جیوکوندا بلی
بیوگرافی جیوکوندا بلی
جیوکوندا بلی (Gioconda Belli) شاعر، رماننویس و نویسندی برجستهی اهل نیکاراگوئه در ۹ دسامبر ۱۹۴۸ در ماناگوآ و در خانوادهای مرفه به دنیا آمد. او در فضایی پرورش یافت که امکان دسترسی به آموزش و فرهنگ را برایش فراهم میکرد. دوران تحصیل را ابتدا در مدرسهای شبانهروزی در اسپانیا گذراند و سپس از مدرسهی سلطنتی سانتا ایزابل در مادرید فارغالتحصیل شد؛ بعدتر در مدرسهی تبلیغات و روزنامهنگاری چارلز موریس پرایس در فیلادلفیا به تحصیل در رشتهی تبلیغات و روزنامهنگاری پرداخت. پس از ازدواج، در ۱۹سالگی و پس از بازگشت به نیکاراگوئه نخستین فرزند خود را به دنیا آورد و فعالیت حرفهایاش را با کار در شرکت پپسیکولا آغاز کرد؛ جایی که ابتدا بهعنوان رابط میان شرکت و آژانس تبلیغاتی پابلیسا فعالیت داشت و سپس بهعنوان مدیر حساب در همان آژانس مشغول به کار شد. آشنایی او با کامیلو اورتگا از طریق همین محیط کاری، مسیر زندگیاش را بهطور جدی تغییر داد و موجب پیوستن او به جبههی آزادیبخش ملی ساندینیستا و مبارزه علیه دیکتاتوری خانوادهی سوموزا شد؛ مبارزهای که او را به فعالیتهای مخفیانه، تبعید به مکزیک در سال ۱۹۷۵ و سپس بازگشت به نیکاراگوئه در آستانهی پیروزی ساندینیستها در سال ۱۹۷۹ کشاند. جیوکوندا بلی پس از انقلاب، مسئولیتهایی چون رابط مطبوعاتی بینالمللی و مدیر ارتباطات دولتی را بر عهده گرفت و در همین دوران با چارلز کاستالدی، روزنامهنگار آمریکایی، آشنا شد و با او ازدواج کرد. در کنار فعالیت سیاسی، مسیر ادبی او نیز از سال ۱۹۷۰ با انتشار نخستین شعرهایش آغاز شد و با دریافت جوایز ادبی، انتشار مجموعههای شعر، رمانهایی چون زن زیسته و آثار شناختهشدهای همچون «کشور زیر پوست من» و «بینهایت در کف دست» ادامه یافت؛ آثاری که به زبانهای مختلف ترجمه شد و جایگاه او را در ادبیات نیکاراگوئه تثبیت کرد. جیوکوندا بلی در سالهای بعد از جبهه آزادیبخش ملی ساندینیستا فاصله گرفت و به یکی از منتقدان جدی دولت دانیل اورتگا تبدیل شد. سرانجام در سال ۲۰۲۳ میلادی تابعیت نیکاراگوئه از او سلب شد. پس از آن تابعیت شیلی را پذیرفت و سپس در تبعید در مادرید زندگی کرد؛ درحالیکه همچنان نوشتن و بهویژه شعر را مهمترین بخش هویت ادبی خود دانسته است. رمان لاوینیا (The Inhabited Woman) اثر جیوکوندا بلی است.
رمان لاوینیا جایزهی Das politische Buch را در سال ۱۹۸۹ میلادی دریافت کرده است. از میان جوایز متعدد جیوکوندا بلی، چند جایزه نقش تعیینکنندهای در تثبیت جایگاه ادبی و بینالمللی او داشته است. این نویسنده در آغاز مسیر ادبی خود در سال ۱۹۷۲ جایزهی «ماریانو فیایوس گیلِ شعر» را در نیکاراگوئه دریافت کرد که یکی از مهمترین جوایز ملی این کشور به شمار میرود. جایزهی معتبر «کاسا د لاس آمریکاس» در سال ۱۹۷۸ در کوبا که از مهمترین جوایز ادبی جهان اسپانیاییزبان است، نقطهی عطفی در شناختهشدن او در سطح آمریکای لاتین بود. رمان «زن زیسته» به قلم او در سال ۱۹۸۹ با دریافت جایزهی بنیاد کتابفروشان، کتابداران و ناشران آلمان بهعنوان «بهترین رمان سیاسی سال»، جایگاه این نویسنده را بهعنوان نویسندهای متعهد به مسائل اجتماعی و سیاسی تثبیت کرد و در همان سال نیز موفق به دریافت جایزهی «آنا زگرس» از آکادمی هنرهای آلمان شد. جایزهی «بیبلیوتکا برِوه» در سال ۲۰۰۸ که از معتبرترین جوایز ادبی جهان اسپانیاییزبان است و نیز جایزهی «سور خوانا اینس د لا کروز» برای بهترین رمان در نمایشگاه بینالمللی کتاب گوادالاخارا در همان سال، جایگاه جیوکوندا بلی را بهعنوان رماننویسی برجسته در سطح جهانی تقویت کرد. در سالهای بعد، دریافت جایزهی «اوکسفام نوویب/ پن» در سال ۲۰۱۹ بهپاس دفاع از آزادی بیان، دکترای افتخاری دانشگاه ادینبرو در سال ۲۰۲۴ و در نهایت دریافت جایزهی معتبر «کارلوس فوئنتس» در سال ۲۰۲۵، نشاندهندهی تداوم تأثیرگذاری ادبی، فرهنگی و انسانی جیوکوندا بلی در عرصهی بینالمللی بوده است.
