کتاب جامعه شناسی توسعه

«جامعه‌شناسی توسعه» نوشته دکتر عبدالعلی لهسایی‌زاده(-۱۳۳۰) و از مجموعه کتاب‌های آموزشی دانشگاه پیام نور در رشته علوم اجتماعی است. کتاب از ۶ فصل تشکیل شده است: فصل اول «تعریف توسعه و مفاهیم مربوط به آن» است. در این فصل ابتدا انواع تعاریفی که اندیشمندان علوم‌اجتماعی داده‌اند عرضه‌شده و تلاش شده تا حد امکان مفاهیم مرتبط با توسعه تشریح گردد تا در بررسی نظریه‌های مربوط به توسعه معلوم شود که ارتباط این مفاهیم با توسعه چیست. فصل دوم، در مورد «پیشگامان توسعه» است. آگاهی از آراء و عقاید این پیشگامان به درک بهتر مکاتب و نظریه‌های معاصر کمک می‌کند. فصل سوم درباره‌ی «مکاتب و دیدگاه‌های نظری جامعه‌شناسی توسعه» است. در این فصل سعی شده اصول دیدگاه‌های رایج و مدل‌ها و نظریه‌های هر یک از دیدگاه‌ها به‌طور مجزا بیان و، سپس، با نقد و بررسی، نکات قوت و ضعف هر دیدگاه مشخص گردد. فصل چهارم، «موانع توسعه در کشورهای در حال توسعه» را تشریح کرده است. در این فصل کوشش شده، با اشاره به نمونه‌های عملی، نشان داده شود که کدام عامل داخلی باعث عقب‌ماندگی این کشورها شده است. در فصل پنجم از «نمونه‌های اعلی قدیمی و نو توسعه» سخن به میان آمده است. در قرن گذشته، جامعه‌شناسان توسعه و مصلحان بینش‌هایی را رواج دادند که براساس آنها، تعدادی از کشورهای توسعه‌نیافته برای رسیدن به توسعه‌یافتگی تلاش کردند. در جریان به‌کارگیری نسخه‌های توسعه، راهکارهای قدیمی به‌کنار گذاشته شدند و راهکارهای جدید عرضه شدند که در این فصل کوشش شده از کلیه‌ی آنها سخن به میان آید. فصل ششم «فرایند توسعه در ایران» را ترسیم کرده است. در این فصل تلاش شده جریان توسعه‌ی معاصر ایران در روند تاریخی ترسیم شود. پس از زمینه‌یابی فرایند وابسته شدن ایران و برنامه‌های عمرانی پنج‌گانه‌ی قبل از انقلاب تشریح شده است. در نهایت، توسعه‌ی ایران پس از انقلاب از طریق تحلیل برنامه‌های توسعه‌ی پنج‌ساله‌بررسی شده است.