کتاب پاریس فرانسه

le seul bien qui me reste au monde c’est d’avoir quelque fois pleuré.

نقاشی همیشه سطحی تخت است و فضای باز هیچ‌وقت این‌طوری نیست، و فضای باز از هوا ساخته شده و نقاشی هوا ندارد، سطحی تخت می‌نشیند جای هوا، و در نقاشی هرچیزی که هوا را تقلید می‌کند تصویرسازی است و نه هنر.

جنگ بیش‌تر شبیه رمان است تا شبیه زندگیِ واقعی و همین جاذبهٔ ابدیِ آن است. چیزی است بر پایهٔ واقعیت اما ساختگی، رؤیایی است که به واقعیت پیوسته است، همهٔ چیزهایی که رُمان را می‌سازند اما زندگی را نه واقعاً.

واقعاً ندارند، فرانسوی‌ها واقعاً باور ندارند که هیچ چیزی اهمیت داشته باشد الّا زندگیِ روزمره و زمینی که آن زندگی را بهشان می‌بخشد و دفاع از خودشان در برابر دشمن. دولت هیچ اهمیتی ندارد مگر تا جایی که این کار را می‌کند.

برای همین است که مرد آمریکایی‌ای که با زنی فرانسوی ازدواج کرده بود می‌گفت خواهر آمریکاییِ من عجیب‌وغریب از پسِ بحران برمی‌آید اما زن فرانسویِ من کاری می‌کند که بحران پیش نیاید.

هرچه باشد بشر همین است. وقتی تنهاست می‌خواهد با دیگران باشد و وقتی با دیگران است می‌خواهد تنها باشد و جنگ به نوعی با متمرکز کردن هر دو این‌ها را نابود و تشدیدشان می‌کند.

دوران جنگ ستاره‌های دنباله‌دار دارد و هلن باتن آن‌ها را دید. آیا ستاره‌ها قرار بود سقوط کنند و همه را بترسانند؟ دید که بعضی ستاره‌ها آبی هستند و بعضی سرخ، به خودش گفت یکی از ستاره‌ها خیلی سرخ است و وقتی آن ستارهٔ سرخ آبی شود دیگر دوران جنگ نخواهد بود.

برای همین است که مرد آمریکایی‌ای که با زنی فرانسوی ازدواج کرده بود می‌گفت خواهر آمریکاییِ من عجیب‌وغریب از پسِ بحران برمی‌آید اما زن فرانسویِ من کاری می‌کند که بحران پیش نیاید.