کتاب مراقبه تزکیه نفس

سکوت در اثر بستن دهان نیست، در اثر باز کردن فکر است، هر چه فکر بازتر، سکوت بیشتر، هر چه فکر بسته تر، دهان باز تر!

ما سر انجام هر چه را در «خارج» می جستیم، در «درون» یافتیم

برای تهذیب نفس لازم است از اعمال روزانه حسابرسی به عمل آید. امام علی (ع): «هر کس نفس خود را به حساب بکشد، بر عیوبش آگاه می‌گردد و به گناهانش پی می‌برد، پس از گناهانش توبه می‌کند و عیوبش را اصلاح می‌نماید»

«اگر گناه مرتکب شدید که در آن حقّ‌الناس است سعی کنید در همین دنیا آن را تسویه کنید و برای آخرت نگذارید که آن جا مشکل است.»

«آن عالِمی که تزکیه نشده است، خطرش از جاهل بسیار زیادتر است. جاهل اگر فاسد هم باشد، خودش فاسد است. اما عالِم اگر فاسد باشد، عالَم را فاسد می کند»

اگر این درنده خویی ز طبیعتت بمیرد همه عمر زنده باشی به روان آدمیت

در قرآن کریم واژة تزکیه به کار نرفته، اما واژگان هم ریشه آن بیش از پنجاه بار آمده است. قرآن پس از یازده مرتبه قسم در سوره شمس، تزکیه نفس را تنها عامل رستگاری و وصول به سعادت فردی معرفی می نماید و فساد اخلاقی را منشأ بدبختی و مایه زیان می شناسد. (شمس (۹۱) آیه ۱۰ و ۹.)

امام علی (ع): «هر کس نفس خود را به حساب بکشد، بر عیوبش آگاه می‌گردد و به گناهانش پی می‌برد، پس از گناهانش توبه می‌کند و عیوبش را اصلاح می‌نماید»

از دیدگاه قرآن، نفس انسانی در ابتدا مانند لوحی سفید و خالی است که هم قابلیت تزکیه و دریافت کمالات و هم قابلیت آلوده گشتن به تیرگی ها را دارد که هر دو با اختیار و انتخاب خود انسان صورت می گیرد. تزکیه نفس، به معنای پاک کردن ضمیر آدمی، از آلودگی های گناه و رذایل اخلاقی است که موجب تعالی روانی و قدرت روحانی انسان می شود. در معارف اسلامی از آن تحت عنوان «مبارزه با نفس» و «جهاد اکبر» یاد شده است.

و نباید به فکر توبه آخر عمر باشد. زیرا توبه آخر عمر برای آدم ممکن نیست، اگر از اول عمر دنبال تهذیب نفس نباشد، خودش را نسازد، آخر عمر نمی تواند بر قوای شیطانی که در انسان ریشه کرده و قوی شده و قوّه خود آدم و اراده اش ضعیف شده غلبه کند،

برای تهذیب نفس لازم است از اعمال روزانه حسابرسی به عمل آید. امام علی (ع): «هر کس نفس خود را به حساب بکشد، بر عیوبش آگاه می‌گردد و به گناهانش پی می‌برد، پس از گناهانش توبه می‌کند و عیوبش را اصلاح می‌نماید»

هر گونه تعلقات، وابستگی ها، دلبستگی ها و چسبندگی های افراطی دنیوی، اعم از مادی و یا عاطفی، از جمله ثروت و مال اندوزی، داشتن عطش منصب و مقام و قدرت و جاه طلبی می تواند انسان را پریشان، اسیر و برده خود سازد و زمینه خلاف و معصیت هموار می شود.

بیرون ز تو نیست هر چه در عالم هست- از خود به طلب هر آنچه خواهی، تویی