کتاب چیزی به نام تنبلی وجود ندارد

کسانی که با برچسب «تنبل» بهشان بی‌توجهی می‌شود، اغلب مجبور بوده‌اند بیش از حد توانشان تلاش کنند. آن‌ها با کوله‌باری از مشکلات و استرس دست‌وپنجه نرم می‌کنند و بسیار سخت‌کوش‌اند. اما به‌دلیل اینکه معمولاً دیگران وظایفی بیش از حد توانشان را از آن‌ها توقع دارند، این‌طور به نظرمان می‌رسد که اصلاً کاری انجام نمی‌دهند. به‌علاوه، به ما آموخته‌اند چالش‌های شخصی افراد را بهانه‌هایی غیرقابل‌قبول تلقی کنیم.

اینکه به خودمان استراحت بدهیم، محدودهٔ توانایی‌هایمان را مشخص کنیم و یاد بگیریم به احساسات برگرفته از «تنبلی» درونمان گوش فرادهیم، هریک به‌خودی‌خود ارزشمند است، نه به این دلیل که از ما کارکنان بهتری می‌سازد. اگر واقعاً یاد بگیرید سلامتی خود را در اولویت قرار دهید، احتمالاً در مجموع بهره‌وری کمتری خواهید داشت. دلیلش این است که شما همیشه انجام کارهای خیلی زیادی را بر عهده گرفته‌اید. اینکه یاد بگیرید به‌نحوی همه‌جانبه از خودتان مراقبت کنید، به این معناست که بپذیرید ممکن است دیگر مثل قبل پرکار و مولد نباشید و درضمن از این بابت احساس خشنودی کنید.

آنچه ما «تنبلی» می‌نامیم، در واقع نوعی حس غریزی قدرتمند برای بقاست. وقتی دچار احساس بی‌انگیزگی، بی‌هدفی یا «تنبلی» می‌شویم، به این دلیل است که جسم و ذهن ما به‌شدت نیازمند مقداری آرامش و سکوت است.

یکی دیگر از «بایدهای» زیان‌باری که دروغ تنبلی ترویج می‌کند، این است که زندگی ما «باید» ظاهر خاصی داشته باشد. ذات رقابتی نظام سرمایه‌داری باعث می‌شود بسیاری از ما احساس کنیم باید به نوع خاصی از سبک زندگی دست پیدا کنیم که دیگران را تحت‌تأثیر قرار دهد و نشان‌دهندهٔ ثروت و موفقیت ما باشد. این هم تله‌ای دیگر و منشأ بی‌اساس دیگری از استرس است.

بسیاری از اشخاصی که در رسانه‌های اجتماعی «بهتر» از ما ظاهر می‌شوند، صرفاً بخش‌های فریبندهٔ زندگی خود را دست‌چین می‌کنند. آن‌ها بخش‌های پرزرق‌وبرق را بزرگ‌نمایی می‌کنند و همهٔ نشانه‌های کشمکش یا رنج را کم‌رنگ جلوه می‌دهند. متأسفانه، این روند، مسابقه‌ای برای بی‌عیب‌ونقص بودن را رواج می‌دهد، درحالی‌که انسانیت حقیقی همچنان رنگ می‌بازد تا زمانی که تنها معیار قابل‌قبول جامعه، سطحی غیرواقعی از کمال است.

گاهی زندگی خود را به حدی وقف حل مشکلات سیاسی می‌کنیم که شب‌ها از نگرانی خوابمان نمی‌برد، اما کنشگری مداوم و توأم با وحشت و اضطراب، معمولاً پایدار نیست. در واقع هیچ‌کس این قدرت را ندارد که جهان را صرفاً با سخت‌کوشی نجات دهد. ازاین‌رو داشتن چنین توقعات زیادی از خودمان، مضحک و درعین‌حال مخرب است. اما درصورتی‌که بخواهیم با بی‌عدالتی مبارزه کنیم یا برای بهبود وضعیت جهان تلاش کنیم، باید دست‌به‌دست هم بدهیم و نقاط قوت و نیازهای منحصربه‌فردمان را شناسایی کنیم.

وقتی نمی‌توانیم دلایل سکون یا بی‌عملی افراد را درک کنیم، اغلب آن‌ها را به‌عنوان آدم‌های «تنبل» کنار می‌گذاریم. اگر رفتار کسی برایمان بی‌معنی باشد، قضاوت درمورد آن بسیار طبیعی است. به‌عبارت‌دیگر فکر می‌کنیم او درخواست شغل نمی‌کند، تمام روز روی مبل می‌نشیند و هفته‌هاست هیچ ظرفی نشسته است، پس باید آدم تنبلی باشد. برچسب «تنبل» زدن روی کسی، می‌تواند موقعیتی پیچیده و چالش‌برانگیز را به پرونده‌ای ساده تبدیل کند.

تصویر ترسناکی از تنبلی در ذهن همهٔ ما نقش بسته است، درحالی‌که چیزی به‌عنوان تنبلی وجود ندارد. به این معنا که در فطرت ما هیچ نیرویی نیست که ما را به تباهی و تنبلی سوق دهد و به افرادی غیرمولد تبدیل کند.

تمایل به سرزنش مردم به‌خاطر رنج‌هایشان، آرامشی شیطانی برایمان به ارمغان می‌آورد، زیرا به ما این امکان را می‌دهد که دریچهٔ قلبمان را ببندیم و رنج دیگران را نادیده بگیریم. همین گرایش است که موجب می‌شود بی‌وقفه در دور باطل بهره‌وری افراطی باشیم.

«عمیقاً به آنچه می‌خواهی فکر کن و سپس فراموشش کن. به‌سرعت ایده‌ای در ذهنت پدیدار خواهد شد.»

در دنیایی که با دروغ تنبلی مسموم شده است، با فشار اجتماعی عظیمی برای توسعهٔ فردی مداوم روبه‌رو هستیم. بسیاری از ما می‌خواهیم تمام لحظات بیداری‌مان را با کار، موفقیت و یادگیری مهارت‌های جدید پر کنیم.

دروغ تنبلی افراد را تشویق می‌کند به‌خاطر موفقیت در کار، همرنگ جماعت شوند.

«چاق» و «تنبل» دو اصطلاح جدایی‌ناپذیر هستند. هر دو برای قضاوت اخلاقی درمورد افراد و همچنین ابراز انزجار دربارهٔ شخصیت و سبک زندگی آن‌ها به کار می‌روند. دروغ تنبلی درست همان‌طور که قربانیان اقتصادی را به‌خاطر بداقبالی‌شان شکنجه می‌دهد؛ اگر بیشتر تلاش کرده بودی، می‌توانستی موفق شوی، قربانیان نفرت از چاقی و مشکلات جسمانی را نیز با گفتن اینکه فقط باید کمتر بخورند و بیشتر ورزش کنند، آزار می‌دهد.

وقتی افراد بی‌خانمان، بیکار یا فقیر را قربانی «تنبلی» تلقی می‌کنیم، انگیزهٔ ما برای سخت‌کوشی کمرشکن، قوی‌تر از همیشه می‌شود. ترس از بی‌خانمان شدن، به ترس از عدم سخت‌کوشی کافی بدل می‌شود و همین ترس ما را بر آن می‌دارد که به شکلی افراطی به ورطهٔ سخت‌کوشی بیفتیم و هرکسی را که جز این عمل کند، نقد کنیم. نامهربانی در قبال کسانی که به‌سختی روزگار می‌گذرانند، در واقع مهربان بودن با خودمان را نیز برایمان سخت‌تر می‌کند.

دروغ تنبلی ما را ترغیب می‌کند بدون دیدنِ تصویر گسترده‌تر زندگی افراد، به آن‌ها برچسب بزنیم و آن‌ها را قضاوت کنیم. وقتی کمی دورتر بایستیم و آن‌ها را در بستر اجتماعی‌شان بررسی کنیم، می‌توانیم با دیدِ بهتری به آن‌ها بنگریم و به‌جای کلیشه‌های توخالی، انسان‌هایی پیچیده و پویا ببینیم. این کار به ما کمک می‌کند از انسان‌ها انتظار رفتار و بهره‌وری بی‌نقص نداشته باشیم و آن‌ها را صرف‌نظر از میزان مولد بودن یا نبودنشان، ارزشمند بشماریم.

من یک روبات مولد و بی‌عیب‌ونقص نیستم؛ هیچ‌کس دیگری هم چنین نیست. در واقع، حساس بودن نسبت به موقعیتی که در آن قرار دارم و واکنش نشان دادن به شکست‌ها و ناامیدی‌ها خوب است.

همهٔ ما به زمانی برای غم و اندوه نیاز داریم. نشان دادن واکنش‌های عاطفی به شرایط خود، نشانه‌ای دال بر سازگاری و زنده بودن شماست. تنها به دلیل فراگیر بودن دروغ تنبلی است که ما واکنش‌های طبیعی را نقطه‌ضعف تلقی می‌کنیم.