کتاب دل ما

گهگاه به نظرش می‌رسید دلِ همهٔ مردم، لابد مثل تن، دست‌هایی دارد؛ دست‌هایی پرمهر و درازکشیده که جذب می‌کنند، در آغوش می‌کشند و بغل می‌کنند و دل خودش بی‌دست است. دل او فقط چشم داشت و بس.

به‌راستی روزهایی هست که بی‌آنکه فرزندی داشته باشم، روح مادری بی‌نظیر را دارم و روزهایی هست که بی‌آنکه عاشق باشم، روح زنی سبک‌سر را.»

آیا حقیقت داشت که زمانی زنان عاشق‌پیشه وجود داشته‌اند و هنوز هم وجود دارند؟ زنانی که با عشق به هیجان می‌آیند، زنانی که رنج می‌کشند، می‌گریند، با شور و حرارت خود را تسلیم می‌کنند، بغل می‌کنند، در آغوش می‌فشرند و ناله می‌کنند، زنانی که با جسم خود نیز مانند روحشان عشق می‌ورزند، با دهانی که سخن می‌گوید و چشمانی که می‌نگرند، با قلبی که می‌تپد و دستی که می‌نوازد، زنانی که با همه‌چیز درمی‌افتند چون عاشق‌اند و خواه روز و خواه شب، می‌روند ـــ زیر نظر دیگران و به‌رغم تهدیدها، نترس و لرزان، مجنون از خوشبختی و سست و بی‌حال ـــ به‌سوی کسی می‌روند که آن‌ها را در آغوش می‌کشد.

همیشه از راه نوشته است که می‌توان به باطن افراد پی برد. کلام خیره می‌کند و می‌فریبد، چون چهره ادایش را درمی‌آورد، چون می‌بینیم که از لب‌ها بیرون می‌آید. و لب‌ها به دل می‌نشینند و چشم‌ها اغوا می‌کنند. اما کلمات سیاه روی کاغذ سفید مثل روح در حالت برهنگی کامل هستند

چرا هرگز کسی را که آرزویش را داریم پیدا نمی‌کنیم و چرا همیشه نصف‌ونیمه‌ها را می‌بینیم؟

عاشقِ رفته عاشق درمان‌شده است.

اغلب دیده می‌شد که مردها، مردهای برتر، با تمام وجود به دخترانی دل می‌باختند که لایقشان نبودند؛ دخترانی بی‌ذوق، بی‌ارزش، گاه حتی نازیبا. چرا؟ چطور؟ در این چه رازی بود؟

آیا شخص به این دلیل عاشق می‌شود که یک بار موجودی را که خیال می‌کند برایش آفریده شده می‌بیند؟ یا فقط به این دلیل عاشق می‌شود که با قابلیت عشق ورزیدن به دنیا آمده است؟

خوب فکری کرده‌ام؟ آدم مهربانی نیستم؟» مرد تحت‌تأثیر هیجان قدرشناسی زیرلب گفت: «شما تمام چیزهایی هستید که در جهان دوست دارم.»

عاشقم خواهید شد، قبول. اما مردهای این دوره و زمانه زنان امروزی را آن‌قدر دوست ندارند که به‌راستی آسیبی ببینند.

این بار فکر کرده بود بالأخره آن چیز کاملی را که بی‌وقفه چشم‌به‌راهش بود و انتظارش را کشیده بود به‌دست خواهد آورد. «چیز کامل» به‌هیچ‌وجه امری این‌جهانی نیست.

زن به او نیاز داشت، مانند بتی که برای خدا شدن به دعا و ایمان نیاز دارد. در پرستشگاه خالی چیزی نیست جز چوبی تراشیده. اما اگر فقط یک فرد باایمان وارد نیایشگاه شود، بپرستد، تضرع کند، زانوزده و بااشتیاق بنالد، مستِ دین خود، بت با برهما، الله یا مسیح برابری می‌کند، چون هر موجود محبوبی نوعی خداست.

وقتی فرد به عشق گرفتار می‌شود، آیا ممکن است حدواندازه‌هایی برایش وجود داشته باشد؟ آیا می‌توان گفت زیاد یا کم دوست دارد؟ زیاد دوست داشتن هم مثل کم دوست داشتن است. او دوست دارد، نه بیشتر و نه کمتر. نمی‌توان این را تکمیل کرد. نمی‌توان چیزی فراتر از این کلمه تصور کرد و گفت. کوتاه است، همه‌چیز است. به جسم بدل می‌شود، به روح، زندگی، تمام وجود.