بریده‌هایی از کتاب امپراتوری پنبه

استانداردها باعث به‌وجودآمدن این ابداع شدند: تجارت پنبه‌ای که هنوز به مقصد نرسیده بود (تجارت فردایی). برای تجارت فردایی لازم بود که اطلاعات و نمونه‌ها زودتر از خود محموله پنبه به مقصد برسند و این چیزی بود که به نظر می‌رسد در دهه ۱۸۱۰ در لیورپول ظهور کرد. تا ۱۸۱۲،‌ کارگزاران پنبه درحالی‌که محموله پنبه هنوز روی آبها بود شروع به فروش پنبه کردند و بین خودشان و مشتری چیزی را ردوبدل می‌کردند که به آن اصطلاحاً «بارنامه» می‌گفتند؛ مدارکی که تأییدکننده مالکیت عدل‌های مخصوص پنبه بود.

کلمه پنبه در زبان سانسکریت (کرباس) به زبان‌های عبری،‌ یونانی، لاتین، فارسی،‌ عربی، ارمنی، مالایی، ایوگور، مغولی و چینی وارد شد. حتی نام بعضی پارچه‌های خاص هم به‌صورت یک برند جهانی درآمد؛ برای مثال چیت و ژاکونت واژه‌هایی منحرف شده از زبان‌های هندی هستند که در نهایت برای توضیح یک سبک خاص در سراسر جهان استفاده شدند. با آغاز قرن هفده پنبه هندی آن‌طور که بورلی لومیره (تاریخ‌دان) از آن یاد کرده «نخستین کالای مصرفی جهان» بود.

تابستان یا زمستان، زیر باران یا تابش خورشید،‌ کارگران جسورانه در ساختمان‌هایی چند طبقه که معمولاً از آجر ساخته شده بوند و اتاق‌های بزرگ و عظیمی داشتند و غالباً گرم و مرطوب و خاکی و به‌شدت کرکننده و پر سروصدا بودند کار می‌کردند. آن‌ها سخت کار می‌کردند، در فقر زندگی خود را می‌گذراندند و در جوانی می‌مردند.

به‌قول سیناپاه آراساراتنام تاریخ‌نگار «آن‌ها نمی‌توانستند مشتریانشان را خودشان انتخاب کنند؛ آن‌ها مجبور بودند به‌جای دریافت بهای محصولاتشان،‌ نخ پنبه‌ای قبول کنند؛ و آن‌ها تحت نظارت شدید فرآیند تولید توسط مأموران شرکت که در همان روستا بودند قرار می‌گرفتند.» بافندگان حالا غالباً مجبور بودند از بازرگانان خاصی سرمایه قرض بگیرند. هدف نهایی هم راستا با کاری که بازرگانان معاصران انگلیسی در حاشیه شهرهای انگلیس موفق به انجام آن شدند، تبدیل بافندگان به کارگران روزمزد بود.

درحالی‌که تا پیش از سال ۱۷۸۰ قیمت منسوجات هندی پایین‌تر بودند و کیفیت بالاتری هم داشتند اما تولیدگران انگلیسی بعد از آن توانستند با آن‌ها در بازارهای اروپایی و آتلانتیک رقابت کنند و حتی بعد از ۱۸۳۰ با تولیدکنندگان هندی در خود بازارهای هند شروع به رقابت کردند. وقتی خود هندی‌ها شروع به استفاده از محصولات انگلیسی کردند جهان متوجه شد که ورق برگشته و این صعنت به‌کلی متحول شده است.

نزدیک به نیمی از کارکنان کارخانه‌ها کودکانی بودند که والدینشان آن‌ها را به کارکردن مجبور کرده بودند، والدینی که خود به‌خاطر حقایق اقتصادی خانوار مجبور به تن‌دادن به این وضع بودند. کودکان ارزان بودند، حقوق آن‌ها یک‌سوم یا یک‌چهارم حقوق یک بزرگسال بود، نسبتاً گوش‌به‌فرمان بودند و بعید به نظر می‌رسید که به وظایف تکراری و کسل‌کننده اعتراضی کنند، و اگر می‌کردند تنبیه‌کردن آن‌ها به‌نسبت آسان‌تر از بزرگسالان بود. برای والدینی که منابع درآمدی اندکی داشتند،‌ فرزندان تنها منبع اضافه درآمد آن‌ها بود.

هیچ کشور مهمی که تنها پنبه‌کاری کند تا قبل از قرن هجده ظهور نکرد و وقتی این اتفاق افتاد، همراه آن برای کارگران و کشاورزان گرسنگی و قحطی به ارمغان آورد.

در ایران در قرن نهم و دهم صنعت پنبه به شهرنشینی زیادی منجر شد که پنبه خام را از حومه و اطراف شهر به خود جذب می‌کرد و پس از ریسیدن و بافتن و خیاطی کردن، آن را برای فروش در بازارهای دوردست، بالاخص برای جایی که امروز به نام عراق شناخته می‌شود، آماده می‌کرد.

سرمایه‌داری صنعتی و سازمان‌های بروکراتیک و قانون‌گرای آن در نهایت جهان را به سلطه خود درآوردند، اما در بدو تولد، به گسترش و تشدید سرمایه‌داری جنگ در جاهای دیگر منجر شد. توانایی بازرگانان این کشور در تأمین هرچه بیشتر پنبه ارزان و و در دسترس برای کارخانه‌ها سبب شد که انگلیسی‌ها بیش از پیش از سرمایه‌داری جنگ بهره‌برداری کنند و حتی از دیگران سبقت بگیرند. و درحالی‌که تولیدکنندگان پنبه بریتانیایی خیلی فوری و ناگهانی به منابع جدید و بسیار بیشتر پنبه نیاز پیدا کردند، ساختار سازمان سرمایه‌داری صنعتی هنوز برای تولید نیروی کار و زمین‌هایی که این پنبه‌ها را تأمین کنند بسیار ناپخته و خام بود.

برده‌داری برای امپراتوری جدید پنبه به همان اندازه آب‌وهوا و خاک مناسب ضروری بود. این برده‌داری بود که اجازه داد صاحبان مزارع بتوانند به این بازارهای در حال توسعه و قیمت‌های در حال رشد به‌سرعت پاسخ دهند. برده‌داری نه‌تنها اجازه تجهیز و بسیج تعداد زیادی کارگر در یک بازه زمانی کوتاه را فراهم کرد بلکه همچنین یک رژیم نظارت خشن و بهره‌کشی بی‌سابقه کار برای یک محصول کشاورزی را پدید آورد؛ یک محصول کشاورزی که در زبان سرد اقتصاددانان، «پرزحمت» بود. بسیاری از بردگانی که کار کمرشکن کشت پنبه را انجام می‌دادند با پارچه‌های پنبه‌ای که کمپانی هند شرقی آن‌ها را از جاهای مختلف هند به غرب آفریقا می‌آورد مبادله می‌شدند.

آورد. وقتی یک عامل شرکت گزارش کرد که یک بافنده به‌صورت غیرقانونی برای یک بازرگان خصوصی کار کرده «گماشته» شرکت او و پسرش را دستگیر کرد و خودش را به‌شدت شلاق زد، طوری که چهره‌اش سیاه و سفید شد، و بعد سرباز هندی در خدمت انگلیس دست‌هایش را پشت سرش بست و او را در شهر گرداند، درحالی‌که فریاد می‌زد: «هر بافنده‌ای که برای بازرگان خصوصی کار کند همین بلا سرش می‌آید.» این شیوه‌ها نتایج مطلوبی برای انگلیسی‌ها به همراه داشت: درآمد بافندگان هندی سقوط کرد. در انتهای قرن هفده میلادی،‌ ممکن بود تا یک‌سوم از بهای پارچه‌ها به بافندگان برسد اما در انتهای قرن هجدم آن‌طور که مورخی به نام اوم پراکاش گفته است،‌ سهم تولیدکنندگان به شش درصد سقوط کرده بود.

حقیقتش این است که وقتی ریسندگی ماشینی در قاره اروپا گسترش یافت،‌ آفریقایی‌های بیشتری در غل و زنجیر افتادند و با خشونت و زور به زندان‌های کشتی‌ها انداخته شدند،‌ در حراجی پورت او پرینس فروخته شدند و آنگاه به کشتزارهای دوردست منتقل شدند، جایی که زمین‌ها را به‌اجبار شخم می‌زدند، بذر می‌پاشیدند، گیاه را هرس می‌کردند و آن طلای سفید را در نهایت می‌چیدند.

انعطاف‌پذیری در تهیه مواد اولیه که برای انقلاب صنعتی بسیار بااهمیت بود به دسترسی امن به زمین‌های دور و کار خارجی وابسته ماند. توانایی دولت‌ها و سرمایه‌داران اروپایی برای بازآرایی ارتباطات جهانی و سلب مالکیت خشونت‌آمیز زمین و نیروی کار، اگر نگوییم مهم‌تر، به همان اندازه برای استیلای غرب بر جهان مهم بود که اختراعات فنی،

این کتاب می‌خواهد با نگاه به گذشته سرمایه‌داری،‌ تاریخچه سرمایه‌داری‌ای را که امروز بر جهان حاکم است توضیح دهد.

این کتاب از یک منظر جهانی به موضوع می‌پردازد تا نشان دهد که چگونه اروپایی‌ها قدرت سرمایه و قدرت دولت‌ها را در بسیاری از مواقع با خشونت با هم متحد کردند تا آن مجتمع تولیدی جهانی را برپا کنند

ما خیلی وقت‌ها، به‌خاطر میل و اشتیاقمان برای ساختن یک سرمایه‌داری شریف و پاکیزه، ترجیح می‌دهیم که واقعیت برده‌داری، سوءاستفاده و استعمار را از حافظه تاریخ پاک کنیم. ما تمایل داریم تا سرمایه‌داری صنعتی را یک امر مردانه عنوان کنیم درحالی‌که اتفاقاً این نیروی کار زنان بود که تا حد زیادی امپراتوری پنبه را ایجاد کرد

بریتانیا از تجارت با کشورهای قوی‌تر که می‌توانستند از بازار داخلی خود محافظت کنند اجتناب کرد و به‌جای آن به‌سوی بازارهایی روی آورد که از لحاظ سیاسی توانایی استقامت در برابر هجوم بریتانیا را نداشتند. یغماگری عظیم و پیامدهای نامتوازن حاصل از سرمایه‌داری جنگ به‌دنبال خودواگرایی بزرگی را پدید آورد: بعضی دولت‌ها و کشورها قدرتمند شدند، درحالی‌که برخی ضعیف شدند و از سرمایه‌گذاری برای زیرساخت‌ها، ظرفیت اداری و حفاظت از صنعت درماندند. بعضی از کشورها ظرفیت فوق‌العاده‌ای در تولید کالاها در مقیاس وسیع داشتند؛ برخی دیگر اما در دوران پیش‌صنعتی و تولید خانگی باقی ماندند.

استعمار، به‌کارگیری برده‌داری، سلب مالکیت زمین‌ها، به بیان کوتاه‌تر سرمایه‌داری جنگ، در حالی باعث ظهور سرمایه‌داری صنعتی در برخی نقاط جهان شده بود اما در دیگر نقاط جهان احتمال رخ‌دادن آن را ضعیف کرده بود.

از دهه ۱۸۶۰ به بعد، کشورها و انسان‌ها، به‌جای اربابان متکی به سلب مالکیت و خشونت و اجبار فیزیکی، توسط سرمایه‌های دولت‌های قدرتمند به استعمار کشیده می‌شدند.