کتاب موسیقی اسپکترال و دستگاهی ایران از منظر هارمونیک ها

کتاب موسیقی اسپکترال و دستگاهی ایران از منظر هارمونیک‌ ها، نوشته‌ مسعود مرشدی، با همکاری نشر روزآمد منتشر شده است. این کتاب به بررسی تطبیقی میان موسیقی اسپکترال و موسیقی دستگاهی ایران با تمرکز بر هارمونیک‌ها و میکروتن‌ها پرداخته است و ارتباطات نظری و عملی این دو حوزه را از منظر آکوستیک و تئوری موسیقی واکاوی کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب موسیقی اسپکترال و دستگاهی ایران از منظر هارمونیک ها

کتاب موسیقی اسپکترال و دستگاهی ایران از منظر هارمونیک‌‌ها به یکی از مهم‌ترین موضوعات موسیقی معاصر ایران پرداخته است: پیوندهای نظری و عملی میان موسیقی اسپکترال (Spectral Music) و موسیقی دستگاهی ایران. مسعود مرشدی ابتدا به معرفی و بررسی تاریخچه‌ی موسیقی اسپکترال و ریشه‌های آن در قرن بیستم پرداخته؛ سپس تکنیک‌ها و مفاهیم کلیدی این سبک را شرح داده است. در ادامه، ارتباط میان میکروتن‌ها و سری‌های هارمونیک در هر دو سنت موسیقایی بررسی شده است. 

کتاب با نگاهی پژوهشی و تحلیلی تلاش کرده است نقاط مشترک و تفاوت‌های بنیادین این دو نظام موسیقایی را از منظر هارمونیک‌ها و ساختارهای صوتی آشکار کند؛ همچنین امکانات و ظرفیت‌های استفاده از عناصر موسیقی دستگاهی ایران در بستر موسیقی اسپکترال را مورد بحث قرار داده است. این اثر برای پژوهشگران، آهنگسازان و علاقه‌مندان تئوری موسیقی و آکوستیک، منبعی برای شناخت عمیق‌تر این دو حوزه فراهم می‌کند.

خلاصه کتاب موسیقی اسپکترال و دستگاهی ایران از منظر هارمونیک ها

کتاب موسیقی اسپکترال و دستگاهی ایران از منظر هارمونیک‌‌ها با مروری بر تاریخچه‌ی موسیقی اسپکترال آغاز شده و به بررسی ریشه‌های این سبک در آثار آهنگسازان قرن بیستم، مانند دبوسی، وارز، لیگتی، شلسی و مسیان پرداخته است. نویسنده نقش رنگ صوتی و اهمیت هارمونیک‌ها را در شکل‌گیری موسیقی اسپکترال بررسی کرده؛ سپس به معرفی تکنیک‌های کلیدی این سبک، مانند سازگاری و ناسازگاری هارمونیک، میکروفونی و ماکروفونی، تن‌های ترکیبی، مدولاسیون فرکانسی و سنتز افزوده پرداخته است.

در بخش بعد، ارتباط میکروتن‌ها در موسیقی اسپکترال و دستگاهی ایران با سری هارمونیک بررسی شده است. نظریه‌های مختلف درباره‌ی فواصل و گام‌های موسیقی ایرانی مطرح و با ساختار هارمونیک‌ها مقایسه شده‌اند. کتاب نشان می‌دهد که چگونه میکروتن‌ها و فواصل خاص موسیقی ایرانی می‌توانند با سری هارمونیک پیوند بخورند و چه تفاوت‌هایی با میکروتن‌های موسیقی اسپکترال دارند. در ادامه، مسعود مرشدی به مقایسه‌ی کاربرد هارمونیک‌ها و میکروتن‌ها در هر دو نظام موسیقایی از دیدگاه‌های مختلف پرداخته و امکانات نظری برای استفاده از عناصر موسیقی دستگاهی ایران در فضای موسیقی اسپکترال را بررسی کرده است. این امکانات شامل عناصر فاصله‌ای ملودیک و هارمونیک، استفاده از سازهای ایرانی، استخراج مدها از سری هارمونیک و رفتارهای موسیقایی خاص دستگاه‌های ایرانی است. کتاب با جمع‌بندی و ارائه‌ی پیشنهادهایی برای پژوهش‌های آینده در این حوزه به پایان رسیده است.

چرا باید کتاب موسیقی اسپکترال و دستگاهی ایران از منظر هارمونیک ها را خواند؟

این کتاب با رویکردی تحلیلی و تطبیقی، امکان درک عمیق‌تر پیوندهای میان موسیقی اسپکترال و موسیقی دستگاهی ایران را فراهم می‌کند. برای کسانی که به‌دنبال شناخت ساختارهای هارمونیک، میکروتن‌ها و ظرفیت‌های نوآورانه در آهنگسازی هستند، این اثر می‌تواند چشم‌اندازهای تازه‌ای ارائه دهد. کتاب به بررسی نظریه‌ها و تکنیک‌های موسیقی معاصر نیز می‌پرداخته و راه‌هایی برای تلفیق عناصر موسیقی ایرانی با جریان‌های نوین موسیقی غربی پیشنهاد داده است.

خواندن کتاب موسیقی اسپکترال و دستگاهی ایران از منظر هارمونیک ها را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای پژوهشگران موسیقی، آهنگسازان، دانشجویان رشته‌های موسیقی، علاقه‌مندان تئوری موسیقی، آکوستیک و کسانی که به تلفیق موسیقی ایرانی با جریان‌های معاصر علاقه دارند، مناسب است؛ همچنین برای افرادی که به‌دنبال درک بهتر میکروتن‌ها و هارمونیک‌ها در موسیقی هستند، منبعی ارزشمند به‌شمار می‌آید.

بخشی از کتاب موسیقی اسپکترال و دستگاهی ایران از منظر هارمونیک ها

«وقتی که به بررسی سبک‌های موسیقی قرن بیستم می‌پردازیم، به طیف گوناگونی از موسیقی برمی‌خوریم که تنوع بیشتری نسبت به قرن‌های گذشته دارند. گسترش تکنولوژی از طرفی کمک شایانی به گسترش و تعدد ژانرهای موسیقایی کرد. بسیاری از این ژانرها از مفاهیم موسیقی تنال فاصله گرفتند و با توجه به دیدگاه‌های فلسفی و زیبایی‌شناسانه‌ی خود روش‌های مختلفی را عرضه کردند. در این بین در دهه‌ی هفتاد و اوایل دهه‌ی هشتاد شروع تفکر نوعی از موسیقی رقم خورد که پیوندهایی با اصل هارمونیک‌های صوت داشت. از طرفی حرکت پیوسته و قابل پیش‌بینی خطوط صوتی آن در تضاد با فضای تقریبا غیرقابل پیش‌بینی موسیقی پست سریل، رجعتی به گذشته‌های موسیقی تنال داشت. آهنگسازان این موسیقی با استفاده از آنالیزها و بررسی‌هایی که توسط نرم‌افزارهای آنالیز طیف داشتند، به کندوکاو در امکانات موجود در یک صوت واحد پرداختند. آن‌ها هارمونیک‌ها را به‌عنوان منبع اولیه برای آهنگسازی خود قرار می‌دادند و فضای متریک ریتمیک و حتی ارکستراسیون آثار خود را اغلب از روی آن طراحی می‌کردند.»