کتاب سنجشگرهای رادیوایزوتوپی برای اندازه گیری فرایندهای صنعتی

کتاب سنجشگرهای رادیوایزوتوپی برای اندازه‌گیری فرایندهای صنعتی (Radioisotope Gauges for Industrial Process Measurements) نوشته گایر آنتون یوهانسن و پیتر جکسون با ترجمه حمید جعفری و احسان ابراهیمی بسابی توسط مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه شهید بهشتی منتشر شده است. این کتاب به بررسی اصول، کاربردها و فناوری‌های مرتبط با سنجشگرهای رادیوایزوتوپی در صنایع مختلف می‌پردازد و برای دانشجویان و مهندسان حوزه‌ی مهندسی هسته‌ای و صنایع فرآیندی مناسب است. نسخه الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سنجشگرهای رادیوایزوتوپی برای اندازه گیری فرایندهای صنعتی

 کتاب سنجشگرهای رادیوایزوتوپی برای اندازه گیری فرایندهای صنعتی به عنوان یکی از منابع تخصصی در حوزه‌ی کاربرد رادیوایزوتوپ‌ها در صنعت، تصویری جامع از مبانی فیزیکی، فناوری‌های اندازه‌گیری و کاربردهای عملی سنجشگرهای رادیوایزوتوپی ارائه می‌دهد. 

در این کتاب گایر آنتون یوهانسن و پیتر جکسون با در کنار هم قرار دادن پیشینه‌ی نظری و تجربه‌ی عملی، به بررسی انواع چشمه‌های پرتویی، اصول واپاشی هسته‌ای، برهم‌کنش تابش با ماده و طراحی سنجشگرهای صنعتی پرداخته‌اند. 

کتاب سنجشگرهای رادیوایزوتوپی برای اندازه گیری فرایندهای صنعتی در قالب یادداشت‌های آموزشی و سخنرانی‌های دانشگاهی شکل گرفته و سپس با افزودن مباحث جدید و مثال‌های کاربردی، به اثری مرجع برای دانشجویان و مهندسان تبدیل شده است. در این اثر علاوه‌بر توضیح اصول فیزیکی، به موضوعاتی مانند ایمنی پرتوی، استانداردها، کالیبراسیون و طراحی سیستم‌های اندازه‌گیری نیز پرداخته شده است. 

این کتاب با هدف پوشش طیف کاملی از فیزیک زیربنایی تا کاربردهای صنعتی سنجشگرهای رادیوایزوتوپی تدوین شده و به نیازهای آموزشی و پژوهشی در این حوزه پاسخ می‌دهد.

خلاصه کتاب سنجشگرهای رادیوایزوتوپی برای اندازه گیری فرایندهای صنعتی

این کتاب با مرور تاریخچه‌ی کشف رادیواکتیویته و تحول ابزارهای اندازه‌گیری هسته‌ای آغاز می‌شود و سپس انواع تابش‌های یونیزان، اصول واپاشی هسته‌ای و ویژگی‌های چشمه‌های پرتویی را توضیح می‌دهد. 

مبانی فیزیک اتمی و هسته‌ای، ساختار اتم، ایزوتوپ‌ها و انواع واپاشی‌ آلفا، بتا و گاما همراه با مفهوم انرژی تابش‌ها تشریح می‌شود. بخش مهمی از کتاب به برهم‌کنش تابش با ماده اختصاص دارد؛ شامل تضعیف فوتون‌ها، اثر فوتوالکتریک، پراکندگی کامپتون و رایلی، تولید زوج و بررسی ضریب تضعیف در مواد مختلف. سپس انواع سنجشگرهای رادیوایزوتوپی، چشمه‌های مهروموم‌شده، ردیاب‌ها، طراحی و محصورسازی چشمه‌ها و تفاوت آن‌ها با لوله‌های اشعه ایکس معرفی می‌شود. 

کتاب کاربردهای صنعتی سنجشگرها در اندازه‌گیری چگالی، ضخامت، سطح، جریان و تصویربرداری را بررسی کرده و مباحث ایمنی، استانداردها و کالیبراسیون را پوشش می‌دهد. 

چرا باید کتاب سنجشگرهای رادیوایزوتوپی برای اندازه گیری فرایندهای صنعتی را بخوانیم؟

این کتاب با ارائه‌ی توضیحات دقیق درباره‌ی اصول فیزیکی و فناوری‌های سنجشگرهای رادیوایزوتوپی، امکان آشنایی عمیق با کاربردهای هسته‌ای در صنعت را فراهم می‌کند. خواننده با مطالعه‌ی این اثر، با مبانی علمی، روش‌های اندازه‌گیری، طراحی سیستم‌های سنجش و نکات ایمنی مرتبط با استفاده از رادیوایزوتوپ‌ها در فرآیندهای صنعتی آشنا می‌شود. مثال‌های عملی و پوشش جامع موضوعات، این کتاب را به منبعی مناسب برای یادگیری و پژوهش در حوزه‌ی مهندسی هسته‌ای و ابزار دقیق صنعتی تبدیل کرده است.

خواندن کتاب سنجشگرهای رادیوایزوتوپی برای اندازه گیری فرایندهای صنعتی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران مهندسی هسته‌ای، مهندسی شیمی، فیزیک کاربردی و رشته‌های مرتبط با ابزار دقیق صنعتی مناسب است. همچنین برای مهندسان و متخصصانی که در صنایع فرآیندی، نفت، گاز، پتروشیمی و صنایع معدنی با مسائل اندازه‌گیری و کنترل فرایند سروکار دارند، مفید خواهد بود. افرادی که به دنبال درک عمیق‌تر از کاربردهای رادیوایزوتوپ‌ها و سنجشگرهای هسته‌ای هستند، می‌توانند از این کتاب بهره ببرند.

بخشی از کتاب سنجشگرهای رادیوایزوتوپی برای اندازه گیری فرایندهای صنعتی

«بسیاری از مردم از رادیواکتیویته می‌ترسند و آن را با بمباران‌های اتمی یا بلایایی نظیر انفجار نیروگاه هسته‌ای چرنوبیل مرتبط می‌دانند. اما باید دانست که این یک فرایند طبیعی است و حتی بدن ما نیز رادیواکتیو است: امروزه مواد رادیواکتیو و پرتوها در پزشکی، کشاورزی، کنترل جمعیت، تولید انرژی و تحقیقات کاربرد دارند. در این کتاب خواهیم خواند که چگونه حتی مقادیر پایین فعالیت پرتوهای یونیزان می‌تواند ابزار قدرتمندی برای حل مشکلات پیچیده‌ی اندازه‌گیری صنعتی باشد. همچنین خواهیم دید که خطرات ناشی از به‌کارگیری رادیواکتیویته از این‌طریق بسیار اندک است. این امر از طریق توصیه‌ها و قوانینی دقیق تأمین می‌شود که ابزار متداول سنجش رادیوایزوتوپی با حاشیه‌ی خوبی با آن‌ها مطابقت دارند. پرتوی یونیزان به ویژگی‌های اساسی فیزیکی مواد پاسخ می‌دهد (مانند چگالی ذرات بنیادی). روش‌های اندازه‌گیری هسته‌ای غیرتماسی هستند؛ یک ویژگی بسیار جذاب سیستم اندازه‌گیری که اغلب امکان نصب و راه‌اندازی «گیره‌ای» را فراهم می‌کند. برهم‌کنش پرتوی یونیزان می‌تواند با حساسیت بالا تشخیص داده شده و اندازه‌گیری شود. مشکل بسیاری سیستم‌های اندازه‌گیری رادیوایزوتوپی (هسته‌ای) صنعتی، هزینه‌های آشکارساز است. اما در برخی موارد نیز از هزینه‌های غیرمستقیم برای تهیه مدارک و مستندات لازم به‌منظور انطباق با قانون حمل‌ونقل و بهره‌برداری از چشمه‌های پرتوی یونیزان نشئت می‌گیرد. مورد دوم، مخصوصاً برای نخستین استفاده از یک ابزار جدید یا نخستین نصب در یک کاربرد یا یک سایت، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. پس از برقراری روال‌های کارآمد و کافی، این اهمیت کاهش می‌یابد. مسلماً این کارها برای اطمینان از حمل‌ونقل ایمن و بهره‌برداری از تجهیزات با خطراتی کمتر از دیگر خطرات موجود در کارخانه‌های صنعتی انجام می‌شود. بنابراین استفاده‌ی صحیح از سیستم‌های اندازه‌گیری صنعتی خطرناک نیست. گرچه متأسفانه بسیاری از افراد رغبتی به انجام این کار ندارند. این دست نگرش‌ها اغلب مبتنی بر ناآگاهی و پیش‌تصورات غلط است و در بیشتر موارد با آوردن آمار و ارقام در جدول به آن‌ها رسیدگی می‌شود.»