سریال صوتی مقتل آب (جرعه چهلم)

سریال صوتی مقتل آب (جرعه چهلم) نوشته‌ سید صدرا میرئی، روایتی شنیداری از سوگ‌نامه‌ی کربلا و بازگشت کاروان اسیران به مدینه است. که نشر آوایم آن را منتشر کرده است. این اثر صوتی با گویندگی گروه گویندگان توسط نشر آوایم منتشر شده و شنونده را به دل روایت‌هایی می‌برد که از زبان آب، بشیر، ام‌البنین، سکینه، عبدالله بن جعفر، فطرس و دیگر چهره‌های حاضر در ماجرای عاشورا و پس از آن بیان شده است. این سریال صوتی باتکیه‌بر دیالوگ، مونولوگ و فضاسازی صوتی، لحظه‌های بازگشت کاروان اهل‌بیت به مدینه، فریادهای بشیر در کوچه‌ها، گفت‌وگوی جان‌سوز او با ام‌البنین و نیز روایت‌های پس از عاشورا را در قالبی نمایشی و احساسی بازآفرینی کرده است. آب در این اثر نه‌تنها عنصری طبیعی بلکه راوی و شاهدی آگاه است که از عطش کربلا، اشک‌های مدینه و لکنتی که بر زبان‌ها افتاده سخن می‌گوید و شنونده را با زاویه‌دیدی متفاوت به واقعه‌ی کربلا نزدیک می‌کند.

درباره سریال صوتی مقتل آب (جرعه چهلم)

سریال صوتی مقتل آب (جرعه چهلم) اثری است که سید صدرا میرئی در آن با بهره‌گیری از زبان گفت‌وگو، تصویرسازی عاطفی و شخصیت‌بخشی به عناصر و اشخاص، واقعه‌ی عاشورا و پیامدهای آن را در قالب یک روایت شنیداری پی‌می‌گیرد. ماجرا از جایی آغاز شده است که کاروان اسیران از کربلا به‌سوی مدینه بازمی‌گردد و مدینه شهری است که دیگر پیامبر، فاطمه، علی و حسن را در خود ندارد و اکنون باید داغ حسین، عباس، علی‌اکبر و دیگر شهیدان را هم تاب بیاورد. بشیر به‌عنوان قاصد امام سجاد مأمور می‌شود پیش از ورود کاروان، مردم شهر را برای شنیدن خبر آماده کند و همین مأموریت بهانه‌ای می‌شود برای روایت صحنه‌به‌صحنه‌ی مواجهه‌ی مدینه با خبر شهادت حسین.

در بخش‌هایی از سریال صوتی مقتل آب (جرعه چهلم) اثر سید صدرا میرئی، شنونده همراه بشیر در کوچه‌های مدینه می‌دود، فریاد ای اهل مدینه را می‌شنود، به گفت‌وگوی او با ام‌البنین گوش می‌سپارد و شاهد لحظه‌ای است که مادر عباس، جعفر، عبدالله و عثمان، یک‌به‌یک خبر شهادت فرزندانش را می‌شنود و درنهایت از مردم می‌خواهد او را دیگر ام‌البنین نخوانند. در همین مسیر، روایت‌هایی از زبان آب، از زبان اشک، از زبان دل‌های سوخته‌ی رباب و زینب و عبدالله بن جعفر شنیده می‌شود که هرکدام گوشه‌ای از داغ کربلا را بازتاب می‌دهند.

در ادامه‌، روایت از سطح خبر شهادت فراتر می‌رود و به لایه‌های درونی‌تر سوگ می‌رسد، جایی که آب خود را آینه‌ی دق اهل‌بیت می‌داند، از این می‌گوید که بعد از حسین، نوشیدن آب برای بازماندگان به عملی دشوار و آمیخته با شرم و یادآوری تبدیل شده است و هر جرعه خاطره‌ی گلوی تشنه‌ی حسین و علی‌اصغر را زنده می‌کند. در بخش‌هایی دیگر، از لکنت به‌عنوان سرنوشتی جمعی سخن گفته شده است، لکنتی که از روز عاشورا بر زبان‌ها افتاده و کلمات را به اشک، روضه، ضجه و آه گره زده است.

این اثر در چندین قطعه‌ی پیوسته شکل گرفته که هرکدام مانند یک مجلس روضه یا یک پرده‌ی نمایشی مستقل عمل می‌کند، از صحنه‌ی فریادهای بشیر در مدینه و گفت‌وگوی او با ام‌البنین تا روایت عبدالله بن جعفر از نشناختن زینب، تصویر ربابِ داغ‌دیده و در پایان، سخن ام‌البنین از بقیع و چشم‌انتظاری‌اش برای بازگشت حسین، عباس و فرزندانش. این ساختار قطعه‌قطعه، در عین پیوستگی موضوعی، به شنونده امکان می‌دهد هر جرعه را به‌عنوان بخشی از یک مقتل بزرگ‌تر در ذهن خود بنشاند.

خلاصه سریال صوتی مقتل آب (جرعه چهلم)

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

محور اصلی روایت در سریال صوتی مقتل آب (جرعه چهلم) بر بازگشت کاروان اسیران از کربلا به مدینه و واکنش شهر به خبر شهادت حسین و یارانش استوار است. امام سجاد از میان همراهان، بشیر را که دستی به شعر و ادبیات دارد فرا می‌خواند و از او می‌خواهد پیش از ورود کاروان، مردم مدینه را آماده کند. بشیر مضطرب و آشفته در کوچه‌ها می‌دود و فریاد می‌زند: ای اهل مدینه، دیگر در مدینه نمانید، بیرون بیایید که حسین را کشتند، رسول‌الله را در کربلا کشتند.

این فریادها شهر را از خواب غفلت بیرون می‌کشد و مدینه‌ای را که سال‌ها داغ پیامبر، فاطمه، علی و حسن را در خود نگه داشته، با داغی تازه روبه‌رو می‌کند. در میانه‌ی این فریادها، بشیر به خانه‌ای می‌رسد که در آن ام‌البنین، مادر عباس، جعفر، عبدالله و عثمان، زندگی می‌کند. گفت‌وگوی او با ام‌البنین از پررنگ‌ترین بخش‌های اثر است. ام‌البنین با آرامشی ظاهری از بشیر می‌خواهد خبر کربلا را بگوید و بشیر ناچار است شهادت یک‌به‌یک پسران او را روایت کند، از رشادت عبدالله در میدان، از رفتن عثمان و جعفر و از عباس که خود برادرش را برای میدان رفتن زره‌پوش کرده است.

ام‌البنین هربار می‌گوید همه‌ی پسرانش فدای یک تار موی حسین، اما پیوسته می‌پرسد: از حسینم چه خبر؟ و وقتی می‌شنود که حسین نیز کشته شده، فریاد می‌زند که دیگر او را ام‌البنین نخوانند، چون دیگر مادری برای پسری نمانده است. روایت در بخش‌های بعدی، از زبان دیگر شخصیت‌ها و حتی از زبان آب ادامه پیدا می‌کند. عبدالله بن جعفر از لحظه‌ای می‌گوید که همسرش زینب را پس از آن همه رنج و اسارت نمی‌شناسد و تنها با اشاره‌ی اطرافیان و لباس سبز او متوجه می‌شود که این زن خمیده همان زینب است.

آب در این میان به‌عنوان راوی و شاهد، خود را آینه‌ی دق اهل‌بیت می‌نامد، می‌گوید بعد از حسین، هرجا که برای قربانی‌کردن حیوانی آب می‌آورند، اشک‌ها جاری می‌شود و هر جرعه یادآور گلوی بریده و لب تشنه‌ی شهیدان است. سجاد هربار که می‌خواهد آب بنوشد، آن را به چشمانش می‌برد و تنها به جرعه‌ای کوچک بسنده می‌کند، چون شرم و اندوه اجازه‌ی نوشیدن بیشتر نمی‌دهد.

در بخش دیگر، سخن از لکنت است، لکنتی که از روز عاشورا بر زبان‌ها افتاده و کلمات را به اشک و روضه و ضجه تبدیل کرده است. حسین در میدان، بر بالین علی‌اکبر، عباس و دیگر یاران، با همین لکنت با روزگار سخن می‌گوید و بعد از آن، این لکنت به میراثی جمعی برای سوگواران تبدیل می‌شود. در پایان، ام‌البنین از بقیع و آرزویش برای دفن‌شدن کنار دیوار قبرستان می‌گوید تا چشم‌انتظار بازگشت حسین، عباس، فرزندانش و موعود بماند. او سلام‌هایی را که هر سال به حسین فرستاده می‌شود می‌شنود و مأمور است همه‌ی این سلام‌ها را به حسین برساند، سلام‌هایی که در روز چهلم، مانند جرعه‌هایی از آب به‌سوی او روانه می‌شوند.

چرا باید سریال صوتی مقتل آب (جرعه چهلم) را بشنویم؟

سریال صوتی مقتل آب (جرعه چهلم) برای شنونده فرصتی فراهم می‌کند تا واقعه‌ی عاشورا و پیامدهای آن را نه‌فقط در قالب گزارش تاریخی، بلکه از دل احساسات و تجربه‌های درونی شخصیت‌ها دنبال کند. حضور آب به‌عنوان راوی و شاهد، زاویه‌دیدی متفاوت ایجاد کرده است؛ عطش، اشک، جرعه و لکنت در این اثر به مفاهیمی تبدیل شده‌اند که هم‌زمان هم جسمانی‌اند و هم معنوی. شنونده در این اثر با صحنه‌هایی روبه‌رو می‌شود که در آن‌ها خبر شهادت حسین و یارانش، به‌تدریج و با مکث و گفت‌وگو به گوش نزدیکان می‌رسد و همین روند، عمق سوگ را ملموس‌تر می‌کند.

این سریال صوتی همچنین بر مفهوم انتظار و سلام‌دادن در روز چهلم تأکید کرده است، سلام‌هایی که از زبان ام‌البنین و دیگران به‌سوی حسین روانه می‌شود و شنونده را به پیوندی عاطفی با سنت زیارت و یادآوری عاشورا نزدیک می‌کند. این اثر می‌تواند برای کسانی که به دنبال درک عمیق‌تری از فضای پس از عاشورا، حال‌وهوای مدینه‌ی داغ‌دیده و تجربه‌ی درونی اهل‌بیت هستند، تصویری پرجزئیات از آن روزها ارائه کند.

شنیدن سریال صوتی مقتل آب (جرعه چهلم) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن سریال صوتی مقتل آب (جرعه چهلم) به علاقه‌مندان به روایت‌های عاشورایی و مقتل‌ها پیشنهاد می‌شود که می‌خواهند فضای پس از واقعه‌ی کربلا و بازگشت کاروان اسیران به مدینه را از زاویه‌ای احساسی و نمایشی دنبال کنند. این سریال صوتی همچنین به کسانی توصیه می‌شود که به دراماپادکست‌ها، نمایش‌های رادیویی مذهبی و روایت‌های چندصدایی درباره‌ی اهل‌بیت علاقه دارند یا در هیئت‌ها، گروه‌های فرهنگی و برنامه‌های سوگواری به‌دنبال متنی شنیداری برای تعمق و همدلی بیشتر با ماجرای عاشورا هستند.