کتاب آشنایی با دانش تدبر در قرآن کریم

کتاب آشنایی با دانش تدبر در قرآن کریم نوشتهٔ علی صبوحی طسوجی است. انتشارات تدبر در کلام وحی و سیره ائمه اطهار این کتاب را روانهٔ بازار کرده است. این اثر عصارۀ دقتی عمیق و جامع‌نگرانه به حوزۀ مسائل نظری «دانش تدبر» است که با گشودن پنجره‌ای فهم این دانش را برای عموم میسر می‌سازد.

درباره کتاب آشنایی با دانش تدبر در قرآن کریم

تدبیر به‌معنای «پشت‌سرهم قراردادن اشیا، امور یا الفاظ» و در نتیجه، «تدبر» به‌معنای «پشت‌سرهم دریافت‌کردن اشیا، امور یا الفاظ» است. تدبیر خدای حکیم در قرآن کریم، سطوحی دارد و در قبال هر سطح از آن، سطحی از تدبر برای ما فرض است که شرح آن باتوجه‌به نمودارهایی معلوم است. تدبیر، شأن هر حکیمی به هنگام سخن‌گفتن و تدبر، شأن هر عاقلی به هنگام شنیدن سخن حکیمانه است. سؤال از اهمیت و ضرورت، سؤال هر انسان عاقل پیش از اقدام به هر عمل است. مخاطبان قرآن کریم نیز پیش از هر اقدام در ارتباط با این کتاب، از این سؤال استثنا نیستند. قرآن، کتابی بزرگ با ظرفیت‌های فراوان است. انتخاب یا تعیین اولویت از میان انواع تعامل با این کتاب، می‌تواند میزان بهره‌مندی از آن را هر چه بیشتر کند. باید با تکیه بر معیارهای قابل‌اعتماد، میزان ضرورت و اهمیت هر یک از انواع تعامل با این کتاب بزرگ شناخته شود. این مهم، راهگشای مخاطبان قرآن کریم در ارتباط با این کتاب است؛ چه به‌عنوان آحاد یک جامعهٔ اسلامی و چه به‌عنوان حق‌جویانی که از این دایره بیرون هستند، اما راهی برای بهره‌مندی از ظرفیت‌های این کتاب می‌جویند.

در کتاب آشنایی با دانش تدبر در قرآن کریم گفته شده است که «تدبر در قرآن کریم» یکی از وظایف مهم قرآنی است؛ اما تعیین میزان اولویت آن، در گرو شناخت میزان ضرورت و اهمیت آن است. اولین و مهم‌ترین منبعی که می‌تواند ضرورت یک وظیفهٔ قرآنی را نشان دهد، خود این کتاب است. نازل‌کنندهٔ قرآن، بیش از هر کس، به زوایای پیدا و پنهان این حقیقت و به جلوه‌های عام یا خاص آن واقف است و از طرفی همو خالق مخاطبان قرآن است و بیش از هر کس، از ظرایف وجودی آن‌ها خبر دارد؛ بنابراین تبیین ضرورت و اهمیت یک ارتباط قرآنی از زبان قرآن کریم، مهم‌ترین رکن پاسخ به سؤال از ضرورت و اهمیت آن ارتباط است.

رتبهٔ دوم در این‌باره، از آن رسول خدا (ص) است؛ کسی که گفته می‌شود ویژگی و برتری او بر دیگر مخاطبان قرآن کریم، او را در جایگاه واسطه بین خالق و مخلوق و گوینده و شنونده قرار داده است. اهل‌بیت (ع) نیز جانشینان پیامبر اسلام و ادامه‌دهندهٔ راه هدایت او میان امت بودند. رسول خدا و جانشینان او برای بیان ضرورت و اهمیت یک وظیفهٔ قرآنی، از دیگر مخاطبان قرآن کریم سزاوارتر هستند؛ ازاین‌رو آیات مربوط به موضوع «تدبر» و برخی روایات مربوط به این موضوع بررسی شده است تا ضرورت و اهمیت این وظیفهٔ قرآنی، بیش از پیش نمایان شود. در ۴ آیه از قرآن کریم، سخن از «تدبّر» به میان آمده است. بررسی ترجمهٔ این آیات می‌تواند ویژگی هر یک از این آیات را در بیان اهمیت «تدبر» نشان دهد. نکات برآمده از این آیات درمورد «تدبر»، در چند جمله قابل جمع‌بندی است:

۱. «تدبر در قرآن کریم»، نخستین غایت انزال قرآن و مقدمهٔ بهره‌مندی از محتوای این کتاب، یعنی تذکر از آن است.

۲. «تدبر در قرآن کریم»، به گروهی خاص اختصاص ندارد؛ بلکه غایت عام انزال قرآن کریم است.

۳. «تدبر در قرآن کریم»، مقدمهٔ تحقق ایمان و ایجاد ثبات در آن، یعنی هم رهایی از کفر و هم دوری نفاق است.

۴. قرآن از سنخ سخن است و اولین اقدام در مواجهه با آن، «تدبر» در آن به‌منظور فهم آیات آن است.

۵. «تدبر در قرآن کریم»، بزرگ‌ترین راهکار برای کشف الهی‌بودن فقرات و آیات آن و ایجاد تمییز بین حقایق قرآنی و غیر آن است. هر سخن بیگانه‌ای از قرآن تنها با «تدبر در قرآن کریم» شناخته می‌شود. موضوع «تدبر در قرآن کریم» در منابع روایی، موضوع پرتکراری نیست، اما نوع پرداختن به این موضوع در روایات، جالب‌توجه توصیف شده است. زمان ویژه برخی از این روایات و بیان ویژهٔ آن‌ها، حکایتگر شدت اهمیت این موضوع از منظر پیشوایان دین و مفسران حقیقی کتاب مبین است.

خواندن کتاب آشنایی با دانش تدبر در قرآن کریم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به دوستداران علوم قرآنی پیشنهاد می‌کنیم.