کتاب تبرستان باستان در عصر مس و سنگ

کتاب تبرستان باستان در عصر مس و سنگ نوشته‌ علی اکبر عابدیان کاسگری، اثری پژوهشی درباره‌ی تاریخ و باستان‌شناسی منطقه‌ی تبرستان (مازندران و نواحی پیرامونی) در دوران پیش از تاریخ، به‌ویژه عصر مس و سنگ است. این کتاب با رویکردی تحلیلی و مستند، به بررسی جغرافیا، اقلیم، تحولات زمین‌شناسی و نقش عوامل طبیعی در شکل‌گیری تمدن‌های اولیه‌ی این منطقه می‌پردازد. ساختار کتاب شامل بخش‌هایی درباره‌ی قلمرو و روابط اقتصادی-اجتماعی، عهد نوسنگی، ورود به دوره‌ی فلزات و تأثیرات اقلیمی بر بقایای باستانی است. نویسنده با اتکا به منابع مکتوب، مطالعات میدانی و داده‌های باستان‌شناسی، تلاش کرده تصویری جامع از روندهای فرهنگی و اجتماعی تبرستان باستان ارائه دهد. نشر دگراندیشان این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تبرستان باستان در عصر مس و سنگ

کتاب تبرستان باستان در عصر مس و سنگ اثری پژوهشی از علی اکبر عابدیان کاسگری است که به بررسی روندهای فرهنگی، اجتماعی و زیست‌محیطی منطقه‌ی تبرستان در دوران پیش از تاریخ می‌پردازد. کتاب با تمرکز بر عصر مس و سنگ، سیر تحولات جغرافیایی، اقلیمی و انسانی این سرزمین را از دوران دیرینه‌سنگی تا ورود به دوره‌ی فلزات دنبال می‌کند. ساختار کتاب به‌گونه‌ای طراحی شده که ابتدا جغرافیای طبیعی و ویژگی‌های اقلیمی تبرستان را شرح می‌دهد و سپس به بررسی داده‌های باستان‌شناسی، آثار مادی و شواهد فرهنگی می‌پردازد. 

نویسنده، علی اکبر عابدیان کاسگری، با رویکردی تحلیلی، اهمیت جغرافیا، منابع طبیعی و تعاملات اقوام مختلف را در شکل‌گیری تمدن‌های اولیه‌ی این منطقه برجسته کرده است. کتاب تبرستان باستان در عصر مس و سنگ همچنین به چالش‌های پژوهشی، کمبود داده‌های میدانی و دشواری‌های گاه‌نگاری آثار باستانی اشاره دارد و تلاش می‌کند با استفاده از منابع مختلف و مطالعات میدانی، تصویری روشن‌تر از گذشته‌ی تبرستان ارائه دهد.

خلاصه کتاب تبرستان باستان در عصر مس و سنگ

کتاب تبرستان باستان در عصر مس و سنگ با هدف بررسی روندهای فرهنگی و اهمیت جغرافیای تبرستان در شکل‌گیری تمدن‌های اولیه تدوین شده است. نویسنده ابتدا به جغرافیای طبیعی و اقلیمی منطقه می‌پردازد و نقش رشته‌کوه البرز و دریای مازندران را در ایجاد شرایط زیستی مناسب برای سکونت انسان‌ها برجسته می‌کند. در ادامه، تحولات زمین‌شناسی و تغییرات اقلیمی که بر شکل‌گیری زیستگاه‌ها و فعالیت‌های اقتصادی-اجتماعی تأثیرگذار بوده‌اند، شرح داده می‌شود. 

کتاب حاضر سپس به بررسی داده‌های باستان‌شناسی و آثار مادی برجای‌مانده از دوره‌های دیرینه‌سنگی، نوسنگی و عصر مس و سنگ می‌پردازد. نویسنده با تحلیل یافته‌های میدانی، نقش منابع طبیعی، رودخانه‌ها، خاک حاصلخیز و شرایط آب‌وهوایی را در توسعه‌ی کشاورزی، دامداری و صنایع دستی مانند سفالگری و فلزکاری بررسی کرده است؛ همچنین به مهاجرت اقوام، تعاملات فرهنگی و تأثیر تمدن‌های هم‌جوار بر تبرستان اشاره شده است. 

در بخش‌هایی از کتاب، چالش‌های پژوهشی مانند کمبود داده‌های میدانی، دشواری‌های گاه‌نگاری و محدودیت‌های روش‌های تاریخ‌گذاری مطرح شده و نویسنده با رویکردی انتقادی به تحلیل این مسائل پرداخته است. در مجموع، کتاب تصویری چندلایه از روندهای فرهنگی، اجتماعی و زیست‌محیطی تبرستان باستان ارائه می‌دهد و اهمیت این منطقه را در تاریخ فلات ایران و غرب آسیا برجسته می‌سازد.

چرا باید کتاب تبرستان باستان در عصر مس و سنگ را بخوانیم؟

کتاب تبرستان باستان در عصر مس و سنگ با رویکردی مستند و تحلیلی، به یکی از مناطق کمترشناخته‌شده‌ی تاریخ ایران می‌پردازد و با بررسی دقیق داده‌های باستان‌شناسی، جغرافیا و اقلیم، تصویری تازه از روندهای فرهنگی و اجتماعی تبرستان باستان ارائه می‌دهد. از ویژگی‌های شاخص کتاب می‌توان به توجه به جزئیات جغرافیایی، تحلیل نقش عوامل طبیعی در شکل‌گیری تمدن‌ها و بررسی تعاملات اقوام مختلف اشاره کرد؛ همچنین نویسنده با اشاره به چالش‌های پژوهشی و محدودیت‌های داده‌ها، نگاه واقع‌بینانه‌ای به تاریخ‌نگاری پیش از تاریخ دارد. مطالعه‌ی این اثر برای علاقه‌مندان به باستان‌شناسی، تاریخ ایران و جغرافیای تاریخی، فرصتی برای آشنایی با ابعاد کمتردیده‌شده‌ی تمدن‌های شمال ایران فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به پژوهشگران و دانشجویان رشته‌های باستان‌شناسی، تاریخ، جغرافیا و مطالعات فرهنگی پیشنهاد می‌شود؛ همچنین برای علاقه‌مندان به تاریخ مناطق شمالی ایران و کسانی که به‌دنبال شناخت ریشه‌های تمدن و تحولات زیست‌محیطی و اجتماعی در فلات ایران هستند، مناسب است.

بخشی از کتاب تبرستان باستان در عصر مس و سنگ

«پرداختن به تاریخ در پرتو مستندات مادی، یکی از کارکردهای مهم باستان‌شناسی‌ست، مستندات و آثاری که از جوامع انسانی برجای مانده می‌تواند رویدادهای مربوط به گروه‌های انسانی را قبل از اختراع و به‌کارگیری خط، روشن نماید. این شیوه که بر پایه داده‌های باستان‌شناختی قرار دارد، اساس تاریخ اقوام پیش از تاریخ را تشکیل داده است. هرچند با توجه به جغرافیای چندسویه، بسترهای متفاوت در طبیعت و تنوع در اقلیم تبرستان باستان، توسعه فرهنگی و پیشرفت‌های اجتماعی در دوره دیرینه‌سنگی دوران پیش از تاریخ، از جمله در عهد نوسنگی، در همه مناطق گستره وسیع تبرستان باستان از جمله در سوادکوه و فیروزکوه متاسفانه عملیات باستان‌شناختی اندکی صورت گرفته، این در حالی‌ست که با توجه به مجاورت سوادکوه با دشت‌های وسیع و معادن غنی، و نزدیکی فیروزکوه به مسیرهای تجاری خوار و ری، مناطق مذکور در برخی از عهدهای دوره دیرینه‌سنگی دوران پیش از تاریخ، از جمله در عهد نوسنگی، زیستگاه‌های بالقوه‌ای بوده‌اند.»