کتاب مارکسیسم کلان شهری نوشته اندی مریفیلد، داستانی مارکسیستی درباره شهر است که با ترجمه عباس شهرابی فراهانی می‌خوانید.

درباره کتاب مارکسیسم کلان شهری

مارکسیسم (Marxism)، یکی از مکاتب سیاسی و اجتماعی است که در اواخر قرن نوزدهم توسط کارل مارکس فیلسوف و انقلابی آلمانی، پایه گذاری شد. اما این مکتب تا امروز، بارها و بارها مورد تاویل‌ها و تفسیرهای غلط قرار گرفته است.

فردریش انگلس، فیلسوفی آلمانی و دوست و همکار مارکس بود، او نیز یکی دیگر از افرادی بود که در شکل دادن به این اندیشه نقش مهمی ایفا کرد. این دو نفر اساس مارکسیسم را در کتاب مانیفست کمونیست اینطور بیان کرده‌اند: «تاریخ جوامع، تا کنون، تاریخ مبارزه طبقاتی بوده‌ است و در دنیای حاضر، دو طبقه‌ بورژوازی (سرمایه‌داران) و پرولتاریا (مزدبگیران اقتصادی) وجود دارند و کشمکش‌های این دو، تاریخ را رقم خواهد زد.» اما آینده‌ای که در ادامه این موضوع برای خودشان ترسیم کرده‌اند چنین شکل و شمایلی دارد: «واژگونی نظام سرمایه‌داری از طریق انقلاب کارگران و لغو مالکیت خصوصی بر ابزار تولید و لغو کار مزدی و ایجاد جامعه‌ای بی طبقه با مردمی آزاد و برابر و در نتیجه، پایان ازخودبیگانگی انسان».

هرچند این اساس مارکسیسم است، اما در میان مارکسیست‌های مختلف، برداشت‌های متفاوتی از مارکسیستم وجود دارد. نکته‌ای که مهم است درباره این مکتب فراموش نکنیم این است که آنان معتقد بودند واژگونی نظام سرمایه داری و انقلاب کارگری و به طور کلی، هر آنچه که هدف کمونیست بوده است، تنها در کشورهایی محقق می‌شود که مدرن و توسعه یافته باشند.

اما در کتاب مارکسیسم کلان شهری، که داستانی مارکسیستی درباره شهر است، قرار است چه چیزی بخوانیم؟

باید توجه داشت که تلاش برای آشتیِ مارکسیسم با شهروَرزی کار آسانی نیست. رابطه‌ای که مارکسیسم و شهروَرزی برقرار بوده است، به لحاظ تاریخی، بسیار پرتلاطم بوده است. البته در مقابل، شهروَرزی نیز همواره نگاهی تردیدآمیز به مارکسیسم داشته است. متفکرانی که اندیشه‌شان در این کتاب آمده است همگی درگیر چنین ناسازه‌هایی بوده‌اند و دقیقاً همین دگراندیشی است که هر یک از متفکران منتخب را نه تنها به یک شهروَرز بهتر، بلکه همچنین به یک مارکسیستِ تخیل‌ورزتر بدل می‌کند.

یکی از دیگر جذابیت‌های این متفکران این است که همه‌ آن‌ها نه تنها بی‌رودربایستی هواخواه مارکسیسم‌اند، بلکه با قاطعیت هوادار شهر هم هستند. آن‌ها هم‌زمان که بر فضیلت‌ها و استعدادهای نهفته‌ زندگی شهری صحه می‌گذارند، وفور نعمت نامنصفانه در شهرهای سرمایه‌داری را تقبیح می‌کنند؛ به جای روی‌گرداندن یا پس‌کشیدن از پارادوکس‌های زندگی شهری مدرن، در آن غوطه‌ور می‌شوند؛ و می‌کوشند راه‌هایی فردی و جمعی بیابند برای گذران زندگی در این زمانه‌ تناقض‌آمیز.

اندی مریفیلد تلاش کرده است تا در این کتاب هم قدمی برای حیات و احیای اندیشه مارکسیستی داشته باشد و هم فهم مخاطبان را از شهر سرمایه‌داری، یا همان شهرهایی که ما امروزه در آن زندگی می‌کنیم، افزایش دهد. فهمی که البته در اینجا منظور نویسنده است، فهمی انتقادی است.

کتاب مارکسیسم کلان شهری را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن کتاب مارکسیسم کلان شهری را به تمام کسانی پیشنهاد می‌کنیم که دوست دارند درباره دو اندیشه و مکتب مارکسیسم و همچنین اندیشه شهرورزی بیشتر بدانند و با آگاهی کامل از این مکتب و همچنین نظام سرمایه‌دارانه، انتخاب کنند.

نظرات کاربران درباره کتاب مارکسیسم کلان شهری