کتاب انزجار؛ توماس برنهارت در سان سالوادور

آخ که دلم لک زده برای اینکه روی تخت دراز بکشم و با خیال راحت کتاب بخوانم

به خدا به عمرم سیاست‌مدارانی تا این اندازه غرق در جهل و خرافه ندیده‌ام. انگار عامدانه در برابر دانستن مقاومت می‌کنند. هرکس یک جو سواد داشته باشد فوراً می‌فهمد سواد این جماعت ته کشیده، چون به‌محض اینکه دهنشان را باز می‌کنند خودشان را لو می‌دهند و حالی‌ات می‌کنند که مدت‌هاست چهار خط کتاب نخوانده‌اند.

تنها جایی که توی این مملکت آرامش دارم همین‌جاست. بقیهٔ کافه‌های اینجا را که می‌بینم عُقم می‌گیرد.

آدم واقعاً غصه‌اش می‌گیرد وقتی می‌بیند زندگی خفت‌بار این مردم حتی بهترین ذهن‌هایشان را هم با تعصب ایدئولوژیک آلوده می‌کند.

مویا، راستش این کافه تنها جایی است که طبعم می‌گیرد بیایم.

باید برایت تعریف کنم چه حسی نسبت به این‌همه گند و کثافت دارم. هیچ کسِ دیگر نیست که باهاش درددل کنم و فکرهایی را که اینجا دارم برایش بگویم.

غروب را دوست دارم مویا. دلم می‌خواهد توی این حیاط‌خلوت بنشینم و غروب را نگاه کنم.

تو را به خدا شانس ما را می‌بینی؟ این‌همه کشور توی دنیا هست، آن‌وقت ما عدل باید توی این خراب‌شده به دنیا می‌آمدیم که مهد حماقت و جنایت است.

مگر غیر از این است که وطن‌پرستی را یک‌مشت سیاست‌مدار اختراع کرده‌اند تا بهتر از مردم سواری بگیرند؟

مویا، وقتی به این فکر می‌کنم که آیندهٔ مملکت دست امثال این‌ها افتاده احساس انزجار تمام وجودم را پر می‌کند. اصلاً هم فرقی نمی‌کند راست‌گرا باشند یا چپ‌گرا، چون جفتشان به یک اندازه مهوع، فاسد و دزدند. اصلاً از قیافه‌شان معلوم است خیز برداشته‌اند که تا می‌توانند دزدی کنند.

مثل روز روشن است که احدی توی این مملکت برای علم و دانش تره خرد نمی‌کند. فقط دنبال مدرک‌اند و بس.

مویا، توحش و بی‌خردی در این سطح فقط توی این مملکت ممکن است. آخر کجای دنیا یک جانی بالفطره می‌شود پدر معنوی مردم؟

تنها احساسی که این مملکت در من برمی‌انگیزد انزجار است.

از تشییع‌جنازه متنفرم. از اینکه بیایند بهم تسلیت بگویند حالم به هم می‌خورد. نمی‌دانم چی جوابشان را بدهم. آخر این چه رسمی است که وقتی یکی از کسانت می‌میرد یک مشت غریبه می‌آیند بغلت می‌کنند و ادای دوست‌های صمیمی را درمی‌آورند؟ کاش هیچ‌کدامشان نمی‌آمدند.

گفتم شما را به‌خیر و من را به‌سلامت. نمی‌خواستم قیافهٔ نحسشان را ببینم و یاد این مملکت خراب‌شده بیفتم.

می‌دانی مویا، این مملکت هیچ ارزشی ندارد، چون توهمی بیش نیست.

ملتی توسری‌خورتر و خاک‌برسرتر از این‌ها ندیده‌ام. با کمال میل خودشان را به ارتش می‌فروشند، از بس که کشته‌مردهٔ جنایت‌اند. اصلاً انگار تروریسم توی خونشان است.

توی این مملکت اصلاً نیاز نیست بین نامزدها مناظره برگزار کنی؛ کافی است ازشان بخواهی به انتخاب خودشان متنی را با صدای بلند بخوانند. قسم می‌خورم از صدتا یکی‌شان هم نمی‌تواند یک صفحه را بدون تپق بخواند.

نمی‌فهمم دنبال توپ دویدنِ بیست‌ودوتا کله‌پوک قحطی‌زده چه جذابیتی برای برادرم دارد.

مگر غیر از این است که وطن‌پرستی را یک‌مشت سیاست‌مدار اختراع کرده‌اند تا بهتر از مردم سواری بگیرند؟

مویا، همه‌جای دنیا سیاست‌مدارها اهل کثافت‌کاری‌اند، اما توی این مملکت دیگر تا خرخره توی کثافت فرورفته‌اند. باور کن کثیف‌تر از این‌ها هیچ‌جای دنیا پیدا نمی‌کنی. نمی‌دانم، شاید چون خون آن صد هزارتا کشته را مکیده‌اند این‌قدر کثیف شده‌اند. شاید هم تغذیه از رنج و سیاه‌روزی آن صد هزار مرده این‌طور هارشان کرده.

هجده سال از این مملکت دور بودم و یک لحظه هم دلم نخواست برگردم. اگر قرار بود دلم برایش تنگ شود که نمی‌زدم به چاک. تو را به خدا شانس ما را می‌بینی؟ این‌همه کشور توی دنیا هست، آن‌وقت ما عدل باید توی این خراب‌شده به دنیا می‌آمدیم که مهد حماقت و جنایت است.

مویا، برای من هیچ‌چیزی احمقانه‌تر و مسخره‌تر از ورزش نیست، آن هم لیگ فوتبال ال‌سالوادور. نمی‌فهمم دنبال توپ دویدنِ بیست‌ودوتا کله‌پوک قحطی‌زده چه جذابیتی برای برادرم دارد.

ریاکاری توی خون این مردم است

ناگفته نماند که توی این مملکت تأسیس دانشگاه تفاوتی با دکان باز کردن ندارد. فکر نکنم هیچ‌جای دیگری توی دنیا این‌همه دانشگاه خصوصی داشته باشد

اینجا با یک فرهنگ بی‌سواد طرفی؛ فرهنگی که از نوشتار محروم است و هیچ اهمیتی به ثبت وقایع یا حافظهٔ تاریخی نمی‌دهد. اصلاً هیچ درکی از گذشته ندارد. من بهش می‌گویم «فرهنگ خرمگسی»، چون افق دیدش فقط محدود به حال می‌شود و حافظهٔ خرمگس را دارد. درست عین خرمگسی که خودش را می‌کوبد به شیشه و دو ثانیهٔ بعد باز همان کار را تکرار می‌کند چون توی همین دو ثانیه وجود شیشه را یادش رفته.

همگی به من گفتند باید جلد دوم انزجار را هم بنویسم چون اوضاع کشور وخیم‌تر هم شده و مشکلاتی مثل فساد سیاسی، جرایم سازمان‌یافته، باندهای اراذل‌واوباش و بی‌ارزش شدن جان انسان‌ها بیداد می‌کند.

برایم لذتی بالاتر از این قابل‌تصور نیست که خودم را توی یک چهاردیواری حبس کنم تا کتاب بخوانم و فکر کنم و استراحت کنم.

چقدر از جمعیت‌های بزرگ متنفرم. اصلاً دست خودم نیست؛ وقتی می‌بینم یک جایی آدم زیاد جمع شده حالم بد می‌شود.

برای من خانواده یک چیز تصادفی است و کوچک‌ترین اهمیتی ندارد.