کتاب استفاده از اعضای بدن محکومین به مجازات های قصاص و اعدام با بهره گیری از علوم پزشکی و فقه اسلام (جلد اول)

کتاب الکترونیکی «استفاده از اعضای بدن محکومین به مجازات های قصاص و اعدام با بهره گیری از علوم پزشکی و فقه اسلام (جلد اول)» نوشتهٔ اسماعیل ذوالفقاری‌فرد در انتشارات امید سخن چاپ شده است.

درباره کتاب استفاده از اعضای بدن محکومین به مجازات های قصاص و اعدام با بهره گیری از علوم پزشکی و فقه اسلام (جلد اول)

هدف از این پژوهش، بررسی استفاده از اعضای بدن محکومین به مجازات‌های قصاص و اعدام با بهره‌گیری از علوم پزشکی و فقه اسلام می‌باشد. امروز مقوله پیوند اعضاء در کشور ما روز به روز گسترده‌تر می‌شود. حال که این فرهنگ در کشور ما رو به رشد است، قصد داریم درباره پیوند افرادی که از یک‌سو حکم اعدام و قصاص آنان صادر شده است و از سویی دیگر قصد اهدای عضو دارند، بحث کنیم. در موضوع مطرح شده با توجه به اینکه این قسمت نیز مربوط به موضوع می‌باشد که با پیشرفت علم پزشکی رابطه نزدیک دارد. امروز مقوله پیوند اعضاء در کشور ما روزبه‌روز گسترده‌تر می‌شود. سوالاتی دراین‌باره مطرح است ازجمله اینکه اگر افراد محکوم قصد اهدا داشته باشند ولی اولیا دم چنین قصدی نداشته باشند یا برعکس فرد پیوند زننده اگر اطلاعی از اینکه عضوی از یک جانی یا محکوم به وی پیوند می‌خورد نداشته باشد و بعداً مطلع شود و... چه عواقبی خواهد داشت. پس بهتر است علاوه بر نظر فرد محکوم به اعدام نظر اولیا دم او را نیز جویا شویم.

کتاب استفاده از اعضای بدن محکومین به مجازات های قصاص و اعدام با بهره گیری از علوم پزشکی و فقه اسلام (جلد اول) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

مطالعهٔ این کتاب به حقوق‌دان‌ها پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب استفاده از اعضای بدن محکومین به مجازات های قصاص و اعدام با بهره گیری از علوم پزشکی و فقه اسلام (جلد اول)

در فقه اسلامی مسئله پیوند عضو در یک سطح مفهومی متناظر با نهاد قطع عضو یا قصاص است که خود فرایندی است که طی آن عضو یا اعضایی از یک فرد زنده مستند به حکم شرعی به علت ارتکاب جنایتی علیه تمامیت جسمانی فردی دیگر، قطع می‌شود. در سطح دیگر، علاوه بر قطع عضو جانی ما با قطع عضو عمدی و عدوانی بزه دیده سر و کار داریم که به ناحق قربانی اغراض و عملیات مجرمانه فرد بزهکار قرار گرفته است. بنابراین، در بحث از پیوند عضو بایستی تفاوت در سبب اقتضای پیوند را ملحوظ نظر داشت. با این وجود در لسان فقهی پیوند عضو عملی است که با ضرورت حفظ حیات، سلامت و تمامیت جسمانی اشخاص تلاقی می‌یابد که در شرع اسلام امری واجب و لازم است.۱۹ به‌طور کلی، شرع اسلام نسبت به حفظ سلامت و تمامیت جسمانی آدمی به‌عنوان متعلق حیات و کرامت او اهتمام و عنایت ویژه‌ای مبذول داشته است و این امر نشانگر احترام خاصی است که برای شخص انسان قائل است. لذا با توجه به وجوب حفظ سلامت و تمامیت جسمانی آدمی، هرگاه سلامت و تمامیت جسمانی فرد یا افراد بنا به هر دلیلی در معرض خطر و تهدید جدی قرار بگیرد، بر خود شخص و هم بر دیگران واجب است که نسبت به رفع خطر و نقیصه اقدام بنماید و حتی درصورتی‌که رفع این خطر جهت حفظ تمامیت جسمانی و سلامت متوقف و منحصر به ارتکاب محرمات باشد، به دلیل وجوب تحقق هدف مذکور، انجام این محرمات جایز است.۲۰ به‌هرحال، عمل پیوند عضو در حالت ثبوتی مشمول اهتمام شرع به حفظ حیات و تمامیت جسمانی اشخاص قرار می‌گیرد که خود از افضل واجبات معرفی شده است. با این وجود، فقها پیوند عضو را عملی می‌دانند که طی آن عضو یا اعضایی از بدن و کالبد یک فرد زنده برداشته می‌شود و سپس در بدن خودش یا دیگری قرار می‌گیرد. بنابراین، پیوند عضو لزوماً از فردی به فردی دیگر نبوده و پیوند عضو در وجود یک نفر نسبت به خودش هم مصداق دارد. مورد اخیر دقیقاً پیوندی است که در پایان‌نامه حاضر مورد نظر ماست. یعنی عضوی که در اثر اجرای مجازات قصاص از فردی برداشته شده و قصد داریم آن را دوباره پیوند بزنیم یا در اثر جنایتی عضوی از بزه دیده قطع شده که الآن قصد داریم دوباره آن را به وی پیوند بزنیم.

۱-۳-۳ مفهوم قانونی