کتاب صوتی پادکست پیله؛ شماره‌ی03؛ آقای تایپ

کتاب صوتی پادکست پیله؛ شماره‌ی 03؛ آقای تایپ اثری از گروه پیله است که نشر پیله آن را منتشر کرده است. این کتاب صوتی به سفارش رادیو گوشه واحد صوتی نشر چشمه تولید شده و کتاب با گویندگی مهسا حکمت و احسان نوروزی منتشر شده است. در این اپیزود شنونده وارد دنیای ماشین تایپ، موزه‌های کوچک شخصی و خاطرات فراموش‌شده‌ی ابزارهای نوشتن می‌شود و در خلال گفت‌وگوها و روایت‌ها، ردّ آدم‌هایی را دنبال می‌کند که زندگی‌شان با این دستگاه‌های آنالوگ گره خورده است. فضای اثر ترکیبی از روایت مستند، گفت‌وگو و بازخوانی خاطرات است و بر محور یک شخصیت مرکزی یعنی فرشاد کمالخانی و مجموعه‌ی ماشین‌های اداری او شکل گرفته است.

درباره کتاب پادکست پیله؛ شماره‌ی03؛ آقای تایپ

کتاب صوتی پادکست پیله؛ شماره‌ی 03؛ آقای تایپ سفری شنیداری به جهان ماشین تایپ و ابزارهای نوشتن است که گروه پیله آن را طراحی کرده است. در این کتاب صوتی شنونده از یک موزه‌ی شخصی در خیابان ایرانشهر شروع می‌کند، همراه فرشاد کمالخانی از پله‌ها پایین می‌رود و وارد فضایی می‌شود که قفسه‌هایش پر از ماشین‌های اداری قدیمی است؛ فضایی که هر دستگاه در آن داستانی از کار، خاطره، افول و دلتنگی برای جهان آنالوگ دارد. کتاب صوتی پادکست پیله؛ شماره‌ی 03؛ آقای تایپ از دل همین مواجهه، گذشته و حال را به هم وصل کرده است. کتاب صوتی پادکست پیله؛ شماره‌ی 03؛ آقای تایپ در ادامه از نخستین برخورد کمالخانی با ماشین تایپ در سال‌های نوجوانی و طرح کار مدرسه شروع کرده است و نشان می‌دهد چطور یک تجربه‌ی ساده‌ی شاگردی در مغازه‌ی فامیل، به نقطه‌ی آغاز یک شیفتگی طولانی‌مدت تبدیل شده است. روایت توضیح می‌دهد که چگونه با افول فروش ماشین تایپ و جایگزینی آن با کامپیوتر، برای او نوعی حس دلسوزی و مسئولیت نسبت به این دستگاه‌ها شکل گرفت و به‌تدریج مجموعه‌ای بیش از ۱۴۵۰ قطعه از ماشین‌های اداری قدیمی گرد آمده است. کتاب صوتی پادکست پیله؛ شماره‌ی 03؛ آقای تایپ در بخش دیگری به تجربه‌ی برپایی نخستین نمایش عمومی این مجموعه در نمایشگاه الکامپ پرداخته است؛ جایی که در دل نمایش تکنولوژی روز، غرفه‌ای بدون موبایل و خودکار و بدون نشانه‌های دیجیتال برپا شد و با واکنش غیرمنتظره‌ی بازدیدکنندگان روبه‌رو شد. سپس روایت به تاریخچه‌ی ماشین تایپ در جهان و ایران سر می‌زند، از مدل‌های عجیب قرن نوزدهم و صفحه‌کلیدهای ایندکسی تا شکل‌گیری صفحه‌کلیدهای امروزی و حضور ماشین تایپ در دیوان‌سالاری ایران. کتاب صوتی پادکست پیله؛ شماره‌ی 03؛ آقای تایپ در ادامه با رفتن به موزه‌ی ملک و گفت‌وگو با کارشناس آثار لاکی، مسیر را عقب‌تر می‌برد و ابزارهای کتابت سنتی مثل قلمدان، مرکبدان، لیقه، چمچه، قلم‌تراش و پارچه‌های مخصوص را معرفی کرده است تا نشان دهد نوشتن پیش از ماشین تایپ چه جهان مفصل و پرجزئیاتی داشته است. در کنار این، بخش‌هایی از نوشته‌های یک سفیر خارجی درباره‌ی قلمدان و مهر در ایران و نیز روایت‌هایی از حاج حسین ملک و وقف‌های گسترده‌اش، پیوند میان ثروت، کتابخانه، موزه و ابزار نوشتن را برجسته کرده است. کتاب صوتی پادکست پیله؛ شماره‌ی 03؛ آقای تایپ سپس به دوره‌ی گذار از قلم و خودنویس به خودکار و از حروف‌چینی سربی به تایپ ماشینی و بعد دیجیتال می‌پردازد. خاطرات علی‌اکبر رفوگران از شکل‌گیری خودکار بیک در ایران، و روایت علی امینی از روزهای حروف‌چینی، بریدن و چسباندن سطرها، و بعد ورود سیستم‌های تایپ کامپیوتری، نشان می‌دهد که هر تغییر تکنولوژیک چه تأثیری بر شغل‌ها و سرمایه‌ها گذاشته است. در بخش دیگری، از تفاوت فونت‌ها و امکان شناسایی ماشین تایپ از روی متن، تا دستگاه‌های خاصی مثل آی‌بی‌ام با فونت قابل تعویض توضیح داده شده است. کتاب صوتی پادکست پیله؛ شماره‌ی 03؛ آقای تایپ در پایان به نوعی بازگشت معاصر به ابزارهای آنالوگ اشاره کرده است؛ از محبوب‌شدن دوباره‌ی نوار کاست و طراحی لپ‌تاپ‌هایی شبیه ماشین تایپ تا خبر استفاده‌ی نهادهای امنیتی از کاغذ و ماشین تحریر برای دورماندن از هک. در کنار این، پیوند میان آدم‌های مختلفی که با نوشتن و ابزارهایش درگیر بوده‌اند پررنگ شده است؛ از حاج حسین ملک تا پیتر سلیمانی‌پور که ماشین تایپ شخصی‌اش در موزه‌ی کمالخانی نگهداری می‌شود. در مجموع آن کتاب شبکه‌ای از اشیا، آدم‌ها و خاطرات را ترسیم کرده است که همگی حول یک پرسش می‌چرخند: ابزار نوشتن چطور زندگی‌ها را شکل داده و چگونه می‌توان ردّ آن‌ها را در عصر دیجیتال حفظ کرد.

خلاصه کتاب پادکست پیله؛ شماره‌ی03؛ آقای تایپ

کتاب صوتی پادکست پیله؛ شماره‌ی 03؛ آقای تایپ روایت شکل‌گیری یک شیفتگی است؛ شیفتگی به ماشین تایپ و ابزارهای نوشتن. متن از تجربه‌ی نوجوانی فرشاد کمالخانی در طرح کار مدرسه شروع می‌شود، جایی که بدون آمادگی وارد فضای فروش ماشین‌های اداری می‌شود و نخستین بار بدنه‌ی سرد یک ماشین تایپ را می‌شوید. سال‌ها بعد با افول بازار این دستگاه‌ها و جایگزینی‌شان با کامپیوتر، او به‌جای کنارگذاشتن‌شان شروع می‌کند به جمع‌آوری و نگهداری‌شان و به‌تدریج یک موزه‌ی شخصی می‌سازد. کتاب صوتی پادکست پیله؛ شماره‌ی 03؛ آقای تایپ در ادامه این ماجرا را به تاریخ طولانی‌تری وصل کرده است؛ از قلمدان و مرکبدان و مهر در دوره‌های قدیم تا ورود ماشین تایپ به دیوان‌سالاری ایران و بعد گذار به خودکار، حروف‌چینی ماشینی و تایپ دیجیتال. در خلال خاطرات فعالان نشر، موزه‌داران و مجموعه‌داران، شنونده می‌بیند که هر ابزار نوشتن چه معنایی برای قدرت، کار اداری، هنر و زندگی روزمره داشته است و چطور هنوز هم در عصر دیجیتال، ردّ این ابزارها در موزه‌ها، مجموعه‌های شخصی و حتی انتخاب‌های امنیتی نهادهای اطلاعاتی ادامه پیدا کرده است.

چرا باید کتاب پادکست پیله؛ شماره‌ی03؛ آقای تایپ را بشنویم؟

کتاب صوتی پادکست پیله؛ شماره‌ی 03؛ آقای تایپ فرصتی است برای دیدن تاریخ نوشتن از زاویه‌ی ابزارها و آدم‌هایی که با آن‌ها زندگی کرده‌اند. شنونده در این اثر هم با جزئیات فنی و تاریخی ماشین تایپ و قلمدان آشنا می‌شود و هم با سرگذشت کسانی که از دل تغییرات تکنولوژیک، موزه، کارخانه یا مجله ساخته‌اند و در این میان رابطه‌ی شخصی خود را با نوشتن حفظ کرده‌اند.

شنیدن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن کتاب صوتی پادکست پیله؛ شماره‌ی 03؛ آقای تایپ به علاقه‌مندان تاریخ فرهنگ و نوشتن، دوست‌داران ابزارهای آنالوگ و ماشین تایپ، فعالان نشر و مطبوعات، دانشجویان رشته‌های هنر و مطالعات فرهنگی و کسانی پیشنهاد می‌شود که کنجکاوند پشت صحنه‌ی تغییرات تکنولوژیک در زندگی روزمره و کار اداری را از خلال روایت‌های شخصی و جزئیات ملموس دنبال کنند.