کتاب نمایشنامه تبدیلی داستان رستم و شغاد به نمایشنامه دانش آموزی

کتاب نمایشنامه تبدیلی داستان رستم و شغاد به نمایشنامه دانش آموزی نوشته صدیقه خواجه‌ حسنی، یکی از داستان‌های معروف شاهنامه را به صورت نمایشنامه بازآفرینی می‌کند و در ضمن آن عناصر دراماتیک و تکنیک‌های نمایشی را به نوجوان آموزش می‌دهد. این کتاب با اقتباس از داستان حماسی رستم و شغاد، تلاش می‌کند آن را در قالب نمایشنامه‌ای قابل اجرا برای دانش‌ آموزان ارائه دهد و به این ترتیب، پلی میان ادبیات کلاسیک فارسی و هنر نمایش دانش‌ آموزی برقرار کند. نشر نظری این کتاب را منتشر کرده است. نسخه الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نمایشنامه تبدیلی داستان رستم و شغاد به نمایشنامه دانش آموزی

کتاب نمایشنامه تبدیلی داستان رستم و شغاد به نمایشنامه دانش آموزی، اثری در قالب نمایشنامه و پژوهش ادبی است که با تمرکز بر اقتباس از متون کهن، به‌ویژه شاهنامه‌ی فردوسی، نوشته شده است. صدیقه خواجه‌ حسنی در این کتاب به بررسی روند تبدیل داستان‌های حماسی به نمایشنامه‌های قابل اجرا برای دانش‌ آموزان می‌پردازد و ضمن ارائه‌ی تعاریف و مبانی نظری اقتباس، به تحلیل عناصر نمایشی و دراماتیک داستان رستم و شغاد می‌پردازد. 

کتاب شامل مقدمه‌ای درباره‌ی اهمیت نمایشنامه در آموزش و پرورش، فصل‌هایی درباره‌ی تکنیک‌های نمایشی، شخصیت‌پردازی، پیرنگ، گفت‌وگو و تحلیل ایدئولوژیک داستان است. صدیقه خواجه‌ حسنی با رویکردی تحلیلی، به جنبه‌های هویتی، اخلاقی و تربیتی داستان‌های شاهنامه برای نوجوانان نیز اشاره کرده و تلاش می‌کند نشان دهد چگونه می‌توان از این میراث ادبی برای تقویت هویت ملی و آموزش ارزش‌های انسانی بهره برد. 

کتاب نمایشنامه تبدیلی داستان رستم و شغاد به نمایشنامه دانش آموزی، نه‌تنها به بازنویسی داستان معروف شاهنامه در قالب نمایشنامه می‌پردازد، بلکه به بررسی نظریه‌های اقتباس، ویژگی‌های نمایشنامه‌ی دانش‌ آموزی و تحلیل گفتمان داستان نیز توجه دارد. 

خلاصه کتاب نمایشنامه تبدیلی داستان رستم و شغاد به نمایشنامه دانش آموزی

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند! 

در کتاب نمایشنامه تبدیلی داستان رستم و شغاد به نمایشنامه دانش آموزی، داستان با معرفی رستم، پهلوان نامدار شاهنامه، و برادر ناتنی‌اش شغاد آغاز می‌شود. شغاد که از کودکی در خانواده‌ی زال رشد یافته اما به دلایلی از کانون خانواده دور شده، بعدها به دربار شاه کابل می‌رود و با دختر شاه ازدواج می‌کند. 

شاه کابل با این وصلت، امید دارد از پرداخت مالیات به سیستان معاف شود، اما این اتفاق نمی‌افتد و همین موضوع زمینه‌ساز کینه و دسیسه می‌شود. شغاد که احساس حقارت و بی‌مهری می‌کند، به‌تدریج در دام نفرت و انتقام می‌افتد و با شاه کابل برای حذف رستم همدست می‌شود. آن‌ها نقشه‌ای می‌کشند تا رستم را به بهانه‌ی شکار به کابل بکشانند و در کمین او باشند. 

در این مسیر، شغاد با ظاهری فریبنده، رستم را متقاعد می‌کند که شاه کابل از رفتار گذشته پشیمان است و نیازی به لشکرکشی نیست. رستم با اعتماد به برادر، به کابل می‌رود و در نهایت در دام شغاد و شاه کابل گرفتار می‌شود.

چرا باید کتاب نمایشنامه تبدیلی داستان رستم و شغاد به نمایشنامه دانش آموزی را بخوانیم؟

این کتاب با تبدیل یکی از مهم‌ترین داستان‌های شاهنامه به نمایشنامه‌ای قابل اجرا برای دانش‌ آموزان، فرصتی فراهم می‌کند تا نوجوانان با میراث ادبی و فرهنگی ایران آشنا شوند و مفاهیمی چون هویت، اخلاق، جوانمردی و پیامدهای انتخاب‌های فردی را در قالبی نمایشی تجربه کنند. اثر حاضر نه‌تنها به آموزش مهارت‌های نمایشی و ادبی می‌پردازد، بلکه با تحلیل عناصر داستانی و شخصیت‌پردازی، به مخاطب کمک می‌کند تا لایه‌های عمیق‌تر روایت را درک کند.

خواندن کتاب نمایشنامه تبدیلی داستان رستم و شغاد به نمایشنامه دانش آموزی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانش‌ آموزان، معلمان ادبیات و هنر، نوجوانان علاقه‌مند به نمایشنامه‌نویسی و کسانی که دغدغه‌ی آموزش هویت ملی و ارزش‌های اخلاقی به نوجوانان را دارند، پیشنهاد می‌شود. همچنین، برای گروه‌هایی که به دنبال اجرای نمایشنامه‌های ایرانی در مدارس یا مراکز فرهنگی هستند، این اثر می‌تواند منبعی الهام‌بخش باشد.

بخشی از کتاب نمایشنامه تبدیلی داستان رستم و شغاد به نمایشنامه دانش آموزی

«پژوهش‌هایی که دربارۀ شاهنامه از دیدگاه گنجایش‌ها و توانش‌های دراماتیک Dramatic capacities and potentials انجام گرفته است، جملگی دلالت بر وجود چنان ویژگی‌ها و ارزشمندی‌هایی در شاهنامه دارد. یکی از این داستان‌ها که نگارنده دربارۀ آن دقت بیشتری دارد، داستان رستم و شغاد است. پژوهش‌های نخستین پژوهشگر از وجود چنین قابلیت‌هایی خبر می‌دهد. نگارنده بر آن است این گنجایش‌ها و توانش‌ها را نمود و جلوه‌گر سازد.

شاهنامه میراث فرهنگی و هنری و ادبی بزرگ ملت ایران است و به اعتقادِ نگارنده، این اثر نه تنها زبان پارسی را حفظ نموده و آن را بسط و گسترش داده است، بلکه هویت ملی به ایرانیان بخشیده است. از سوی دیگر، دانش‌آموزان دبیرستان در دوره‌ای از زندگی به سر می‌برند که به لحاظ فردی، جمعی و فرهنگی باید کسب هویت نمایند. از طرفی دیگر، داستان‌های شاهنامه این قابلیت را داشته‌اند که نقش مؤثری در جهت تحصیل هویت پیش‌گفته ایفا کنند. به همین دلیل نگارنده وظیفۀ خود دانسته یکی از داستان‌های شاهنامه را که از نظر او برای دانش‌آموزان دبیرستان جاذبه بیشتری داشته و از جنبه‌های تاریخی، فکری و اخلاقی برخوردار است، به صورت نمایشنامه بازنویس و نونویسی نماید.»