بریده‌هایی از کتاب سه شنبه ها با موری

«بالاخره خواهی مرد، اما امیدوارم سال‌های زیادی زندگی کنی.»

زود تسلیم نشو، ولی دودستی هم نچسب!

ما به‌شدت گرفتار منیت و خودبینی و خودخواهی شده‌ایم: شغل، خانواده، پول کافی، وام، اتومبیل جدید، تعمیر شوفاژ خراب و... . درگیر میلیون‌ها کار کوچک شده‌ایم، آن هم فقط برای ادامه‌دادن زندگی و رفتن به سوی آینده. عادت نداریم لحظه‌ای بایستیم، پشت سرمان را نگاه کنیم، زندگی‌مان را ببینیم و به خودمان بگوییم زندگی فقط همین است؟ این همهٔ چیزی است که من می‌خواهم؟ آیا این وسط چیزی گم نشده؟

«هر وقت مردم می‌پرسند بچه‌دار بشویم یا نه، هرگز به آن‌ها نمی‌گویم چه‌کار کنند؛ فقط می‌گویم هیچ تجربه‌ای مثل تجربهٔ بچه‌دارشدن نیست. بچه جایگزینی هم ندارد. تجربه‌ای است منحصربه‌فرد که به‌هیچ‌وجه همپای دوست و رفیق‌بازی و روابط عاشق و معشوقی نیست. اگر می‌خواهی تمام‌وکمال مسئول انسانی دیگر باشی، اگر می‌خواهی یاد بگیری چگونه عشق بورزی و پیوند عاطفی قوی‌ای داشته باشی، پس لازم است بچه‌دار شوی.»

حقیقت این است اگر چگونه مردن را یاد بگیری، چگونه زیستن را نیز فرا خواهی گرفت.»

«قبل از مرگ، اول خودت را و سپس دیگران را ببخش.»

فرهنگ و سنتِ ما به مردم یاد نمی‌دهد که دربارهٔ خودشان احساس خوبی داشته باشند. ما مطالب نادرست را در جامعه آموزش می‌دهیم. تو باید خیلی قوی باشی که بتوانی سنت‌های غلط را کنار بگذاری و روش خودت را پیدا کنی. سنتِ خودت را خلق کن.

«در کلِ زندگی‌ام، هر جا رفتم انسان‌هایی را دیدم که خواهان به دست‌آوردن کالای جدیدی بودند؛ خواهان خرید اتومبیل جدید، اسباب‌واثاثیهٔ جدید، آخرین مدل اسباب‌بازی. و تازه، بعد هم می‌خواهند در موردش با تو حرف بزنند: حدس بزن چی خریدم؟ حدس بزن چی خریدم؟‌ می‌دانی تفسیر من از این قضیه چیست؟ این افراد به‌شدت تشنهٔ عشق‌اند، اما به جای به دست‌آوردن خودِ عشق، جایگزین‌هایی برایش تعیین کرده‌اند. آن‌ها مادیات را در آغوش کشیده‌اند، به این امید که مادیات هم آن‌ها را در آغوش بکشد. اما زهی خیال باطل! نمی‌توانی اشیای مادی را جایگزین عشق، مهر و محبت، و صمیمیت و رفاقت کنی.

برای اینکه به زندگی‌تان معنا و مفهوم ببخشید، دیگران را دوست داشته باشید؛ خودتان را وقف اطرافیانتان بکنید، خودتان را وقف خلق پدیده‌هایی بکنید که به شما انگیزه و مفهوم بدهد.

فرهنگ و سنتِ ما به مردم یاد نمی‌دهد که دربارهٔ خودشان احساس خوبی داشته باشند.

«عشق برنده می‌شود. عشق همیشه برنده است.»

البته که به درد خودم گرفتارم، اما با سهیم‌شدن در مشکلات دیگران احساس می‌کنم زنده‌ام.

به هیچ چیزی چنگ نزن، زیرا که همه‌چیز ناپایدار و موقتی است.

«مهم‌ترین چیز در زندگی این است که یاد بگیریم، یک، چگونه امواج عشق را بیرون بفرستیم و دو، چگونه امواج عشق را پذیرا باشیم.»

آدم‌هایی فکر کردم که می‌شناختم؛ آدم‌هایی که اکثر ساعات بیداری‌شان را برای خودشان دلسوزی می‌کنند. چقدر خوب بود که همهٔ ما زمان مشخصی از روز را برای خود دلسوزی کنیم و اشک بریزیم و بعد، بقیهٔ روز به زندگی‌مان برسیم.

«معلم بر جاودانگی اثر می‌گذارد؛ معلم هرگز نمی‌تواند بگوید تأثیرش در چه نقطه‌ای از حرکت بازمی‌ایستد.»

تا وقتی روبه‌موت نباشی، فرهنگ و سنت تو را تشویق نمی‌کنند که به این مسائل فکر کنی. ما به‌شدت گرفتار منیت و خودبینی و خودخواهی شده‌ایم: شغل، خانواده، پول کافی، وام، اتومبیل جدید، تعمیر شوفاژ خراب و... . درگیر میلیون‌ها کار کوچک شده‌ایم، آن هم فقط برای ادامه‌دادن زندگی و رفتن به سوی آینده. عادت نداریم لحظه‌ای بایستیم، پشت سرمان را نگاه کنیم، زندگی‌مان را ببینیم و به خودمان بگوییم زندگی فقط همین است؟ این همهٔ چیزی است که من می‌خواهم؟ آیا این وسط چیزی گم نشده؟»

«عشقْ تنها عمل عقلانی‌منطقی است.»

اگر داری تلاش می‌کنی قابلیت‌هایت را به رخ بالادستی‌هایت بکشی، این کار را کلاً کنار بگذار، چون درهرحال آن‌ها از بالا نگاهت خواهند کرد. اگر هم داری تلاش می‌کنی قابلیت‌هایت را به رخ پایین‌دستی‌هایت بکشی، این کار را هم کلاً کنار بگذار، چون آن‌ها فقط به تو حسادت خواهند ورزید. موقعیت اجتماعی جایی برایت باز نخواهد کرد. فقط قلب گشوده‌ات می‌تواند این امکان را برایت فراهم کند که میان همهٔ آدم‌ها غوطه‌ور شوی و بینشان جایی برای خودت باز کنی.

«وقتی آدم‌ها تهدید می‌شوند و احساس خطر می‌کنند، پست و تنگ‌نظر می‌شوند. این کاری است که فرهنگ و اقتصادمان با ما می‌کند. حتی آن‌هایی هم که در دنیای اقتصادی ما شغل خوبی دارند، تهدید می‌شوند، چراکه نگران از دست‌دادن شغلشان هستند. وقتی تهدید می‌شوی، دیگر فقط و فقط حواست به خودت است. پول را برای خودت خدا می‌کنی. کل فرهنگ ما همین است.»

هر قدر جسمش روبه‌نابودی می‌رفت، روحش درخشان‌تر می‌شد.

«مرگْ مرض مسری نیست. تو می‌دانی. مرگْ پدیده‌ای کاملاً طبیعی است، درست به اندازهٔ زندگی. مرگْ بخشی از توافق پیشین ماست.»

«مرگ به زندگی خاتمه می‌دهد، نه به رابطه.»

عشق یعنی نگران مسئلهٔ فرد دیگری باشی، طوری که انگار مسئلهٔ خودت است.

«بسیار خب، داستان دربارهٔ موج کوچکی است که به سرعت در اقیانوس حرکت می‌کند، زندگی طولانی و شاد و باشکوهی را پشت سر گذاشته است و از باد و هوای تازه لذت می‌برد... تا اینکه می‌بیند، جلو چشمانش امواجِ دیگر دارند به ساحل می‌خورند و ناپدید می‌شوند. موج کوچک با خود می‌گوید: ʼخدای من! وحشتناک است. ببین قرار است چه بلایی سرم بیاید!‌ʻ در این اثنا، موج دیگری سر می‌رسد و موج اول را با دقت نگاه می‌کند. بعد از چند لحظه، نگرانی‌اش را احساس می‌کند و از او می‌پرسد: ʼچرا این‌قدر غمگینی؟ʻ موج اول می‌گوید: ʼتو نمی‌فهمی! همه‌مان داریم ناپدید می‌شویم. همهٔ ما موج‌ها داریم هیچ می‌شویم. این وحشتناک نیست؟‌ʻ موج دوم پاسخ می‌دهد: ʼنه، تو نمی‌فهمی. تو که موج نیستی، قطره‌ای از اقیانوس هستی.ʻ»‌

درگیر میلیون‌ها کار کوچک شده‌ایم، آن هم فقط برای ادامه‌دادن زندگی و رفتن به سوی آینده. عادت نداریم لحظه‌ای بایستیم، پشت سرمان را نگاه کنیم، زندگی‌مان را ببینیم و به خودمان بگوییم زندگی فقط همین است؟ این همهٔ چیزی است که من می‌خواهم؟ آیا این وسط چیزی گم نشده

«می‌دانی این طرز تفکر چطور به وجود می‌آید؟ زندگی‌های نارضایت‌مندانه؛ زندگی‌های بدون دستاورد کافی؛ زندگی‌های پوچ؛ زندگی‌های بی‌معنا و نامفهوم. چون اگر تو معنا و مفهومی در زندگی‌ات پیدا کنی، هرگز نمی‌خواهی به گذشته برگردی. دلت می‌خواهد روبه‌جلو حرکت کنی و پیش بروی. دلت می‌خواهد چیزهای بیشتری ببینی، کارهای بیشتری انجام دهی. نمی‌توانی تا شصت‌وپنج‌سالگی صبر کنی. گوش کن! باید متوجه این نکته باشی. همهٔ جوان‌ترها باید متوجه این نکته باشند. اگر همیشه در حال جنگ‌ودعوا با مقولهٔ پیری باشید، همیشه هم ناراضی و غمگین خواهید بود، چون در هر صورت پیری از راه خواهد رسید.

«یا عاشق یکدیگر باشید، یا بمیرید. قشنگ است، نه؟ و حقیقت محض است. بدون عشقْ پرنده‌هایی شکسته‌بالیم.

بزرگی و عظمت در گفتگوهای ساده و معمولی نهفته است

با دیدن برنامه‌های سرگرم‌کننده و یکنواخت تلویزیون یا تماشای فیلم‌های اکران‌شدهٔ هفتگی در سینماها وقتش را هدر نداد. او پیله‌ای حمایتی به دور خود تنیده بود؛ پیله‌ای از فعالیت‌های انسانی: گفتگو، تعامل، عشق و محبت. زندگی‌اش لبریز از چنین مسائلی بود؛ درست مثل سوپی که از کاسه سرریز می‌شود.