سریال صوتی مقتل آب (جرعه پانزدهم)

سریال صوتی مقتل آب (جرعه پانزدهم) نوشته‌ سید صدرا میرئی روایتی نمایشی و احساسی از لحظه‌هایی است که در آن آب به‌عنوان راوی، شاهد و همراه خاندان پیامبر معرفی شده است. این اثر صوتی با گویندگی گروه گویندگان توسط نشر آوایم منتشر شده است. در این سریال صوتی، آب نه‌تنها عنصر طبیعت که موجودی آگاه و دلسوز است که رنج‌ها، شادی‌ها، تولدها و مصیبت‌های خاندان وحی را لمس کرده و از زاویه‌ی نگاه خود روایت می‌کند. جرعه‌ی پانزدهم مانند جرعه‌ای از یک مقتل طولانی، بر لحظه‌ای خاص از تاریخ قدسی و عاطفی این خاندان تمرکز کرده است. شنونده در این جرعه با صحنه‌هایی از میلاد فاطمه (س)، حضور بانوان آسمانی و سپس سال‌های سخت شعب ابی‌طالب و وداع با خدیجه روبه‌رو می‌شود.

درباره سریال صوتی مقتل آب (جرعه پانزدهم)

سریال صوتی مقتل آب (جرعه پانزدهم) با محوریت متن سید صدرا میرئی بر پایه‌ی یک ایده‌ی روایی خاص شکل گرفته است: آب به‌عنوان راوی اول‌شخص، تاریخ عاطفی و قدسی خاندان پیامبر را بازگو می‌کند. در این جرعه، آب از جایگاه عنصری که در بهشت، کوثر، اشک چشم، حوض و باران حضور دارد، به صحنه‌ی میلاد فاطمه وارد می‌شود و خود را مهمان چشمان خدیجه می‌بیند. متن سریال صوتی با ترکیب گفت‌وگو، مونولوگ درونی و توصیف‌های حسی، فضایی می‌سازد که در آن مرز میان زمین و آسمان، گذشته و حال و عالم غیب و شهادت بارها جابه‌جا می‌شود.

شنونده در سریال صوتی مقتل آب (جرعه پانزدهم) اثر سید صدرا میرئی با چند بخش متمایز روبه‌رو است که همچون فصل‌ها یا پرده‌های یک نمایش شنیداری عمل می‌کنند. در پرده‌ی نخست، صحنه‌ی تولد فاطمه در خانه‌ی خدیجه روایت شده است، جایی که چهار بانوی آسمانی یعنی مریم، آسیه، ساره و کلثوم به یاری خدیجه می‌آیند و هرکدام خود را معرفی می‌کنند، از گذشته‌ی خویش می‌گویند و نسبت خود را با این تولد مبارک توضیح می‌دهند.

در ادامه، آب به کوثر و بهشت برده می‌شود، بازمی‌گردد و دوباره در چشم خدیجه جاری می‌شود تا شاهد لحظه‌ی گشوده‌شدن چشمان نوزاد باشد، سپس پرده‌ای دیگر آغاز می‌شود که در آن پیامبر وارد خانه می‌شود، اذان و اقامه در گوش نوزاد می‌خواند و نام فاطمه را بر زبان می‌آورد و معنای بریده‌شده از آتش توضیح داده می‌شود.

در بخش‌های بعدی، روایت به سال‌های شعب ابی‌طالب، محاصره، گرسنگی، بیماری ابوطالب و سپس بیماری و وفات خدیجه می‌رسد؛ آب در غسل خدیجه، اشک‌های فاطمه و اندوه پیامبر حضور دارد و از زاویه‌ی خود این وقایع را بازگو می‌کند. در پایان جرعه، لحن متن به گفت‌وگویی صمیمی‌تر میان آب و فاطمه نزدیک می‌شود و سپس قطعه‌ای شاعرانه درباره‌ی جنگل شعله‌ها و حریق خزان، حال‌وهوای سوختن، تنهایی و عبور از آتش را به‌عنوان جمع‌بندی عاطفی این جرعه پیش روی شنونده قرار می‌دهد.

خلاصه سریال صوتی مقتل آب (جرعه پانزدهم)

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

محور اصلی روایت در سریال صوتی مقتل آب (جرعه پانزدهم) بر دو محور بزرگ می‌چرخد: میلاد فاطمه و رنج‌های پس از آن، به‌ویژه سال‌های شعب ابی‌طالب و وداع با خدیجه. آب، که خود را موجودی آگاه و شاهد می‌داند، ابتدا از این می‌گوید که دوست نداشته از چشمان خدیجه جاری شود، اما در همین جاری‌شدن است که به او نزدیک می‌شود و دردش را لمس می‌کند. او حال‌وهوای خود را با روزهایی مقایسه می‌کند که نسیم بهشتی را در مشام خود حس می‌کرد و از آنجا به صحنه‌ای می‌رسد که چهار بانوی آسمانی وارد خانه‌ی خدیجه می‌شوند.

مریم، آسیه، ساره و کلثوم هریک خود را معرفی می‌کنند، از سرگذشت خویش می‌گویند و نسبت خود را با این تولد بیان می‌کنند. ساره از عطای اسحاق در پیری یاد می‌کند، آسیه از نجات موسی و رهایی از فرعون، مریم از درد زایمان عیسی و پاداشی که اکنون در حضور در میلاد فاطمه یافته است. آنان خدیجه را دلداری می‌دهند، دست و سر او را می‌گیرند و می‌گویند که از جانب پروردگار برای یاری او آمده‌اند. آب در این میان، هم شاهد است و هم در نقش کوثر و حوض بهشتی ظاهر می‌شود؛ فرشتگان با جام‌های زرین از او برمی‌گیرند و او خود را خمیر در دست صاحب می‌بیند، سپس ناگهان بازمی‌گردد و درمی‌یابد که همه‌ی این عروج و نزول در یک لحظه رخ داده است.

با تولد فاطمه، نوزاد با لبخندی شبیه عیسی چشمانش را می‌گشاید و سخن می‌گوید، شهادت به یگانگی خدا، رسالت پیامبر، برتری همسر آینده‌اش و سروری فرزندانش را بر زبان می‌آورد و نام ۱۱ فرزند را می‌شمارد. پیامبر وارد خانه می‌شود، کودک را در آغوش می‌گیرد، اذان و اقامه در گوشش می‌خواند و اعلام می‌کند که نسل او از این دختر ادامه می‌یابد و او بهانه‌ی خلقت است. معنای نام فاطمه به‌عنوان بریده‌شده از آتش توضیح داده می‌شود و ابلیس با حسرت از این نام و از در امان‌بودن او و فرزندانش از آتش سخن می‌گوید و درعین‌حال به نقش خود در سوزاندن نیکان اشاره می‌کند.

روایت سپس به سال‌های شعب ابی‌طالب می‌رسد؛ آب شهادت می‌دهد که چگونه سه سال محاصره، گرسنگی و تشنگی بر پیامبر، علی، خدیجه، فاطمه و دیگران گذشت و حتی خود آب از آنان دریغ شد. بیماری ابوطالب و مرگ او، یتیم‌شدن علی و سپس بیماری خدیجه، فضای داستان را تیره‌تر می‌کند. خدیجه در بستر بیماری از پیامبر می‌خواهد که اگر قصوری دیده او را ببخشد، سفارش می‌کند که مراقب فاطمه باشند و مبادا کسی به او آزار برساند یا سیلی بزند. او از پیامبر می‌خواهد که خود او را در قبر بگذارد و وصیت پنهانی‌اش را از زبان فاطمه به پیامبر می‌رساند: کفن‌شدن در لباسی که هنگام اولین وحی بر تن پیامبر بود.

جبرئیل با حریری آسمانی برای کفن خدیجه می‌آید و آب در غسل او جاری می‌شود و اندوه پیامبر و حیرت و دلتنگی فاطمه را در خود ثبت می‌کند. در بخش پایانی، لحن روایت به گفت‌وگویی نزدیک می‌شود که در آن آب از ناتوانی خود در تحمل تنهایی فاطمه می‌گوید، از شب‌هایی که او دور از پدر زانوی غم بغل می‌کرد و باران به یاد مادر بر زمین می‌بارید، سپس قطعه‌ای شاعرانه درباره‌ی جنگل شعله‌ها و حریق خزان تصویر می‌کند که چگونه راوی در میان آتش، دود و برگ‌های سوخته پیش می‌رود و در گوش برگی که خاموش می‌سوزد می‌گوید مسوز این‌چنین، درحالی‌که خود اعتراف می‌کند تمام هستی‌اش جنگلی شعله‌ور است. این تصویر جمع‌بندی نمادینی از رنج‌های دیده‌شده و سوختن آرام و بی‌صدا در مسیر تاریخ عشق و مصیبت خاندان پیامبر است.

چرا باید سریال صوتی مقتل آب (جرعه پانزدهم) را بشنویم؟

سریال صوتی مقتل آب (جرعه پانزدهم) برای شنونده‌ای که به روایت‌های دینی، تاریخی و عاطفی علاقه‌ دارد، تجربه‌ای متفاوت فراهم کرده است. در سریال صوتی مقتل آب، زاویه‌دید آب باعث شده است که وقایع آشنا مانند میلاد فاطمه، حضور بانوان آسمانی، سال‌های شعب ابی‌طالب و وداع با خدیجه از منظری تازه و حسی بازخوانی شود. آب هم‌زمان اشک، کوثر، حوض، باران و رود است و همین چندلایگی به شنونده کمک می‌کند تا پیوند میان زمین و آسمان، جسم و روح و رنج و رحمت را بهتر لمس کند.

ساختار نمایشی اثر با حضور چند صداپیشه و تقسیم نقش‌ها، شنیدن را به تجربه‌ای شبیه تماشای یک نمایش رادیویی تبدیل کرده است. این چندصدایی‌بودن فضای ذهنی شنونده را فعال نگه می‌دارد و اجازه می‌دهد هر شخصیت با لحن و جهان درونی خود در ذهن او شکل بگیرد. ازسوی‌دیگر، متن کتاب سرشار از تصویرهای حسی و استعاری است؛ از نسیم خنک بهشت و حوض کوثر تا جنگل شعله‌ها و حریق خزان. این تصاویر مفاهیم سنگینی مانند شهادت، محاصره، فراق، یتیمی و امید را به زبان احساس نزدیک کرده است.

شنونده در خلال این تصاویر، با پرسش‌هایی درباره‌ی معنای رنج، جایگاه فاطمه در تاریخ قدسی، نسبت رحمت الهی با مصیبت و نقش آب در تسکین دل‌ها روبه‌رو می‌شود. جرعه‌ی پانزدهم همچنین پلی است میان لحظه‌ی باشکوه میلاد و سال‌های تلخ محاصره و فقدان؛ این پیوند نشان می‌دهد که چگونه شادی و اندوه در زندگی اولیای الهی در هم‌ تنیده است.

شنیدن سریال صوتی مقتل آب (جرعه پانزدهم) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

سریال صوتی مقتل آب (جرعه پانزدهم) به کسانی پیشنهاد می‌شود که به روایت‌های مذهبی و عاشورایی، مقتل‌خوانی و بازآفرینی هنری تاریخ اسلام علاقه‌مند هستند. این اثر همچنین به علاقه‌مندان به دراماپادکست‌ها، نمایش‌های رادیویی و آثار چندصدایی که در آن صدا و موسیقی نقش اصلی را در انتقال احساس برعهده دارند، توصیه می‌شود. پژوهشگران و دانشجویان رشته‌های الهیات، ادبیات دینی و مطالعات فرهنگی که به‌دنبال نمونه‌هایی از بازروایی معاصر زندگی فاطمه، خدیجه و خاندان پیامبر هستند، می‌توانند از این اثر بهره ببرند.