کتاب بازآفرینی و نوسازی محلات شهری

کتاب بازآفرینی و نوسازی محلات شهری نوشته بابک محیط و ویراسته روح‌ اله لعلی توسط نشر یافته منتشر شده است. این اثر به بررسی ابعاد مختلف بازآفرینی و نوسازی بافت‌های شهری، به‌ویژه محلات قدیمی و فرسوده، پرداخته و با ارائه‌ی نمونه‌پژوهی‌هایی از محله‌ی بریانک تهران، راهکارها و چالش‌های این فرایند را واکاوی کرده است. کتاب حاضر با استفاده از نقشه‌ها، جداول و نمودارهای متعدد، تصویری جامع از وضعیت کالبدی، اجتماعی و اقتصادی محلات شهری ارائه داده و برای دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به برنامه‌ریزی شهری و نوسازی بافت‌های فرسوده مناسب است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بازآفرینی و نوسازی محلات شهری

کتاب بازآفرینی و نوسازی محلات شهری، اثری پژوهشی و دانشگاهی است که به موضوع برنامه‌ریزی و مداخله در بافت‌های فرسوده‌ی شهری می‌پردازد. این کتاب با رویکرد تحلیلی، ساختار محلات شهری را از منظر تاریخی، کالبدی، اجتماعی و اقتصادی بررسی می‌کند. بابک محیط با تمرکز بر محله‌ی بریانک تهران، روند شکل‌گیری، تحولات کالبدی، ویژگی‌های جمعیتی و اجتماعی و چالش‌های پیش‌ روی نوسازی را به‌تفصیل شرح داده است. 

ساختار کتاب حاضر شامل تحلیل‌های میدانی، ارائه‌ی نقشه‌ها و جداول آماری و بررسی نمونه‌های عملی از پروژه‌های بازآفرینی است. این اثر باتکیه‌بر داده‌های میدانی و اسناد شهری، تصویری واقع‌گرایانه از وضعیت محلات فرسوده و ضرورت‌های مداخله در آن‌ها ارائه می‌دهد. کتاب بازآفرینی و نوسازی محلات شهری اثر بابک محیط برای دانشجویان رشته‌های شهرسازی، معماری، برنامه‌ریزی شهری و علاقه‌مندان به توسعه‌ی پایدار شهری قابل‌استفاده است و به‌عنوان منبعی برای پژوهش‌های دانشگاهی و مطالعات شهری مطرح می‌شود.

خلاصه کتاب بازآفرینی و نوسازی محلات شهری

کتاب بازآفرینی و نوسازی محلات شهری با تمرکز بر محله‌ی بریانک تهران، به بررسی روند تاریخی شکل‌گیری این محله و تحولات کالبدی آن در طول زمان می‌پردازد. نویسنده ابتدا موقعیت جغرافیایی و ویژگی‌های جمعیتی محله را معرفی کرده و سپس به تحلیل سیر تحول بافت از منظر تاریخی و کالبدی می‌پردازد. در این مسیر، نقش عوامل مختلفی مانند مهاجرت، توسعه‌ی شهری، تغییرات جمعیتی و اقتصادی و تأثیر پروژه‌های بزرگ شهری بر ساختار محله مورد توجه قرار گرفته است.

کتاب حاضر در ادامه به بررسی ویژگی‌های کالبدی محله از جمله میزان فرسودگی بافت، دانه‌بندی قطعات، تعداد طبقات بناها و کیفیت ابنیه می‌پردازد؛ همچنین ابنیه‌ی ارزشمند تاریخی و ثبت‌شده، نفوذپذیری معابر و وضعیت شبکه‌های زیرساختی مانند فاضلاب، گاز و مخابرات مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند. در بخش اجتماعی، کتاب به تغییرات جمعیتی، ترکیب قومی و فرهنگی، وضعیت اشتغال و مشارکت اجتماعی ساکنان اشاره دارد. 

چالش‌هایی مانند ناامنی، آسیب‌های اجتماعی، کمبود خدمات شهری و مشکلات زیست‌محیطی نیز به‌تفصیل بررسی شده‌اند. در نهایت، نویسنده، بابک محیط، با ارائه‌ی پیشنهاداتی برای سامان‌دهی فضاهای جرم‌خیز، ارتقای کیفیت زندگی و افزایش مشارکت اجتماعی، راهکارهایی برای بازآفرینی و نوسازی محلات شهری ارائه می‌دهد.

چرا باید کتاب بازآفرینی و نوسازی محلات شهری را بخوانیم؟

کتاب بازآفرینی و نوسازی محلات شهری با ارائه‌ی تحلیل‌های دقیق و داده‌محور درباره‌ی بازآفرینی و نوسازی محلات شهری، به‌ویژه با نمونه‌پژوهی محله‌ی بریانک، امکان شناخت عمیق‌تری از چالش‌ها و فرصت‌های موجود در بافت‌های فرسوده شهری فراهم می‌کند. استفاده از نقشه‌ها، جداول و مطالعات میدانی، خواننده را با واقعیت‌های ملموس و جزئیات اجرایی فرایند نوسازی آشنا می‌سازد؛ همچنین کتاب به بررسی ابعاد اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی محلات می‌پردازد و راهکارهایی برای بهبود کیفیت زندگی شهری ارائه می‌دهد. مطالعه‌ی این اثر برای کسانی که به‌دنبال درک جامع‌تر مسائل شهری و راهبردهای عملی برای بازآفرینی محلات هستند، ارزشمند خواهد بود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های شهرسازی، معماری، برنامه‌ریزی شهری و علوم اجتماعی توصیه می‌شود؛ همچنین، مدیران شهری، کارشناسان شهرداری و فعالان حوزه‌ی توسعه‌ی شهری که با مسائل بافت‌های فرسوده و نوسازی محلات مواجه‌ هستند، می‌توانند از مطالب آن بهره‌مند شوند. این کتاب برای کسانی که دغدغه‌ی بهبود کیفیت زندگی در محلات شهری و ارتقای مشارکت اجتماعی را دارند، مناسب است.

بخشی از کتاب بازآفرینی و نوسازی محلات شهری

«محله بریانک از قدیمی‌ترین محله‌های شهر تهران است و به همین دلیل نیز دارای عناصر تاریخی است که خود در انعکاس هویت محله و همچنین شهر تهران موثر هستند. همانگونه که از بررسی عکس‌های هوایی سال‌های ۱۳۳۵ تا ۱۳۸۹ بر می‌آید، سازمان فضایی اصلی محله تا سال ۱۳۳۵ شکل گرفته بوده است و پس از آن نیز تا سال ۱۴۴۴، از درون دچار تحولات کالبدی محدودی در زمینه تبدیل اراضی و برخی از باغات کشاورزی داخل محله به بافت کالبدی و مصنوع شده است. پس از این سالها، توسعه کالبدی محله صرفاً از درون صورت گرفته و تغییرات بسیار محدودی را می‌توان در عکس‌های هوایی این سالها مشاهده نمود.»