کتاب شیخ محمود شبستری

دلی کز معرفت نور و صفا دید ز هر چیزی که دید اول خدا دید

عدم با هستی آخر چون شود ضم نباشد نور و ظلمت هر دو با هم

یکی ره برتر از کون و مکان شو جهان بگذار و خود در خود جهان شو

تو بستی عقد عهد بندگی دوش ولی کردی به نادانی فراموش

موانع تا نگردانی ز خود دور درون خانهٔ دل نایدت نور

به نزد آنکه جانش در تجلی است همه عالم کتاب حق تعالی است

ببین عالم همه در هم سرشته ملک در دیو و دیو اندر فرشته همه با هم به هم چون دانه و بر ز کافر مؤمن و مؤمن ز کافر

دل عارف شناسای وجود است وجود مطلق او را در شهود است

جناب حضرت حق را دویی نیست در آن حضرت من و ما و تویی نیست

به زیر پردهٔ هر ذره پنهان جمال جانفزای روی جانان

جهان جمله فروغ نور حق دان حق اندر وی ز پیدایی است پنهان

ز حق با هر یکی حظی و قسمی است معاد و مبدا هر یک به اسمی است از آن اسمند موجودات قائم بدان اسمند در تسبیح دائم

تو را غیر تو چیزی نیست در پیش ولیکن از وجود خود بیندیش اگر در خویشتن گردی گرفتار حجاب تو شود عالم به یک بار

جهان را سر به سر آیینه‌ای دان به هر یک ذره در صد مهر تابان

نترسد زو کسی کو را شناسد که طفل از سایهٔ خود می‌هراسد نماند خوف اگر گردی روانه نخواهد اسب تازی تازیانه

به نام آن که جان را فکرت آموخت چراغ دل به نور جان برافروخت ز فضلش هر دو عالم گشت روشن ز فیضش خاک آدم گشت گلشن توانایی که در یک طرفةالعین ز کاف و نون پدید آورد کونین چو قاف قدرتش دم بر قلم زد هزاران نقش بر لوح عدم زد از آن دم گشت پیدا هر دو عالم وز آن دم شد هویدا جان آدم در آدم شد پدید این عقل و تمییز که تا دانست از آن اصل همه چیز چو خود را دید یک شخص معین تفکر کرد تا خود چیستم من ز جزوی سوی کلی یک سفر کرد وز آنجا باز بر عالم گذر کرد

تو بودی عکس معبود ملایک از آن گشتی تو مسجود ملایک

کدامین فکر ما را شرط راه است چرا گه طاعت و گاهی گناه است

به نام آن که جان را فکرت آموخت چراغ دل به نور جان برافروخت ز فضلش هر دو عالم گشت روشن ز فیضش خاک آدم گشت گلشن

ولیک از صحبت نااهل بگریز عبادت خواهی از عادت بپرهیز نگردد جمع با عادت عبادت عبادت می‌کنی بگذر ز عادت

اگر خواهی که گردی مرغ پرواز جهان جیفه پیش کرکس انداز به دونان ده مر این دنیای غدار که جز سگ را نشاید داد مردار

تو مغز عالمی زان در میانی بدان خود را که تو جان جهانی

دگر گر با کسی کردی نکوئی نباشد نیکوئی چون باز گوئی

خداوندا دلی بخش این گدا را که اندر وی نبیند جز خدا را

اگر دنیا تو را همچون بهشت است یقین دان کافری اینست و زشتست

توکل بر خدا باید همیشه نه بر تیر و کمان و کار و پیشه

بجز خوردن اگر چیزی نخواهی مرنج از من اگر گویم تباهی

چو کردی با کسی احسان نعمت بر او منت منه زو دار منت

چو آیات است روشن گشته از ذات نگردد ذات او روشن ز آیات همه عالم به نور اوست پیدا کجا او گردد از عالم هویدا نگنجد نور ذات اندر مظاهر که سبحات جلالش هست قاهر

به نام آن که جان را فکرت آموخت چراغ دل به نور جان برافروخت ز فضلش هر دو عالم گشت روشن ز فیضش خاک آدم گشت گلشن