کتاب صوتی هنر نیایش و هنر به مثابه نیایش

کتاب صوتی هنر نیایش و هنر به مثابه نیایش (با تأکید بر سینمای تارکوفسکی) گفتاری از مسعود زنجانی است. این کتاب صوتی را موسسه سروش مولانا منتشر کرده است. این کتاب صوتی به موضوع نیایش، معنای عمیق دعا و نسبت آن با هنر می‌پردازد. در این گفتار نیایش به‌عنوان نوعی خرد عملی و شیوه‌ی بودن در جهان بررسی شده و سپس هنر در معنای امروزی آن، به‌ویژه سینما در نسبت با نیایش فهم می‌شود. کتاب صوتی هنر نیایش و هنر به مثابه‌ی نیایش شنونده را وارد گفت‌وگویی فلسفی، عرفانی و هنری می‌کند که در آن نام‌هایی چون آندری تارکوفسکی، مولانا، حافظ، نیچه، مارتین بوبر و نوالیس حضور پررنگی دارند.

درباره کتاب صوتی هنر نیایش و هنر به مثابه نیایش

کتاب صوتی هنر نیایش و هنر به مثابه نیایش گفتاری است که در آن مسعود زنجانی از دو معنای متفاوت واژه‌ی هنر سخن گفته است. کتاب صوتی هنر نیایش و هنر به مثابه نیایش در بخش نخست هنر را در معنای کهن و پهناور آن، یعنی خرد عملی توضیح داده است؛ جایی که خوشبختی، آزادی و رستگاری نوعی هنر به‌ شمار می‌آیند و نیایش نیز در همین افق فهم می‌شود. مسعود زنجانی نشان می‌دهد نیایش زمانی معنا پیدا می‌کند که با اندیشیدن، خودآگاهی، خلوت، آهستگی و تنهایی گره بخورد و از سطح عادت‌های روزمره، شعارها و دعاهای طوطی‌وار فاصله بگیرد.

کتاب صوتی هنر نیایش و هنر به مثابه نیایش در ادامه معنای دوم هنر، یعنی هنرهای زیبا مانند نقاشی، موسیقی و به‌ویژه سینما را پیش می‌کشد و با تکیه‌ بر سینمای آندری تارکوفسکی از هنر به‌مثابه‌ی نیایش سخن می‌گوید. در این نگاه هر اثر هنری را نمی‌توان هنر نامید و میان تکنسین‌های هنر و هنرمندان اصیل تفاوت گذاشته می‌شود. مسعود زنجانی با اشاره به فیلم‌هایی مانند آینه و ایثار نیایش را به‌صورت گفت‌وگو با خود حقیقی، رهاشدن از منیت، ترک عادت‌های فکری و قضاوت‌های روزمره و ورود به ساحت رازناک هستی توضیح داده است. در این مسیر نسبت نیایش با ایمان، عشق، مسئولیت فردی، بیماری‌های روحی و معنوی و نقد اومانیسم و مصرف‌گرایی هنری نیز بررسی شده است.

خلاصه کتاب صوتی هنر نیایش و هنر به مثابه نیایش

کتاب صوتی هنر نیایش و هنر به مثابه نیایش نیایش را نه صرفاً مجموعه‌ای از الفاظ و درخواست‌ها، بلکه نوعی اندیشیدن، خودآگاهی و شیوه‌ی بودن معرفی کرده است. در این گفتار نیایش به‌عنوان خرد عملی توضیح داده می‌شود که بدون خلوت، سکوت درونی، ترک عادت‌های روزمره و رهاکردن داوری‌های شتاب‌زده شکل نمی‌گیرد. نیایش گفت‌وگو با خدا به‌مثابه‌ی حقیقت خود انسان است؛ حرکتی از خود کاذب به‌سوی خود حقیقی، از منیت به‌سوی گشودگی و تحیر در برابر راز هستی.

کتاب صوتی هنر نیایش و هنر به مثابه نیایش سپس هنرهای زیبا را در افق نیایش می‌نشاند و با تمرکز بر سینمای آندری تارکوفسکی هنر را نیایشی می‌داند که شنونده و تماشاگر را به مواجهه با رنج، بیماری، ضعف و امکان دگرگونی درونی می‌کشاند. در این نگاه ایمان هنر رهاکردن است نه چسبیدن به عقاید ثابت و نیایش بیش از آن‌که برای درمان بیماری‌های جسمی باشد برای دیدن و درمان بیماری‌های معنوی و روحی انسان است.

چرا باید کتاب صوتی هنر نیایش و هنر به مثابه نیایش را بشنویم؟

این کتاب صوتی نیایش را از قالب دعاهای عادت‌شده بیرون آورده و آن را به اندیشیدن، خودشناسی و تجربه‌ی هنر پیوند داده است. شنونده در کتاب صوتی هنر نیایش و هنر به مثابه نیایش با خوانشی تازه از دعا، ایمان، عشق و هنر روبه‌رو می‌شود و می‌بیند چگونه سینما و ادبیات می‌توانند به میدان نیایش و خودآگاهی بدل شوند.

شنیدن کتاب صوتی هنر نیایش و هنر به مثابه نیایش را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن این کتاب صوتی به کسانی پیشنهاد می‌شود که درگیر پرسش‌هایی درباره‌ی معنای دعا، نیایش، ایمان و رابطه‌ی آن با اندیشیدن هستند. این کتاب صوتی همچنین به علاقه‌مندان به فلسفه، عرفان، هنر، به‌ویژه سینما و دوست‌داران سینمای آندری تارکوفسکی که به پیوند میان هنر و ساحت معنوی زندگی توجه دارند توصیه می‌شود.