کتاب ره نامه (جلد چهاردهم، امام خمینی (قدس سره))

این دو عامل _ عامل اخلاص رهبر و رابطهٔ او با خدا، و اخلاص مردم _ ما را تا اینجا رسانده. من میخواهم بگویم برادرها! بعد از این هم راه همین است؛ ما راه دیگری نداریم؛ راه این است. اگر هدفهای ما هدفهای امام است، اگر راه ما راه امام است، وسایل ما هم باید وسایل امام باشد؛ وسیلهٔ امام کمک گرفتن از خدا بود؛ بیایید از خدا کمک بگیریم

وسیلهٔ امام کمک گرفتن از خدا بود؛ بیایید از خدا کمک بگیریم. به زبان هم نمیشود، این در دلْ عملی است، با خلوص و اخلاصْ عملی است، با ترک گناهْ عملی است، با تقویت رابطهٔ بین خود و خدا عملی است. این درس همیشگی امام است برای ما؛ این درس را یادمان باشد.

صبر و استقامت؛ بر مشکلات، بر سختی‌ها، بر کمبودها، بر فشارها، بر طعنهٔ دشمن، بر شایعه‌پراکنی و شماتت انسانهای پستْ در سطح عالم، بر همهٔ اینها باید صبر کرد. از دشمن نمیشود انتظار داشت که توطئه نکند، دشمنی نکند _ او دشمن است، توطئه خواهد کرد، دشمنی خواهد کرد _ این ما هستیم که باید در مقابل مشکلات و توطئه‌هایی که دشمن سر راه ما میگذارد صبر کنیم؛ یعنی استقامت، یعنی پافشاری بر راه، خسته نشدن، کسل و ملول نشدن.

بارها ایشان میفرمود _ همه شنفته‌اند _ که ما کار را برای نتیجه نمیکنیم، کار را برای تکلیف میکنیم؛ یعنی اگر فرض کنیم بعد از برگشتن امام از پاریس آنچه پیش آمد اتّفاق نمی‌افتاد، بلکه بعکس میشد _ مثلاً فرض کنید همهٔ ماها را میکشتند، این کسانی که با امام ارتباط داشتند و دُوروبَر ایشان بودند را میکشتند، خود امام را میگرفتند، یک بار دیگر تبعید میکردند، ملّت را سرکوب میکردند و کارهایی مانند اینها میکردند _ امام احساس نمیکرد شکست خورده، باز هم اعتقاد داشت پیروز شده. همین هم بود؛ شکست نخورده بود. آن کسی که برای تکلیفش کار میکند، پیروزی او به این است که موفّق بشود به تکلیفش عمل کند، پیروزی او به این نیست که به مقصودش دست پیدا کند.

کسی خیال نکند که ابرقدرت‌ها با اسلام آشتی کرده‌اند. کسی گمان نبرد که امروز امّت اسلامی محتاج ایستادگی و مقاومت در مقابل قلدرهای جهانی نیست. هر کاری که آنها با ما نکرده‌اند، نمیتوانسته‌اند بکنند. هر کاری از آنها علیه امّت اسلامی بربیاید، دریغ نمیکنند. ما باید بیدار باشیم. ما باید سر پا باشیم. ما باید فراموش نکنیم که قرآن از ما چه میخواهد. ما باید پیام این خونهای پاک را از یاد نبریم. ما باید وصیّت امام بزرگوارمان را همواره آویزهٔ گوش داشته باشیم. او دشمنان اسلام را خوب شناخته بود. دشمنان، همانها هستند که امام ما گفت.

اگر قضاوت شما دربارهٔ آن کسی که با او مخالفید و با او دشمنید، غیر از آن چیزی باشد که در واقع وجود دارد، این تعدّی از جادّهٔ تقوا است.

تقوای خدا حاکم بر همهٔ امور زندگی او بود و ما باید تقوای خدا را ملاک همهٔ امورمان بشماریم. اصل قضیّه تقوا است. تقوا یعنی مراقب باشیم برخلاف ارادهٔ الهی حرکتی از ما سر نزند

اوّل، ایستادگی در برابر تحمیل و نفوذ قدرتهای خارجی و نداشتن سرِ سازش با این قدرتها. این، اوّلین مشخّصهٔ حرکت امام بزرگوار ما است. دوّم اهتمام به تعبّد و عمل فردی و ایستادگی در برابر سلطهٔ شیطان نفس و وسوسه‌های نفسانی. این دو مطلب بزرگ و این دو میدان مبارزه را، امام از هم جدا نمیکردند و در صحنهٔ اجتماع و سیاست، در مقابل شیطان بزرگ و شیطانهای قدرت می‌ایستادند.

آن متانت و بردباری و حلم امام؛ اگر در یک مجلس صد نفر حرفهایی میزدند که امام آنها را قبول نداشت، تا لازم نمیدانست حرفی نمیزد و سکوت میکرد. حالا در حضور آدم معمولی تا یک کلمه بگویند که برخلاف عقیده‌اش باشد، طوفانی در روحش به وجود می‌آید که جواب بدهد! نخیر، امام این جوری نبود؛ مگر آن وقتی که لازم میدانست؛ آن وقت بدون اینکه کسی حرفی هم بزند عقیدهٔ خودش را میگفت، امّا آن وقتی که لازم نبود، اگر صد نفر هم حرف میزدند [حرفی نمیزد]

مردان خدا این طورند؛ علی‌رغم بی‌اعتنائیِ به زخارف دنیا میتوانند دنیایی را متحوّل کنند. عامل اصلی قدرت آنها، بی‌اعتنائی به زخارف دنیا است. مردان خدا نظرشان به همه چیز و همه کس، تابع نظرشان به خدا است. مردان خدا به تاریخ روح میبخشند، و روح بخشیده‌اند. تاریخ حقیقی و معنوی بشر را مردان خدا نوشته‌اند

کسی خیال نکند که امام، این انقلاب را توانست [فقط] با حکمت خود و قوّت عقلانی خود و خصوصیّات معمولی بشری خود پیروز کند... این دو عامل _ عامل اخلاص رهبر و رابطهٔ او با خدا، و اخلاص مردم _ ما را تا اینجا رسانده.

شاخص دوّم، اعتقاد راسخ و صادقانه به نقش مردم است؛ هم کرامت انسان، هم تعیین‌کننده بودن ارادهٔ انسان. در مکتب سیاسی امام، هویّت انسانی، هم ارزشمند و دارای کرامت است، هم قدرتمند و کارساز است. نتیجهٔ ارزشمندی و کرامت داشتن این است که در ادارهٔ سرنوشت بشر و یک جامعه، آراء مردم باید نقش اساسی ایفا کند؛ لذا مردم‌سالاری در مکتب سیاسی امام بزرگوار ما _ که از متن اسلام گرفته شده است _ مردم‌سالاریِ حقیقی است؛ مثل مردم‌سالاری آمریکایی و امثال آن، شعار و فریب و اغواگریِ ذهنهای مردم نیست.

امّا همهٔ چشمهای تیزبین، از همان آغاز تشخیص دادند که با پیروزی این انقلاب عظیم، عصر جدیدی در مناسبات عالم پدید آمده است. این عصر را باید «عصر امام خمینی» نامید و ویژگی آن، عبارت است از بیداری و جرئت و اعتماد به نفس ملّتها در برابر زورگویی ابرقدرت‌ها و شکستن بتهای قدرت ظالمانه و بالندگی نهال قدرت واقعی انسانها و سر برآوردن ارزشهای معنوی و الهی.

آن روزی که دین و معنویّت، ضدّ ارزش به حساب می‌آمد و مورد استهزا قرار داده میشد، گذشت. امروز، بی‌دینی و بی‌ایمانی و تهی بودن از اعتقاد معنوی، یک ضدّ ارزش است.

فرض کنید در یک مسیر دریایی یا در یک بیابان که جادّه‌ای هم وجود ندارد، قطب‌نمای انسان آسیب ببیند و از کار بیفتد؛ انسان متحیّر میماند. اگر نظرات امام، بد بیان شد، بد تبیین شد، مثل این است که قطب‌نما از کار بیفتد، راه گم میشود؛ هر کسی به سلیقهٔ خود، به میل خود حرفی میزند. بدخواهان هم در این میان از فرصت استفاده میکنند،

راه خوشبختی این ملّت، قطع امید از قدرتهای مسلّط جهانی و نیز نترسیدن از آنها است. نه از آنها اندکی بترسید و نه به آنها سرِ سوزنی امید بورزید.

قوی باشید، احساس ضعف نکنید، به خدا متّکی باشید، «اشدّاء علی الکفّار» و «رحماء بینکم» باشید، اگر با هم باشید هیچ کس نمیتواند به شما آسیب برساند.

بله، فتح‌الفتوح امام، ساختن جوانان مؤمن، مخلص، سالم، صادق، بی‌اعتنای به شهوات و دلهایشان متوجّه به سمت خدا بود. در طول تاریخ، در این مملکت و یا در سایر ممالک اسلامی، ما چه موقع این قدر جوان خوب و صالح، مثل دوران انقلاب داشتیم؟

بیانیّهٔ «گام دوّم انقلاب» تجدید مطلعی است خطاب به ملّت ایران و بویژه جوانان که به مثابه منشوری برای «دوّمین مرحلهٔ خودسازی، جامعه‌پردازی و تمدّن‌سازی» خواهد بود. این گام دوّم، انقلاب را به «آرمانهای بزرگش که ایجاد تمدّن نوین اسلامی و آمادگی برای طلوع خورشید ولایت عظمی (ارواحنافداه) هست»، نزدیک خواهد کرد.

راه این است. اگر هدفهای ما هدفهای امام است، اگر راه ما راه امام است، وسایل ما هم باید وسایل امام باشد؛ وسیلهٔ امام کمک گرفتن از خدا بود؛ بیایید از خدا کمک بگیریم. به زبان هم نمیشود، این در دلْ عملی است، با خلوص و اخلاصْ عملی است، با ترک گناهْ عملی است، با تقویت رابطهٔ بین خود و خدا عملی است. این درس همیشگی امام است برای ما؛ این درس را یادمان باشد. اعتقاد من این است که اخلاص و صفای باطن و رابطهٔ معنوی و پیوند مستحکم بین قلب او و خدای مقلّب‌القلوب، موجب شد که این مرد بتواند از انزوای ظاهری خود خارج شود و دست نیرومندی برای دگرگون کردن بنیاد ارزشهای مادّی در سطح جهان شود.

این عصری که امام بزرگ و عظیم‌الشّأن ما آغاز کردند مشخّصه‌هایی دارد که عمدهٔ آن مشخّصه‌ها عبارت است از بخشیدن روح عزّت و استقلال و استغناء و اعتماد به نفْس به ملّتی که در طول سالیان متمادی سعی شده بود که اعتماد به نفْس از او گرفته بشود، استقلال او مورد دستبرد قرار بگیرد، اعتماد به نفْس او بکلّی از بین برود و دیگران بر سرنوشت او تسلّط پیدا کنند