کتاب کابوس های کارلوس فوئنتس

برای دیدنش به خانه‌شان در بغداد رفتم. می‌خواستم با او دربارهٔ بازگشتمان به ارتش حرف بزنم. در جوابم گفت همیشه از دیکتاتور بیزار بوده است، اما به ارتش دست‌نشاندهٔ اشغالگران هم نخواهد پیوست.

من ماندم و خاطرات کودکی خودم و فکر زن و فرزندم. قرار بود هفتهٔ بعد عملم کنند. می‌خواستند تکه‌ای از ریه‌ام را بردارند. نمی‌دانستم زنده می‌مانم یا نه. چقدر دلم می‌خواست باز هم مشغول نوشتن شوم! دیگر جای خوبی مانند راهروهای دانشگاه پیدا نمی‌شد که دلم برایش تنگ شود. آن‌جا پایان‌نامهٔ فوق لیسانسم را می‌نوشتم، با موضوع ادبیات فانتزی. خونم به جوش می‌آمد که چرا ادبیات کشورم از این ژانر متمایز نشانی ندارد.

ماجرای این علی که از بصره آمده بود همیشه وسوسهٔ نوشتن را به جانم می‌انداخت. داستان او ماجرایی سخت دردناک و سیاه است، با اندک صحنه‌هایی از سینمای جهان سوم که احساسات تماشاگر غربی را گدایی می‌کند. ولی خیلی‌وقت‌ها همین داستان برایم تأکیدی است بر شاعرانگی چهرهٔ انسان که مثل گوهری زیر میلیون‌ها تُن زبالهٔ این زندگی بی‌ارزش پنهان شده است.

«چگونه می‌توانم زندگی شخصی‌ام را با ادراک خود از این دنیای در آستانهٔ فروپاشی هماهنگ کنم؟»۲

من در تخت خودم دراز کشیده بودم و کتاب آقای پالومار ایتالو کالوینو را می‌خواندم. آقای پالومار با خود فکر می‌کرد: «چگونه می‌توان بدون "من" به شناخت چیزی رسید؟ صاحب این دو چشم بیننده کیست؟ معمولا می‌گویند "من" همان کسی است که از روزنِ چشمانش دید دارد، مثل کسی که از لبهٔ پنجره‌ای مشرف به جهان به دنیایی می‌نگرد که با همهٔ وسعت خود در برابر دیدگانش گسترده است.»

دوست داشتم به زمان‌های دیگری برگردم که شاید روزی در آن‌ها زندگی کرده‌ام، زمان‌هایی که ردّشان در جاهایی دیگر پراکنده است، همان‌جاها که پیش‌تر آن‌ها را خیالی می‌پنداشتم.