دانلود و خرید کتاب صوتی سماع عارفان؛ بحثی کامل پیرامون نیایش سماع

کتاب صوتی سماع عارفان (بحثی کامل پیرامون نیایش سماع) نوشته‌ی حسین حیدر خانی اثری است که به‌طور متمرکز به چیستی، چرایی و چگونگی سماع می‌پردازد و آن را نه به‌عنوان «رقص» که به‌عنوان نیایشی عمیق و راهی برای اتصال به مرکز هستی معرفی کرده است. نویسنده که خود سال‌ها با قوالان، سماع‌گران و اهل سلوک حشرونشر داشته این کتاب را در پاسخ به رنج و گلایه‌ی کسانی نوشته که می‌دیدند نام سماع بر مجالسی گذاشته می‌شود که کمترین شباهتی به سماع عارفان ندارد و بیشتر میدان بروز هوس‌های نفسانی است تا نیایش عاشقانه. این کتاب صوتی با گویندگی بیتا خداداد منتشر شده است و شنونده در مقدمه‌ی طولانی و صمیمانه‌ی او با مسیر شخصی‌اش در آشنایی با سماع روبه‌رو می‌شود؛ از تجربه‌های نوجوانی در خانقاه‌ها و مجالس ذکر تا سفرهای مکرر به قونیه، حضور در شب‌های عروس مولانا، دیدار با سماع‌گران گوناگون و درنهایت کشف کتاب مکتوب سماع عارفان در کتابخانه‌ای کوچک کنار مزار بایزید بسطامی. خداداد در این مقدمه توضیح داده است که چگونه این متن کهن را یافته، با ناشر قدیمی آن گفت‌وگو کرده و سپس با بازخوانی و بازنویسی بخش‌هایی از نثر، آن را برای شنیدن امروزی آماده کرده است. نشر بیتا خداداد این کتاب صوتی را با همراهی قطعات موسیقی عرفانی، دف، نی و نواهای ذکرآمیز منتشر کرده است تا شنونده نه‌تنها با محتوای نظری کتاب آشنا شود بلکه در فضای حسی و صوتی سماع نیز قرار بگیرد. در این نسخه از آثار موسیقایی هنرمندانی چون میرزاد ملک‌نیا و رامتین کاکاوندی و نیز قطعاتی از قوالان و نوازندگان مختلف استفاده شده است تا متن درباره‌ی سماع در بستری شنیداری نزدیک به حال‌وهوای سماع عارفان قرار گیرد.

درباره کتاب سماع عارفان؛ بحثی کامل پیرامون نیایش سماع

کتاب سماع عارفان (بحثی کامل پیرامون نیایش سماع) با نثری آمیخته از زبان کهن و توضیح‌های روشن، تلاشی است برای بازگرداندن سماع به جایگاه اصلی‌اش در سنت عرفانی. نویسنده در مقدمه‌ی خود شرح می‌دهد که چگونه قوالان و اهل دل از ابتذال مجالسی که به نام سماع برگزار می‌شود رنج می‌بردند و از او خواسته بودند رساله‌ای در آداب، سنن، شرایط و احکام سماع تدوین کند تا مرهمی بر این زخم باشد. در ادامه، او از توفیق آشنایی با عارفانی چون نورالدین عبدالرحمان اسفراینی و بهره‌گیری از آثار مشایخ بزرگ سخن گفته است. در سراسر کتاب، نقل‌قول‌های فراوانی از عارفان قرون سوم تا نهم مانند ذنون مصری، ابوسعید ابوالخیر، خواجه عبدالله انصاری، روزبهان شیرازی، عزیزالدین نسفی، علاءالدوله سمنانی، شهاب‌الدین سهروردی، احمد جام، ابوالمفاخر باخرزی و شمس‌الدین لاهیجی آمده که هر یک از زاویه‌ای به سماع پرداخته‌اند. کتاب در چند بخش اصلی تنظیم شده است: پیدایش سماع و ریشه‌های آن، موسیقی در سماع، شأن سماع در سلوک و آثار روحانی آن، چهره‌ی باطنی سماع و نسبت آن با رحمت و فتنه، و نیز بحث‌های مفصل درباره‌ی سماع رحمانی و سماع شیطانی. در نسخه‌ی صوتی کتاب سماع عارفان شنونده علاوه‌بر متن اصلی کتاب با روایت شخصی بیتا خداداد نیز همراه می‌شود که در لایه‌ای موازی با متن کلاسیک حرکت می‌کند. او از نخستین تجربه‌های بی‌اختیارش در مجالس ذکر نوجوانی، سفرهایش به خانقاه صفی‌علی‌شاه، مواجهه با سماع‌های سطحی و تجاری، سفر زمینی پر برف به قونیه، حضور در شب‌های عروس مولانا، دیدن سماع‌های نمایشی و نیز کشف سماع ناب در چرخش یک دخترک نوجوان در برابر باب درویشان می‌گوید. سپس مسیر شکل‌گیری حلقه‌های آموزشی سماع باطن، انتقال تجربه‌ی سماع به زنان و کودکان، مواجهه با مدعیان و مریدپروری‌ها، و درنهایت یافتن نسخه‌ی چاپی کتاب در کتابخانه‌ی کنار مزار شیخ خرقان را روایت کرده است. ساختار کتاب صوتی به‌گونه‌ای است که بخش‌های نظری و تاریخی کتاب حسین حیدر خانی با تجربه‌های زیسته‌ی خداداد و موسیقی دف و نی درهم می‌آمیزد و شنونده را از بحث‌های لغوی و الهیاتی درباره‌ی سماع تا جزئیات عملی مجلس سماع، نقش قوال، کیفیت موسیقی مقدس، آداب حضور، و خطرهای نفسانی و شیطانی در این میدان پیش می‌برد.

خلاصه کتاب سماع عارفان؛ بحثی کامل پیرامون نیایش سماع

کتاب سماع عارفان در لایه‌ی نظری از تعریف لغوی و اصطلاحی سماع آغاز می‌کند و آن را «گوش‌سپردن به نغمه‌ای» می‌داند که می‌تواند انسان را به وجد آورد، از خود بیخود کند و به چرخش بر محور وحدانیت الهی بکشاند. نویسنده چند روایت درباره‌ی ریشه‌ی سماع نقل کرده است: پاسخ ارواح به خطاب «الست بربکم»، خطاب تکوینی «کن فیکون» و این‌که همه‌ی آفرینش نغمه‌ای است که استاد ازل نواخته است. سپس به «اسرار حروف سماع» می‌پردازد و با استناد به غزالی، ترکیب حروف «سماع» را به سم، مع، سما و ام پیوند می‌دهد تا نشان دهد سماع هم مرگ تعلقات است، هم معیت با حق، هم عروج آسمانی و هم مادری که حیات می‌بخشد. در ادامه‌ی کتاب سماع عارفان جایگاه موسیقی در سماع بررسی شده است. موسیقی به دو دسته‌ی مقدس و عیش‌وطرب تقسیم شده و تأکید شده که موسیقی سماع باید از کلمات الهی و اشعار عارفان برخیزد و شنونده را به یاد جهان باقی و پیوند با قلب الهی بیندازد. دف و نی به‌عنوان دو ساز اصلی سماع معرفی شده‌اند و برای هرکدام معنای باطنی مفصلی آورده شده است: دف به‌عنوان نماد دایره‌ی کیهان و واردات الهی، زنگوله‌های آن به‌عنوان اشاره به مراتب نبوت و ولایت، و نی به‌عنوان نماد انسان تهی‌شده از منیت که با دم الهی به ناله درمی‌آید. سپس بحث شعر و لحن قوال مطرح شده است؛ این‌که هر شعری برای سماع مناسب نیست، شعر باید عاشقانه‌ی ملکوتی باشد و لحن قوال با شعور صدایش می‌تواند جمع را به سوی نور یا به سوی نفسانیت بکشاند. بخش مفصل بعدی کتاب به «شأن سماع در سلوک» اختصاص دارد. سماع به‌عنوان «نار سما» آتشی معرفی شده که تعلقات دنیوی را می‌سوزاند، قلب را از بیماری‌هایی چون تکبر و خودبینی پاک می‌کند، دردهای سلوک مانند سستی، بی‌همتی و یأس را درمان می‌کند و مخفیات قلب را آشکار می‌سازد؛ چه مخفیات حیوانی و چه مخفیات رحمانی. نقل‌قول‌های متعددی از مجدالدین بغدادی، ابوالمفاخر و دیگران نشان می‌دهد که سماع می‌تواند هم دارو باشد هم قضا؛ برای برخی راه اتصال به حق و برای برخی مایه‌ی سقوط. نویسنده توضیح داده است که چگونه سماع در تربیت سالک به‌کار می‌رود: افزودن سماع در حال بسط برای تشویق، استفاده از آن در حال قبض برای رفع خستگی، و بهره‌گیری از سماع برای تجدید شوق عاشقانی که از طولانی‌شدن هجران خسته شده‌اند. در بخش «چهره‌ی باطن سماع» نسبت سماع با رحمت و فتنه بررسی شده است. نویسنده با مثال نماز و روزه نشان داده که هر عبادتی می‌تواند هم رحمت باشد هم مایه‌ی هلاکت اگر بدون شرایط و آگاهی انجام شود. سپس به‌تفصیل از رحمت نازل در وقت سماع سخن گفته و نقل کرده که جنید بغدادی رحمت الهی بر صوفیه را در سه وقت دانسته است: طعام، گفت‌وگو و سماع. در مقابل، فصل طولانی «سماع شیطانی» هشدار می‌دهد که چگونه شیطان با دام و دانه‌ی متناسب با هر سالک وارد مجلس می‌شود، وجدهای شیطانی می‌آفریند، عبادت را به غرور تبدیل می‌کند، شهوت و جاه‌طلبی را می‌آراید و حتی در لباس سماع، سالک را به خودنمایی، مریدپروری و سوءاستفاده از دیگران می‌کشاند. روایت‌هایی از دیدن شیاطین برهنه در مجالس سماع، شطیّات و سخنان مشکوک، و مثال‌هایی از مدعیان سلوک که در اوج مستی معنوی دچار خودبینی شده‌اند، این بخش را شکل داده است. در لایه‌ی روایی کتاب صوتی، بیتا خداداد این مباحث نظری را با زندگی خود پیوند می‌زند: تجربه‌های بی‌اختیار در مجالس ذکر نوجوانی، سفر به خانقاه‌ها، مواجهه با سماع‌های سطحی و تجاری، سفرهای زمینی به قونیه، دیدن سماع‌های نمایشی و سماع‌های ناب، شکل‌گیری حلقه‌ی سماع باطن، آموزش سماع به زنان و کودکان، و درنهایت یافتن کتاب مکتوب سماع عارفان و تبدیل آن به نسخه‌ی صوتی همراه با موسیقی و ذکر. او نشان داده است که چگونه سماع می‌تواند صراطی باشد که «جمیع طوایف» از آن می‌گذرند؛ برخی را به اعلا علّیین می‌برد و برخی را به اسفل‌السافلین می‌افکند، بسته به آن‌که در دل سالک چه اندوخته‌ای نهفته است.

چرا باید کتاب سماع عارفان؛ بحثی کامل پیرامون نیایش سماع را بشنویم؟

شنیدن کتاب صوتی سماع عارفان برای کسانی که می‌خواهند فراتر از تصویر رایج و سطحی از سماع بروند فرصتی است برای آشنایی با ریشه‌ها، معانی و ظرایف این نیایش. این کتاب نشان می‌دهد که سماع در سنت عارفان تنها چرخیدن به دور خود نیست بلکه پاسخی است به ندای ازلی، راهی برای رهایی از تعلقات و ابزاری برای تربیت قلب و روح. شنونده در این کتاب با طیفی از دیدگاه‌های عارفان بزرگ درباره سماع روبه‌رو می‌شود؛ از ستایش‌هایی که سماع را «غذای روح» و «قوت دل» می‌دانند تا هشدارهایی که آن را در صورت نفسانی‌شدن، «سماع مفسدان» می‌نامند. این کتاب صوتی همچنین برای کسانی که در فضای امروز با انواع «سماع»‌های نمایشی، تجاری یا هیجانی مواجه‌اند معیاری فراهم می‌کند تا میان سماع رحمانی و سماع شیطانی تمایز بگذارند. توضیح‌های دقیق درباره موسیقی مقدس، نقش دف و نی، ویژگی شعر و لحن قوال، و نیز آداب حضور در مجلس سماع کمک می‌کند شنونده بفهمد چه زمانی یک مجلس واقعاً در خدمت نیایش است و چه زمانی در خدمت نفس. از سوی دیگر، روایت شخصی بیتا خداداد از مسیرش در آشنایی با سماع، سفر به قونیه، شکل‌گیری حلقه‌ی سماع باطن و تبدیل متن مکتوب به کتاب صوتی، پلی میان متن کهن و تجربه‌ی معاصر می‌سازد و نشان می‌دهد که این تعالیم چگونه می‌توانند در زندگی امروز زنده شوند. برای کسانی که در مسیر سلوک، مراقبه، ذکر یا کار درونی هستند این کتاب تصویری از نقش سماع در درمان دردهای سلوک، آشکارشدن مخفیات قلب، و تقویت شوق و امید ارائه کرده است. در عین حال، هشدارهای جدی کتاب درباره فتنه، خودبینی، مریدپروری و سوءاستفاده معنوی، شنونده را نسبت به خطرهای این راه هوشیار نگه می‌دارد. ترکیب متن عمیق، گویندگی آگاهانه و موسیقی عرفانی باعث شده شنیدن این کتاب برای کسانی که با صدا و نغمه بهتر ارتباط می‌گیرند راهی مناسب برای ورود به جهان سماع عارفان باشد.

شنیدن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن کتاب صوتی سماع عارفان به کسانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی شناخت عمیق‌تری از سماع، ذکر و نیایش دارند و نمی‌خواهند به تصویر ظاهری چرخیدن و موسیقی بسنده کنند. همچنین به علاقه‌مندان عرفان ایرانی و مولانا، پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌های عرفان و الهیات، قوالان، نوازندگان دف و نی، و کسانی که در حلقه‌های مراقبه و سماع شرکت می‌کنند پیشنهاد می‌شود تا معیارهای دقیق‌تری برای تشخیص سماع رحمانی از سماع نفسانی به دست آورند. به کسانی که در مسیر سلوک شخصی با سستی، یأس، یا سردرگمی در آداب معنوی روبه‌رو هستند نیز پیشنهاد می‌شود، زیرا کتاب به نقش سماع در درمان دردهای سلوک و آشکارشدن وضعیت واقعی قلب پرداخته است. همچنین شنیدن این کتاب به مربیان و برگزارکنندگان محافل معنوی که با موسیقی و حرکت سر و کار دارند پیشنهاد می‌شود تا نسبت به مسئولیت و ظرافت‌های این میدان آگاه‌تر شوند.