کتاب نبرد خدایان (جلد دوم؛ بامداد تاریک)

سام به بیم و ترس به آمیستریس نگاه کرد. پیدا بود چشم نداشته او این راز را بداند. پرسید: - چه کس میهن‌بانو را چنین گفته؟! میهن‌بانو به ریشخندی گفت: - از بانگ‌های آسمانی شنیدم... تو که باوری بر من نداری، دیگر چه در اوج آسمان باشم چه در ژرفای دوزخ... پاسخ بده... آیا راست است که آتش دیری به دود دچار بود و شما پنهانش می‌کردید؟

هیس! آرام! دوباره می‌خواهی خرمن خشک شاه را بسوزانی؟! از خاکستر این خرمن سوخته دیگر ققنوسی برنمی‌خیزد که با دشمن بستیزد. و با دستش لشکر را نشان داد: - این شاه خود مست بی‌باده است. تو در ساغرش باده‌ی هفت ساله می‌ریزی که کدام خرد را به سرش بازگردانی؟ سوشان بی‌تاب شد. مچ دست خود را از دست فراز بیرون کشید:

- چیست این؟! نفرین تازه‌ی دوده‌ی فرزاد بر دوده‌ی فرزین؟! یک روز میهن‌بانو... امروز سوشان... دلبسته‌ی هزار کس هستی و آن کس که به اندازه‌ی هزار کس دلبسته‌ی توست در پندارت خار بیابان است که تنها باید به تنهایی بسوزد و خاکسترش بر باد رود... آذر خنجر چوبی را از میان آن درآورد: - کلید قفس است... راهی به رهایی...

آیا این جهان زاده‌ی خدایان است یا خدایان به‌دست این جهان و مردمان آن آفریده می‌شوند. آیا خدایی می‌تواند تا دیروز نباشد و امروز یک‌باره سر برآورد؟ خدای آیین شما پیش از پیام‌آورش کجا بود؟ آیا مرده بود؟ آیا نیست بود؟ آیا بود یا نبود؟ چگونه بود و کسی از او آگاه نبود تا مردی سر برآورد و او را نشان دهد و بنمایاند؟ پس مردمانِ پیش از او که از این خدای آگاه نشده‌اند چه؟! چگونه است از خداوندتان برای از نیستی بیرون شدن و به هستی در آمدن تا این اندازه نیازمند مردی از تبار مردمان است. آیا یک خدا می‌تواند نباشد و سپس باشد و آن‌گاه باز نباشد؟!