کتاب علی تا ولی

کتاب علی تا ولی مجموعه‌ای از ۲۵ داستان اخلاقی برای نوجوانان است که حکمت‌ها و توصیه‌های نهج‌البلاغه را در موقعیت‌های داستانی بازآفرینی کرده است. محمد رسول دهقانی، سید مهدی چراغ سحر، امیرعلی نهبندانی مقدم، حامد سوقندی، محمد مهدی امامی و مهدی مهر آبادی نویسندگان این مجموعه‌اند. شخصیت‌ها، از بازرگان و پادشاه تا نوجوان علاقه‌مند به رباتیک، با مسئله‌هایی چون خودپسندی، مسئولیت گفتار و حفظ دوستی روبه‌رو می‌شوند. نکته‌ی مشترک قصه‌ها فاصله‌ی میان دانستن یک توصیه‌ی اخلاقی و عمل‌کردن به آن است. انتشارات فروغ سیمرغ این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب علی تا ولی

کتاب علی تا ولی حاصل همکاری محمد رسول دهقانی، سید مهدی چراغ سحر، امیرعلی نهبندانی مقدم، حامد سوقندی، محمد مهدی امامی و مهدی مهر آبادی در تبدیل گزیده‌هایی از نهج‌البلاغه به قصه‌های کوتاه است. نویسندگان در مقدمه، داستان را واسطه‌ای برای نزدیک‌شدن به معنای سخنان امام علی معرفی کرده‌اند. هر داستان با ترجمه‌ی یک حکمت یا بخشی از نامه‌ها و خطبه‌ها همراه است و ماجرای پس از آن، موقعیتی برای دیدن معنای همان سخن فراهم می‌کند. مجموعه به‌جای دنبال‌کردن زندگی یک قهرمان ثابت، شخصیت‌ها و محیط‌های متنوعی دارد. بازار، کاروان‌سرا، روستا، دربار و مدرسه محل شکل‌گیری آزمون‌های اخلاقی‌اند. بعضی قصه‌ها حال‌وهوای حکایت‌های پندآموز دارند و بعضی دیگر، مسئله‌ای آشنا از زندگی نوجوانان را پیش می‌کشند. داستان مهندس تعادل، برای نمونه، افراط و تفریط را در جریان یک پروژه‌ی رباتیک نشان می‌دهد. چنین جابه‌جایی‌هایی میان فضاهای متفاوت، نشان می‌دهد که موضوع مجموعه به یک محیط مشخص محدود نیست. نویسندگان پیام اخلاقی را پنهان نمی‌کنند؛ شخصیت راهنما، گفت‌وگو و توضیح پایانی معمولاً معنای موردنظر را آشکار می‌سازند.
کتاب علی تا ولی درون‌مایه‌های خود را هم از رابطه‌ی انسان با خویش می‌گیرد و هم از رابطه‌ی او با دیگران. خودشناسی، قناعت، یادگیری و محاسبه‌ی نفس در کنار مشورت، آشتی، نیکوکاری و رعایت حرمت دوستان قرار گرفته‌اند. شخصیت‌ها اغلب با نقطه‌ضعفی مشخص وارد ماجرا می‌شوند؛ یکی اعتبارش را پشت ادعای دانایی پنهان می‌کند و دیگری ارزش خود را در دارایی یا تحسین اطرافیان می‌جوید. حادثه‌ای کوتاه، تذکر یک آشنا یا مواجهه با نتیجه‌ی رفتار، باور آنان را به پرسش می‌کشد. تقابل‌هایی مانند گفتار و کردار، ظاهر آراسته و نیت درونی یا منفعت مالی و فرصت معنوی، مسیر بسیاری از قصه‌ها را می‌سازد. مجموعه در داستان درخت تنها و آواز باد نیز از شخصیت‌های انسانی فاصله می‌گیرد و فقدان دوستان را از دریچه‌ی زندگی یک درخت بازتاب می‌دهد. خواندن این قصه‌ها فرصتی برای مقایسه‌ی توصیه‌ی آغازین با رفتار شخصیت‌ها فراهم می‌کند؛ مقایسه‌ای که می‌تواند موضوع گفت‌وگو درباره‌ی انگیزه‌ها، خطاها و مسئولیت انتخاب‌های روزمره باشد.

خلاصه کتاب علی تا ولی

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
کتاب علی تا ولی ماجرای واحدی ندارد؛ هر قصه، شخصیتی را در برابر یک انتخاب یا دشواری قرار می‌دهد. در آخرین صفحه، نوجوانی که به استعدادش شهرت یافته است، کم‌کم خود را بی‌نیاز از آموختن می‌بیند و هنگام نوشتن رساله‌ای تازه از درخواست کمک پرهیز می‌کند. در باغبان و پرنده‌ی بی‌وفا، مردی نیکوکار پس از دیدن ناسپاسی رهگذران، درباره‌ی ادامه‌دادن بخشندگی خود تردید می‌کند. داستان تیر رها شده نیز از خشم جوانی آغاز می‌شود که در جمع به شریکش تهمت می‌زند و سپس می‌خواهد گفته‌اش را پس بگیرد. شخصیت‌های این قصه‌ها با پرسشی مشترک روبه‌رو هستند: رفتارشان چه اثری بر خود و اطرافیان می‌گذارد؟ مجموعه از خلال این موقعیت‌ها، توجه را از ادعاهای اخلاقی به تصمیم‌ها، نیت‌ها و پیامدهای کردار می‌برد.

چرا باید کتاب علی تا ولی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب علی تا ولی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• همراهی هر قصه با سخنی از نهج‌البلاغه، امکان مقایسه‌ی مفهوم و موقعیت داستانی را فراهم می‌کند.
• داستان‌های مستقل، موضوع‌های مشخصی برای گفت‌وگو درباره‌ی انتخاب‌های اخلاقی دارند.
• تنوع شخصیت‌ها، پیامد رفتار را در محیط‌های مختلف نشان می‌دهد.
• مجموعه تفاوت میان نصیحت‌کردن دیگران و مسئولیت‌پذیری در کردار شخصی را برجسته می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب علی تا ولی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• نوجوانانی که به قصه‌های کوتاه اخلاقی و دینی علاقه دارند.
• والدین و مربیانی که به‌دنبال موضوعی برای گفت‌وگو درباره‌ی رفتار و مسئولیت‌اند.
• خوانندگانی که می‌خواهند با مضمون گزیده‌هایی از نهج‌البلاغه در قالب داستان آشنا شوند.