زمینه‌ساز فرسودگی تحصیلی می‌شوند. در فصل مربوط به خودشکوفایی، نویسندگان با استناد به نظریه‌ی مازلو، خودشکوفایی را به‌عنوان میل اساسی هر فرد برای تحقق توانمندی‌های نهفته و رشد کامل روانی معرفی کرده‌اند. دانش‌آموزان خودشکوفا، خودانگاره مثبت دارند، با چالش‌ها سازگارترند و کمتر دچار فرسودگی تحصیلی می‌شوند. 

کتاب تأکید کرده است که افزایش خودشکوفایی و هیجان تحصیلی مثبت، رابطه‌ی معکوسی با فرسودگی تحصیلی دارد و می‌تواند به بهبود عملکرد و سلامت روانی دانش‌آموزان کمک کند. در پایان، راهکارهایی برای کاهش فرسودگی تحصیلی و افزایش خودشکوفایی و هیجان مثبت ارائه شده است؛ از جمله برگزاری کارگاه‌های آموزشی برای معلمان و والدین، ایجاد محیط‌های آموزشی انگیزشی و حمایت اجتماعی و آموزش مهارت‌های مدیریت استرس و زمان به دانش‌آموزان.

چرا باید کتاب خودشکوفایی، هیجان تحصیلی و فرسودگی در دانش آموزان متوسطه را بخوانیم؟

این کتاب با تمرکز بر سه مفهوم کلیدی و تأثیرگذار در زندگی تحصیلی نوجوانان، تصویری روشن از چالش‌ها و فرصت‌های پیش‌ روی دانش‌آموزان متوسطه ارائه داده است. از ویژگی‌های شاخص آن می‌توان به توضیح ساده و قابل‌فهم مفاهیم روان‌شناسی، ارائه‌ی نظریه‌های معتبر و کاربردی و توجه به عوامل محیطی و فردی اشاره کرد. کتاب نه‌تنها به تبیین مشکلات می‌پردازد، بلکه راهکارهایی برای بهبود وضعیت روانی و تحصیلی دانش‌آموزان پیشنهاد داده است. مطالعه‌ی این اثر می‌تواند به معلمان، والدین و مشاوران کمک کند تا نشانه‌های فرسودگی تحصیلی را بهتر بشناسند و با تقویت خودشکوفایی و هیجان مثبت، زمینه‌ی رشد و موفقیت دانش‌آموزان را فراهم کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به دانش‌آموزان مقطع متوسطه، والدین، معلمان، مشاوران تحصیلی و افرادی که دغدغه‌ی سلامت روان و پیشرفت تحصیلی نوجوانان را دارند، پیشنهاد می‌شود؛ همچنین برای کسانی که با مشکلاتی مانند بی‌انگیزگی، اضطراب تحصیلی یا کاهش عملکرد در محیط آموزشی مواجه‌ هستند، مفید است.

بخشی از کتاب خودشکوفایی، هیجان تحصیلی و فرسودگی در دانش آموزان متوسطه

«اهداف تربیتی مقطع متوسطه عبارت‌اند از: 

۱- به دست آوردن عادت‌ها و خبرگی کافی برای مطالعه و اشتغال

۲- شناخت روش‌های تأثیرگذار تامل و بازگو کردن

۳- رعایت مبادی بهداشت و سازگاری شخصی و اجتماعی

۴-  دارا شدن نظر مناسب و قدرشناسی در فرصت‌های متفاوت و فراهم کردن یک فلسفه کامل از زندگی در حوزه تعلیم و تربیت مباحث خودشکوفایی و هیجان تحصیلی ارتباط مستقیمی با فرسودگی تحصیلی در دانش‌آموزان دارند.»