کتاب تاریخ ارامنه ایران در قرن هفدهم میلادی

کتاب تاریخ ارامنه ایران در قرن هفدهم میلادی نوشته وازگن سارکیس غوگاسیان و با ترجمه سعید کریم‌پور تصویری دقیق از سرگذشت ارامنه در ایران عصر صفوی ارائه می‌دهد. نویسنده با تکیه بر اسناد ارمنی، فارسی و اروپایی، شکل‌گیری خلیفه‌گری جلفای نو، کوچ اجباری ارامنه و نقش آن‌ها در اقتصاد و فرهنگ ایران را بررسی کرده است. ساختار کتاب بر پایه رساله دکتری نویسنده در دانشگاه کلمبیا شکل گرفته و دانشگاه پنسیلوانیا متن اصلی را منتشر کرده است. نشر امیرکبیر آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تاریخ ارامنه ایران در قرن هفدهم میلادی

کتاب تاریخ ارامنه ایران در قرن هفدهم میلادی با تمرکز بر دوره صفویه، به‌ویژه زمان شاه‌عباس اول، تاریخ حضور سازمان‌یافته ارامنه در ایران را بازخوانی کرده است. وازگن سارکیس غوگاسیان با بهره‌گیری از بایگانی صومعه ناجی همگان در جلفای نو، اسناد ماتناداران ایروان، فرمان‌های صفوی، نامه‌های جاثلیق‌ها و گزارش‌های مبلغان اروپایی، تصویری چندسویه از این دوره ارائه داده است. در کتاب تاریخ ارامنه ایران در قرن هفدهم میلادی، کوچ اجباری ارامنه از جلفای قدیم و نواحی قفقاز به اصفهان، بنیان‌گذاری شهر جلفای نو، شکل‌گیری خلیفه‌گری ارمنی و روابط پیچیده آن با جاثلیقیه اچمیادزین و کلیسای رم به‌تفصیل بررسی شده است. نویسنده نشان داده است که چگونه این جامعه تازه‌کوچ‌کرده، در مدت کوتاهی به یکی از مهم‌ترین مراکز مذهبی، اقتصادی و فرهنگی ارامنه در جهان تبدیل شد. کتاب تاریخ ارامنه ایران در قرن هفدهم میلادی در ۹ فصل تنظیم شده است: معرفی منابع و اسناد، پیشینه حضور ارامنه در ایران و ماجرای کوچ شاه‌عباس، پراکندگی جغرافیایی و ساختار اجتماعی سکونتگاه‌های ارمنی، سیاست صفویان در قبال ارامنه، شکل‌گیری خلیفه‌گری جلفای نو، کشمکش‌های درونی کلیسای ارمنی، رویارویی با مبلغان کاتولیک، عوامل افول اقتصادی و فرهنگی جلفای نو و در پایان، میراث فکری و هنری این جامعه. پیوست‌های پایانی کتاب نیز متن کامل چند سند فارسی و ارمنی دوره صفوی را در اختیار خواننده گذاشته است.

خلاصه کتاب تاریخ ارامنه ایران در قرن هفدهم میلادی

کتاب تاریخ ارامنه ایران در قرن هفدهم میلادی سرگذشت جامعه‌ای را دنبال می‌کند که با کوچ اجباری در سیاست زمین سوخته شاه‌عباس از ارمنستان به ایران منتقل شد و در حاشیه اصفهان شهری تازه به نام جلفای نو ساخت. نویسنده ابتدا پیشینه دیرینه روابط ایران و ارمنستان را از عهد ماد و هخامنشی تا صفویه مرور می‌کند، سپس نشان می‌دهد چگونه ارامنه در ساختار نظامی، اداری و اقتصادی صفویان جای گرفتند. در ادامه کتاب تاریخ ارامنه ایران در قرن هفدهم میلادی، ساختار خلیفه‌گری جلفای نو، نقش صومعه ناجی همگان، شبکه روستاهای ارمنی در فریدن و چهارمحال، و جایگاه بازرگانان ارمنی در تجارت ابریشم و ارتباط ایران با اروپا بررسی شده است. کشمکش‌های طولانی میان جلفای نو و اچمیادزین، رویارویی با مبلغان کاتولیک، و در نهایت عواملی که به افول این شکوفایی و مهاجرت گسترده ارامنه به هند و روسیه انجامید، دیگر محورهای اصلی کتاب هستند.

چرا باید کتاب تاریخ ارامنه ایران در قرن هفدهم میلادی را بخوانیم؟

کتاب تاریخ ارامنه ایران در قرن هفدهم میلادی امکان آشنایی با یکی از مهم‌ترین اقلیت‌های دینی و قومی ایران را از دل اسناد دست‌اول فراهم کرده است. این اثر نشان می‌دهد ارامنه چگونه در شکل‌گیری اقتصاد صفوی، گسترش صنعت چاپ، آموزش علوم جدید و تبادل فرهنگی ایران و اروپا نقش داشته‌اند و در عین حال با فشارهای مذهبی، مالی و سیاسی روبه‌رو بوده‌اند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب تاریخ ارامنه ایران در قرن هفدهم میلادی به پژوهشگران تاریخ ایران، مطالعات صفویه، تاریخ ارمنیان، تاریخ ادیان و علاقه‌مندان به تاریخ اجتماعی و اقتصادی پیشنهاد می‌شود. دانشجویان رشته‌های تاریخ، الهیات، مطالعات فرهنگی و هنر نیز می‌توانند از اسناد و روایت‌های دقیق این اثر بهره ببرند.

بخشی از کتاب تاریخ ارامنه ایران در قرن هفدهم میلادی

«نویسنده کتاب حاضر، وازگن س. غوگاسیان، از محققان و پژوهشگران بنام ارمنی است که در این کتاب، حاصل سال‌ها مطالعه و تحقیق خود در تاریخ ارامنه ایران را در اختیار خوانندگان قرار داده‌ است. وی که دانش‌آموختۀ دانشگاه کلمبیای امریکاست، سال‌ها مسئول بخش اداری کلیسای وانک در جلفای نو و از دست‌اندرکاران اجرای طرح ارتقای فرهنگی ارامنه ایران و لبنان بوده است و با تجربیات زیادی که طی سال‌ها سفر علمی به کشورهای مختلف داشته، توانسته است آشنایی زیادی با دانشمندان ارمنی و همچنین آگاهی وسیعی از اسناد تاریخی مربوط به ارامنه به دست آورد. نتیجه این اندوخته عظیم علمی، کتاب حاضر است که از سوی دانشگاه پنسیلوانیای امریکا در اختیار پژوهشگران قرار گرفته است. متن اولیه این کتاب، رساله دکترای نویسنده در دانشگاه کلمبیای امریکا بوده است که در سال ۱۹۹۵ م مورد دفاع قرار گرفته و پس از چند سال ویرایش و ارتقای هرچه بیشتر سطح علمی، اینک به‌صورت کتاب حاضر ارائه شده است. نویسنده در این کتاب، تاریخ ارامنه ایران، به‌ویژه خلیفه‌گری جلفای نو در قرن هفدهم میلادی را از همه جهات مورد بررسی قرار داده و برای این منظور از تمام اسناد تاریخی موجود در کتابخانه‌های ایران، ارمنستان و سایر نقاط جهان اعم از نسخ خطی و چاپی، گزارش‌های مورخین ارمنی و ایرانی، فرمان‌های حکومتی، اعلامیه‌های اسقفی، منابع اروپایی، نامه‌های رد و بدل شده میان خلیفه‌گری جلفای نو و جاثلیقیه اچمیادزین و کلیسای رم، آثار و ابنیه تاریخی، کتیبه‌های روی سنگ قبرها، و همچنین دستخط‌ها بهره گرفته است. وی همچنین اماکنی را که روزگاری محل سکونت ارامنه بوده‌اند شخصاً به چشم دیده و ضمن اطلاع از موقعیت جغرافیایی و ویژگی‌های طبیعی آن‌ها، روایاتی را نیز که درباره ارامنه میان ساکنان آن مناطق متداول بوده و به‌طور شفاهی و سینه‌به‌سینه از نسل‌های قدیمی‌تر تا به امروز نقل شده جمع‌آوری کرده و آن‌ها را با اسناد تاریخی مطابقت داده ‌است.»