کتاب معرفت شناسی از دیدگاه پلانتینگا و ملاصدرا

کتاب معرفت‌ شناسی از دیدگاه پلانتینگا و ملاصدرا نوشته فهیمه خوشنویسان که توسط نشر یافته منتشر شده، به بررسی تطبیقی دیدگاه‌های معرفت‌شناختی آلوین پلانتینگا و ملاصدرا پرداخته است. این اثر با تمرکز بر مبانی فلسفی و الهیاتی این دو متفکر، نقاط اشتراک و افتراق آن‌ها را در حوزه‌ی معرفت‌شناسی دینی واکاوی کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب معرفت شناسی از دیدگاه پلانتینگا و ملاصدرا

کتاب معرفت‌‌شناسی از دیدگاه پلانتینگا و ملاصدرا به مقایسه‌ی دو جریان مهم معرفت‌شناسی دینی در سنت مسیحی و اسلامی می‌پردازد. فهیمه خوشنویسان با انتخاب آلوین پلانتینگا از فیلسوفان معاصر غربی و ملاصدرا از فیلسوفان برجسته‌ی اسلامی، تلاش می‌کند تا نشان دهد چگونه هر یک از این متفکران، باتکیه‌بر مبانی فلسفی و الهیاتی خود، به پرسش‌هایی درباره‌ی ماهیت معرفت، نقش قوای ادراکی، فضایل اخلاقی و جایگاه باور دینی پاسخ داده‌اند. کتاب در سه فصل تنظیم شده است؛ ابتدا اصول و مبانی فکری پلانتینگا و سپس ملاصدرا بررسی می‌شود و در نهایت، دیدگاه‌های این دو فیلسوف در موضوعاتی چون مبناگرایی، فضایل قوای ادراکی، ماهیت‌نداشتن خداوند، مسئله‌ی شر و نقش گناه در معرفت‌شناسی دینی با هم مقایسه می‌گردد. اثر حاضر در دوره‌ای نوشته شده که گفت‌وگو میان فلسفه‌ی اسلامی و فلسفه‌ی تحلیلی غربی اهمیت یافته و تلاش می‌کند با رویکردی تطبیقی، نقاط قوت و ضعف هر دو سنت را در مواجهه با مسائل معرفت‌شناسی دینی روشن کند.

خلاصه کتاب معرفت شناسی از دیدگاه پلانتینگا و ملاصدرا

در این کتاب، معرفت‌شناسی دینی پلانتینگا با تأکید بر نظریه‌ی کارکرد صحیح، مبناگرایی تعدیل‌یافته و نقش حس خداشناسی در تولید باورهای پایه‌ی دینی بررسی می‌شود. پلانتینگا باور دارد که قوای معرفتی انسان، اگر به‌درستی کار کنند و در محیط مناسب قرار گیرند، می‌توانند باورهای صادق و تضمین‌شده تولید کنند. او نقش فضایل اخلاقی و عقلانی را در شکل‌گیری باورهای دینی مهم می‌داند و معتقد است که گناه می‌تواند حس خداشناسی را تضعیف کند؛ همچنین پلانتینگا با دفاع مبتنی بر اختیار، به مسئله‌ی شر پاسخ می‌دهد و استدلال می‌کند که وجود شر با وجود خدای قادر و خیرخواه ناسازگار نیست. در مقابل، ملاصدرا باتکیه‌بر مبانی اصالت وجود، تشکیک وجود و مشترک معنوی بودن وجود، معرفت را امری وجودی می‌داند و بر نقش قوای ادراکی، فضایل اخلاقی و قوه‌ی قدسیه در کسب معرفت تأکید می‌کند. ملاصدرا نیز به مسئله‌ی شر و ماهیت نداشتن خداوند می‌پردازد و با استفاده از مبانی فلسفی خود، راه‌حل‌هایی برای این مسائل ارائه می‌دهد. در بخش پایانی، کتاب به مقایسه‌ی دیدگاه‌های این دو فیلسوف در موضوعاتی چون مبناگرایی، فضایل قوای ادراکی، ماهیت نداشتن خداوند، مسئله‌ی شر و نقش گناه می‌پردازد و نقاط اشتراک و افتراق آن‌ها را برجسته می‌کند.

چرا باید کتاب معرفت شناسی از دیدگاه پلانتینگا و ملاصدرا را خواند؟

این کتاب فرصتی فراهم می‌کند تا خواننده با دو سنت فلسفی متفاوت و نحوه ی مواجهه‌ی آن‌ها با مسائل معرفت‌شناسی دینی آشنا شود. مقایسه‌ی تطبیقی آرای پلانتینگا و ملاصدرا به درک عمیق‌تری از مبانی معرفت دینی، نقش قوای ادراکی، فضایل اخلاقی و چالش‌هایی مانند مسئله‌ی شر و ماهیت خداوند کمک می‌کند. مطالعه‌ی این اثر می‌تواند برای کسانی که به فلسفه‌ی دین، الهیات تطبیقی و گفت‌وگوی میان سنت‌های فکری علاقه‌مند هستند، افق‌های تازه‌ای بگشاید.

خواندن کتاب معرفت شناسی از دیدگاه پلانتینگا و ملاصدرا را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران فلسفه، الهیات، مطالعات تطبیقی ادیان و علاقه‌مندان به معرفت‌شناسی دینی مناسب است؛ همچنین برای کسانی که دغدغه‌ی فهم تفاوت‌ها و شباهت‌های فلسفه‌ی اسلامی و فلسفه‌ی تحلیلی غربی را دارند، مفید خواهد بود.

بخشی از کتاب معرفت شناسی از دیدگاه پلانتینگا و ملاصدرا

«پلانتینگا در معرفت‌شناسی عام و معرفت‌شناسی دینی خود برون‌گرایانه عمل کرده است. او در معرفت‌شناسی عام نظریه ضمانت را در مکانیزم کارکرد صحیح معرفتی قوا تقریر کرد و برای ضمانت چهار شرط قرار داده است. شرط دوم ضمانت مبتنی بر برون‌گرایی است زیرا به محیط و علل بیرونی مؤثر بر کارکرد قوای معرفتی پرداخته شده است. در معرفت‌شناسی دینی پلانتینگا علت خطاناپذیر و پایه بودن باور را امری بیرون از ماهیت باور و وابسته به فاعل شناسا می‌داند. او در مورد باورهای پایه و خطاناپذیر برون‌گرایانه عمل کرده است. از نظر پلانتینگا انسان‌ها حس خداشناسی دارند که اگر در وضعیت مناسب قرار گیرد باور دینی صادق تولید می‌کند. این وضعیت مناسب امری بیرون از قوه مولد باور و به فاعل شناسا وابسته است. او در خصوص باورهای دینی توضیح می‌دهد: حس خداشناسی در موقعیت مناسب مانند قرار گرفتن در طبیعت شروع به کار می‌کند و باور پایه دینی تولید می‌کند.»