فیلیس ایام ویتنی

فیلیس ویتنی (۹ سپتامبر ۱۹۰۳ ـ ۸ فوریه‌ی ۲۰۰۸) نویسنده‌ی آمریکاییِ داستان‌های معمایی و پرتعلیق بود که در طول زندگی حرفه‌ای خود ۷۳ رمان نوشت؛ تقریباً همه‌ی آن‌ها در ژانر رمزآلود و تعلیق‌آمیز قرار دارند. از این میان، ۳۹ اثر برای بزرگسالان، ۲۰ عنوان برای نوجوانان و ۱۴ کتاب برای کودکان نوشته شده‌اند. آثار او میلیون‌ها نسخه به فروش رفتند و در بیش از ۳۰ کشور منتشر شدند.

ویتنی در سال ۱۹۰۳ در شهر یوکوهاما، ژاپن، از پدر و مادری آمریکایی زاده شد و دوران کودکی خود را در آسیا گذراند. پس از درگذشت والدینش، به شیکاگو نقل مکان کرد و نزد عمه‌اش زندگی کرد. در سال‌های بعد، به همراه دخترش و همسر دومش، به جزیره‌ی استاتن در نیویورک رفت و ۲۰ سال در آنجا اقامت داشت. جزیره‌ی استاتن بعدها الهام‌بخش و بستر بسیاری از رمان‌های او شد.

در روزگاری که کمتر نویسنده‌ای هم‌زمان برای بزرگسالان و نوجوانان داستان‌های معمایی می‌نوشت، ویتنی در هر دو حوزه آثاری خلق کرد؛ بسیاری از این داستان‌ها در مکان‌هایی با حال‌و‌هوای شرقی یا بومیِ خاص رخ می‌دهند. هرچند منتقدان و مطبوعاتْ اغلب او را رمان‌نویس گوتیک می‌خواندند ـ تا آنجا که نیویورک تایمز لقب ملکه‌ی گوتیک آمریکایی را به او داد ـ خودِ ویتنی از این عنوان خوشش نمی‌آمد و ترجیح می‌داد بگوید «من رمان‌های عاشقانه‌ی پرتعلیق می‌نویسم».

کتاب‌های او دهه‌ها محبوبیت گسترده‌ای داشتند، هرچند برخی منتقدانْ قهرمانان زن داستان‌هایش را بیش از حد متین و محافظه‌کار توصیف می‌کردند. ویتنی در پاسخ به این دیدگاه‌ها در مصاحبه‌ای با مجله‌ی Parade در سال ۱۹۷۵، که بعدها در یادنامه‌اش در لس‌آنجلس تایمز نقل شد، چنین گفت: «دخترانِ داستان‌های من خودشان مشکلاتشان را حل می‌کنند. آن‌ها همیشه طرفدار آزادی زنان بوده‌اند، چون من هم همیشه کاری را کرده‌ام که خودم می‌خواستم.»

در سال ۱۹۶۱، کتاب The Mystery of the Haunted Pool برنده‌ی جایزه‌ی اِدگار از انجمن نویسندگان آثار معمایی آمریکا در بخش بهترین رمان نوجوان شد. او سه سال بعد، در ۱۹۶۴، همین افتخار را با کتاب The Mystery of the Hidden Hand تکرار کرد. در سال ۱۹۸۸، همان انجمن جایزه‌ی استاد بزرگ (Grand Master Award) را برای یک‌ عمر فعالیت ادبی به او اعطا کرد و در سال ۱۹۹۰ نیز جایزه‌ی دستاورد مادام‌العمر از سوی انجمن نویسندگان رمان عاشقانه‌ی آمریکا به او تعلق گرفت.

ویتنی همچنین سه کتاب درباره‌ی فن نویسندگی نوشت، از جمله اثری ویژه برای نوجوانان. او طی سال‌های متمادی، مقالات متعددی درباره‌ی نویسندگی در مجله‌ی The Writer منتشر کرد و دهه‌ها در هیئت تحریریه‌ی آن حضور داشت.

فیلیس ویتنی در ۸ فوریه‌ی ۲۰۰۸، در سن ۱۰۴سالگی، در اثر ذات‌الریه درگذشت. مجموعه‌ای از نوشته‌ها، نامه‌ها و عکس‌های او اکنون در بخش آرشیو و مجموعه‌های ویژه‌ی کالج استاتن آیلند نگهداری می‌شود.