کتاب کتاب پنج حلقه

هنگامی که رقیب بی پروا می‌شتابد، شما می‌باید باژگونه عمل نمایید، و آرام بمانید. نباید از دشمن تاثیر پذیرید. برای درک این سخن بسیار بکوشید.

فریب‌کارانه میاندیشید و صداقت پیشه کنید. این طریق به ممارست میسر می‌شود. از هر هنری شناخت حاصل کنید. شیوه‌ی تمامیِ مشاغل را فراگیرید. در امور دنیایی میان سود و زیان، دست‌یابی و فقدان تمایز قائل شوید. در همه‌ی امور ارزیابی و ادراک شهودی خود را وسعت بخشید. آن چه که نادیدنی است را درک کنید. حتی امورِ کم‌بَها را وقع نهید. هرگز کارِ بی‌سود و سَببی انجام مدهید.

انسِ بیش از حد با یک سلاح به همان اندازه عیبناک است که آشنا نبودن با آن به حدِ نیاز. مقلّدِ سایرین نباشید. سلاحی را بکار گیرید که می‌توانید نیک از آن بهره برید.

هنگام که زندگی‌ات را قمار می‌کنی، باید از هر آنچه در کفِ اختیارِ توست بهره گیری. خطاست اگر چنین نکنی و بمیری، در حالی‌که سلاحی بُرون نآمده به همراه داشتی.

هر کاری در شروع دشوار می‌نماید

جاده‌ای هزار فرسخی را گام به گام بپمایید. در گذر سالیان، بر طریقتِ تدبیر مداومت نمایید و روحیه ی دلیران و جنگاوران را بجویید

راه و روشِ جنگ در یک رویاروییِ تن به تن یا کارزاری ده هزار نفره یکسان است.

امروز قادرید تا بر دیروزِ خویش برتری جویید؛ فردا بر مردمانِ دون چیرگی خواهید یافت و سپس، برای فروکوفتنِ مردانِ پرتوان و زبردست، بر اساسِ آموزه‌های این دفتر تمرین نمایید و پیش روید. مگذارید دل و جان‌تان به انحراف کشانیده شود. حتی آن هنگام که حریفی را از پای در می‌آورید، چنانچه بر طبقِ آموزه‌های پیشینِ خود عمل نکرده‌اید، ره به خطا برده‌اید.

روحِ آتش درندگی است، خواه شعله‌ای حقیر باشد یا زبانه‌ی افروخته‌ی آتش و این درباره‌ی نبرد هم صدق می‌کند. راه و روشِ جنگ در یک رویاروییِ تن به تن یا کارزاری ده هزار نفره یکسان است. باید آگه باشید که اندیشه می‌تواند خرد یا کلان باشد. هر آنچه بزرگ باشد به سهولت درک می‌شود، هر آنچه خرد و حقیر است به دشواری. جان کلام آنکه، انبوهی از مردان به دشواری قادرند تغییر وضعیت دهند، بنابراین حرکات آنها به آسانی پیش‌بینی می‌شود، اما یک فرد به آسانی می‌تواند اندیشه‌ی خویش را دگرگون سازد، بنابراین پیش‌بینیِ حرکاتِ وی دشوار است. باید این را دریابید.

چنانچه بر اجرای شگردی می‌کوشید که پیش از این در اجرای آن ناکام بوده‌اید و باز هم ناکام می‌شوید، زان پس باید سیاقِ ستیز و هجومِ خویش را دیگرگونه سازید. اگر دشمن در اندیشه‌ی کوهساران است، تو چون دریا با او درآویز. اگر در اندیشه‌ی دریاست، همچون کوهساران با او بستیز. ژرف در این باره بیاندیش.

طریقت جنگجو، پذیرشِ مداومِ مرگ است.

جنگاوری مضمونِ زندگی هر روزه‌ی یک سامورایی است و او قادر است چنان با مرگ رویاروی گردد که گویی جزیی از روالِ عادی زیستن است.

سَرِ موش، گردنِ گاو «سر موش و گردن گاو» یعنی هنگامی که با رقیب می‌ستیزیم و ما هر دو با جزییاتِ ناچیز و ریزِ پیکار دست به گریبانیم، به یاد آوریم که طریقتِ تدبیر را همواره باید هم سرِ موش بپنداریم و هم گردنِ گاو. هر زمان که خاطرِ ما از جزییاتِ ناچیز انباشته بود، باید به ناگه نگرشِ خویش را دیگرگونه سازیم و روحیه‌ای ارجمند بیابیم. ناچیز را رها کنید و جلیل را برگیرید. این از اساسِ تدبیر است. ضروری است تا یک جنگجو هر روز زندگی در این معنا اندیشه کند. در تدبیرِ بزرگ مقیاس و یا در پیکاری تن به تن از آن غافل نباشید.

هرچند، در پیکار تن به تن، باید همواره در اندیشه‌ی پیشی گرفتن و یورش بردن باشید. باید همیشه برای تقدم یافتن و تهاجم گوش به زنگ و مصمم باشید. نگرش یعنی مترصدِ مجالی باشیم برای درآویختن با دشمن. بر آن اندیشه کنید. در جنگ‌های تن به تن باید نگرش رقیب را از جای بجانبانید. هنگامی بر وی بتازید که روحیه‌ای نااستوار دارد، او را مشوش سازید، بیازارید و به هراس افکنید. آن وقت، از ضرباهنگِ فروپاشیده‌ی او سود برید و پیروزی را فراچنگ آورید.

غلبه بر یک مرد یا ده میلیون مرد روحیه‌ی یکسانی می‌طلبد

هر آنچه بزرگ باشد به سهولت درک می‌شود، هر آنچه خرد و حقیر است به دشواری.

با موقعیتِ تازه بدونِ تنش اما نه یکسره بی‌پروا رویاروی شوید،

هر آن کس که بخواهد جانمایه‌ی تدبیر مرا دریابد لازم است تا کوششِ بسیار کند، بر آن اندیشه نماید، و بامداد و شام به تمرین این طریقه همت گمارد. بدین‌گونه او مهارت‌های خود را صیقل می‌دهد، از نفسِ خویش تبری می‌جوید، و قابلیت‌هایی شگفتی گِرد می‌آورد. او به پیدایشِ نیرویی اعجازگون در جانِ خویش پی خواهد برد. این دستاوردِ انجام پذیرِتدبیر است.

گفته می‌شود که جنگاوری شیوه‌ی دوگانه‌ی قلم و شمشیرست، و جنگجو می‌باید سررشته‌ای از این هر دو داشته باشد. حتی آنکه از استعدادهای ذاتی بی‌بهره است، باکوشش بسیار در این دو، می‌تواند به جنگاوری بدل شود.

انبوهی از مردان به دشواری قادرند تغییر وضعیت دهند، بنابراین حرکات آنها به آسانی پیش‌بینی می‌شود، اما یک فرد به آسانی می‌تواند اندیشه‌ی خویش را دگرگون سازد، بنابراین پیش‌بینیِ حرکاتِ وی دشوار است

اگر طریقتی باشد که روحیه‌ی فاتحان را بیاموزد، شخص را یاری دهد و شرافت ببار آورد، آن راه تدبیر است.

اگر مایل‌اید به فهمِ ارزشِ راستینِ شمشیرزنی نایل شوید، لازم است از مرزها و حدودِ فنونِ شمشیر فرا رَوید.

چهار سیاقِ گذرانِ عمر از این قرار است: به شیوه‌ی نجیب‌زادگان، همچون دهقانان، به طریق پیشه‌وران و به گونه‌ی بازرگانان.

استاد مانند سوزنی است و شاگرد چون نخی. می‌باید در تمرین مداومت کنید.

استاد مانند سوزنی است و شاگرد چون نخی.

«تدبیر خام، مایه‌ی رنج است»

هنگامی که بتوانید آزادانه و به اختیار، مَردی را از پای درآورید، هر حریف دیگری را در این جهان به زیر خواهید کشید. غلبه بر یک مرد یا ده میلیون مرد روحیه‌ی یکسانی می‌طلبد.

مگذارید دشمن از احوال درونی‌تان آگه شود.

در مبارزه و در هر روزِ زندگی می‌باید مصمم و در عین حال آرام باشید.

«تدبیر خام، مایه‌ی رنج است».