کتاب سردار بیدار: داستان مبارزه دلیرانه عباس میرزا در برابر روسیه تزاری

«سردار بیدار» داستان مبارزه دلیرانه عباس میرزا(۱۲۴۹-۱۲۰۳ ق) در برابر امپراطوری روسیه تزاری، با پژوهش مجید جمالی است.

در بریده‌ای از کتاب می‌خوانیم:

«او هیچگاه در بند جان خود نبود، در جنگ‌ها و به هنگام خواب و استراحت طلایه‌دار و دیده‌بان نداشت، و این بی‌احتیاطی چیزی نمانده بود که کار دستش بدهد. در یکی از شب‌ها یک دسته از قشون روس ناگهان خود را به اردوی عباس میرزا و در چادری که وی خوابیده بود رسانید. او سراسیمه بیدار شده همین قدر فرصت یافت که خنجرش را بردارد و پشت چادرش را بشکافد و افسار اسب لختی را با خنجر ببرد و سوارش شود و با نهیبی سربازانش را به جنبش آورده و دو گروهان قشون روس را از اردوی خود براند...

سردار به «سرجان ملکم» سفیر انگلیس بسیار بدبین بود و همیشه می‌گفت: «این‌ها پول در دست گرفته، آمده‌اند که ما را بخرند» از رفتار بد انگلیسی‌ها در هندوستان بحث می‌کرد و می‌ترسید که در ایران هم این سیاست چپاولگرانه و ظالمانه را پیش گیرند...، چرا که «سرجان ملکم» بارها درخواست کرد که دولت ایران اجازه دهد، انگلیسی‌ها کمپانی و تجارتخانه‌های قدیم خود را دوباره در بندر بوشهر دایر کند و عده‌ای نیروی نظامی هم بدان‌جا آوردند... که با مخالفت عباس میرزا روبرو شدند.

به اعتراف دوست و دشمن عباس میرزا می‌توانست به اوضاع نابسامان کشور خاتمه داده، استقلال و ترقی برای ایران به ارمغان آورد. او تلاش بسیار کرد که سیاست هوشمندانه‌ای در قبال وقایع و مسائل در پیش بگیرد، لیکن استبداد شاه و فساد درباریان و نفوذ فوق‌العاده سفیران بریتانیا در شاه، مانع موفقیت وی گردید.

به این ترتیب این حقیقت باید به صراحت بازگو شود که دولت ایران در جریان جنگ‌های ایران و روس، نه در میدان جنگ، بلکه در میدان سیاست شکست خورده بود.»