کتاب صوتی جزیره مثنوی؛ لیلی و خلیفه

کتاب صوتی جزیره مثنوی؛ لیلی و خلیفه نوشتهٔ مولانا جلال‌الدین محمد بلخی مولوی است. علیرضا شریعتی گویندگی و ساده‌سازیِ این کتاب صوتی را انجام داده و نوین کتاب گویا آن را منتشر کرده است. این اثر صوتی حاوی یکی از جلدهای «مجموعهٔ جزیرهٔ مثنوی» است.

درباره کتاب صوتی جزیره مثنوی؛ لیلی و خلیفه

علیرضا شریعتی در کتاب صوتی جزیره مثنوی؛ لیلی و خلیفه، یکی از حکایت‌های اثر جاودان مولانا جلال‌الدین محمد بلخی مولوی در «مثنوی معنوی» را بازنویسی و روایت کرده است. این گوینده برای سهولت ادراک مخاطبان از توضیحات تکمیلی برای شرح بیشتر حکایت بهره گرفته است. همهٔ ما داستان «لیلی و مجنون» را بارها شنیده‌ایم و می‌دانیم وقتی کسی می‌خواهد از اوج عشق و عاشقی صحبت کند، از این ۲ شخصیت خلق‌شده با هنر «نظامی گنجوی» یاد می‌کند، اما آیا تا امروز فکر کرده‌اید چند درصد از مردم به اصل شعرها سری می‌زنند و تفکر و تدبری در آن دارند؟ مولانا در پاره‌ای از اشعار خود، به داستان لیلی و مجنون اشاره کرده و برداشت معنوی و فلسفی خود را از آنْ پیش روی ما گذاشته است که در کتاب صوتی «جزیره مثنوی، داستان لیلی و خلیفه» به شما ارائه شده است.

«مجموعهٔ جزیرهٔ مثنوی» به چه پرداخته است؟ «مصحف ثانی» نامی است که بسیاری از صاحب‌نظران برای کتاب «مثنوی معنوی» برگزیده‌اند. این کتاب که یکی از مهم‌ترین آثار عرفانی و تعلیمی ادبیات فارسی به شمار می‌رود، دربرگیرندهٔ ۲۶۰۰۰ بیت از سروده‌های مولاناست که در ۶ دفتر گنجانده شده است. مولوی برای حکایت‌های شیرین و آموزنده‌ای که از خلال این ابیات روایت می‌کند، از قالب شعری مثنوی بهره گرفته است. جلال‌الدین همایی، ادیب و پژوهشگر معاصر، این اثر را از جهت پرمغزی و نغزگفتاری با آثاری همچون گاتاهای هندی، متون مقدس زرتشتی و عهد جدید مسیحیان هم‌سنگ دانسته است. مولوی به‌مدت ۴ سال با «شمس تبریزی» حشرونشر داشت و این آمدوشد تأثیری شگرفت و حیرت‌آور از این ۲ شاعر و عارف نامدار بر زندگی یکدیگر گذاشت؛ چنانکه گفته شده است هر کجا در این ۶ دفتر اشارتی به آفتاب و خورشید شده، شاعرْ پیر و مراد خود شمس تبریزی را در خاطر داشته است.

عبداللطیف عباسی گچراتی، رینولد نیکلسون، عبدالکریم سروش و محمدعلی موحد از جمله کسانی بوده‌اند که هر یک با استفاده از دانش و پژوهش خود در این حوزه، تصحیح‌های گوناگونی را از این اثر ارائه دادند. سوای آن، مثنوی معنوی با وجود گذشت قرن‌های بسیار از سرایش آن، بارها و بارها بازنویسی و اقتباس شده و همچنین به زبان‌های دیگر ترجمه شده است. پژوهشگران نامداری همچون جعفر شهیدی و بدیع‌الزمان فروزانفر آثار ارزشمندی را در تحلیل و شرح این اثر به رشتهٔ تحریر درآورده‌اند. اهمیت این شاهکار ادبیات عرفانی تا حدی است که رشته‌ای تخصصی تحت‌عنوان «مولوی‌پژوهی» به رسمیت شناخته می‌شود. علیرضا شریعتی در هر یک از قسمت‌های «مجموعهٔ جزیرهٔ مثنوی» آثار شناخته‌شدهٔ این اثر گرانقدر را انتخاب کرده و به زبانی امروزی بازنویسی کرده است. هر قسمت از این مجموعه به یکی از حکایت‌های مثنوی اختصاص دارد.

شنیدن کتاب صوتی جزیره مثنوی؛ لیلی و خلیفه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

شنیدن این کتاب شعر صوتی کهن را به دوستداران ادبیات کلاسیک ایران و قالب داستان پیشنهاد می‌کنیم.

درباره مولانا جلال‌الدین محمد بلخی مولوی

مولانا جلال‌الدین محمد بلخی مولوی در تاریخ ۶ ربیع‌الاول ۶۰۴ (۱۵ مهر ۵۸۶) به دنیا آمد و در تاریخ ۵ جمادی‌الثانی ۶۷۲ هجری قمری (۴ دی ۶۵۲ هجری شمسی) درگذشت. او معروف به مولانا، مولوی، رومی و نام کاملش «محمد بن محمد بن حسین حسینی خطیبی بکری بلخی» بوده است. او شاعر پارسی‌گوی ایرانی است. اثرگذاری آثار مولوی فراتر از مرزهای ملی و تقسیمات قومی است. ایرانیان، افغان‌ها، تاجیک‌ها، ترک‌ها، یونانیان، دیگر مسلمانان آسیای میانه و مسلمانان جنوب شرق آسیا همواره از میراث معنوی رومی تأثیر گرفته‌اند. اشعار او به‌طور گسترده و به بسیاری از زبان‌های جهان ترجمه و خوانده شده است. بیشتر آثار مولوی به زبان فارسی سروده شده است، اما او در اشعارش به‌ندرت از ترکی، عربی و کاپادوسیه‌ای یونانی نیز استفاده کرده است.

مثنوی معنوی اثر او که در قونیه تصنیف شده یکی از عالی‌ترین اشعار زبان فارسی به‌شمار می‌رود که در ۶ دفتر مجزا سروده شده است. این کتاب به زبان شعر نوشته شده و در آن می‌توان حکایت‌های مختلفی را در بستری مشترک خواند و از نکات مهم و پندهای موردنظر شاعر آگاه شد. از دیگر آثار این شاعر و عارف ایرانی می‌توان به این موارد اشاره کرد: «فیه ما فیه» (مجموعهٔ تقریرات ۷۱‌گانهٔ مولانا)، «مجالس سبعه» (مجموعهٔ مواعظ و مجالس مولانا)، «دیوان شمس تبریزی» (غزلیات مولانا) و رباعیات.

در ایران و خارج از ایران بارها از آثار مولانا برای تولید آثار گوناگونی همچون داستان، رمان، سریال تلویزیونی، انیمیشن، فیلم‌های سینمایی، نمایشنامه و تئاتر اقتباس شده است. پری صابری و بهروز غریب پور از هنرمندان هنرهای نمایشی هستند که آثاری را با درون‌مایه‌های آثار مولوی و گاه با حضورِ شخصیتِ وی، در ایران، روی صحنه برده‌اند. مولانا در قونیه به خاک سپرده شده است.

بخشی از کتاب صوتی جزیره مثنوی؛ لیلی و خلیفه

«به خلیفه گفتند دختری به نام لیلی، مرد جوانی را چنان شیدای خود کرده که سر به بیابان‌ها گذاشته است و از شدت شیفتگی دست به کارهایی می‌زند، که او را مجنون نام نهاده‌اند. خلیفه دستور داد لیلی را نزد او بیاورند تا ببیند این چه مه‌پاره‌ایست که دل جوان را آن چنان برده که دیوانه شده است؟ وقتی لیلی را نزد او آوردند، دید چندان زیبا نیست و حتی کمی هم زشت است! با شگفتی از او پرسید: این تو هستی که مجنون را پریشان و گمراه کرده‌ای؟ تو که از زیبارویان دیگر برتری‌ای نداری. پاسخ لیلی همان است که مورد نظر مولوی است؛ زیرا خلیفه صورت لیلی را می‌بیند و اگر دیده مجنون را داشت لیلی را اینگونه نمی‌دید.

گفت: لیلی را خلیفه کان تویی

کز تو مجنون شد پریشان و غوی

از دگر خوبان تو افزون نیستی

گفت: خامش! چون تو مجنون نیستی!

همانطور که می‌دانید در شعر بالا کلمه «غوی» به معنای گمراه است. مولوی در این سروده‌ها، خلیفه را به عنوان نماد انسان اسیر حس‌های خود، لیلی را مظهر حقیقت الهی و مجنون را به عنوان سالکی معرفی می‌کند که به فنا‌ء فی الله رسیده است. شما با شنیدن این بخش از مجموعه صوتی «جزیره مثنوی» می‌توانید شنونده تفسیرها و تحلیل‌های دیگری از این دست باشید.»