سریال صوتی مشمول (فصل اول ـ بخش سوم)

سریال صوتی مشمول (فصل اول ـ بخش سوم) نوشته‌ ابراهیم قربانپور با گویندگی گروه گویندگان توسط استودیو نوار منتشر شده است. این سریال صوتی در ادامه‌ی قسمت‌های پیشین مشمول پیش می‌رود و شنونده را دوباره به دل ماجراهای نظام‌وظیفه، پادگان، معافیت و دنیای پر از تناقض و شوخی و جدیت اداری می‌برد. فضای اثر بر پایه‌ی گفت‌وگوهای زنده میان شخصیت‌ها شکل گرفته است، از سربازها و مشمول‌ها گرفته تا سرهنگ عبداللهی، کارمندان نظام‌وظیفه و احتشام که حضوری پررنگ و تأثیرگذار در روایت دارد. شنونده در این اثر با موقعیت‌هایی روبه‌رو می‌شود که در آن قانون، روابط شخصی، سوءتفاهم‌ها و تلاش برای دورزدن یا فهمیدن مقررات در هم تنیده شده است. محور اصلی ماجرا همچنان مسئله‌ی خدمت سربازی و معافیت است، اما در دل این موضوع، زندگی شخصی شخصیت‌ها، گذشته‌ی آن‌ها، روابط خانوادگی و حتی کسب‌وکارهایی مثل کارگاه زهتابی هم وارد داستان شده است. لحن اثر سرشار از دیالوگ‌های تندوتیز، شوخی‌های کلامی و موقعیت‌های طنزآمیز است که در کنار لحظات جدی‌تر، تصویری چندوجهی از تجربه‌ی مشمول‌بودن و درگیرشدن با نظام‌وظیفه ارائه می‌دهد.

درباره سریال صوتی مشمول (فصل اول ـ بخش سوم) اثر ابراهیم قربانپور

سریال صوتی مشمول (فصل اول ـ بخش سوم) داستان خود را در دل ساختار نظام‌وظیفه و مناسبات اداری آن پیش می‌برد و ابراهیم قربانپور در این اثر از دل یک موقعیت به‌ظاهر ساده یعنی پیگیری معافیت و وضعیت سربازی، به مجموعه‌ای از ماجراهای پیچیده و گاه غافلگیرکننده رسیده است. شنونده در این قسمت، با ادامه‌ی حضور سرهنگ عبداللهی، احتشام و چند مشمول تازه روبه‌رو است، از جمله ارسلان امیرشاهی که پس از ۱۶ سال دوری از ایران به کشور برگشته و حالا با مسئله‌ی خروج دوباره از کشور و مشکل خدمت سربازی مواجه شده است. 

سریال صوتی مشمول (فصل اول ـ بخش سوم) اثر ابراهیم قربانپور بر پایه‌ی دیالوگ‌های پی‌درپی و صحنه‌های کوتاه و متوالی شکل گرفته است و می‌توان آن را شامل چند بخش و موقعیت دانست که هرکدام حول یک مسئله‌ی اداری یا شخصی می‌چرخد، از گفت‌وگوهای تلفنی سرهنگ با مراجعان و پزشکان گرفته تا حضور دوباره‌ی احتشام در دفتر سرهنگ برای پیگیری معافیت کفالت ارسلان. در بخش‌هایی از سریال به کارگاه زهتابی و پیشینه‌ی خانوادگی احتشام پرداخته شده است، جایی که روده‌پاک‌کنی، صادرات روده‌ی گوسفندی و شوخی با روده‌های سلطنتی بهانه‌ای برای ساختن فضایی طنزآمیز و درعین‌حال انتقادی شده است. 

در ادامه‌، ماجرای ارسلان امیرشاهی به نقطه‌ای حساس می‌رسد، جایی که سرهنگ با بررسی سوابق خروج از کشور و اسامی همراهان خانواده‌ی امیرشاهی، به تناقضی در پرونده برمی‌خورد و متوجه می‌شود که کتایون امیرشاهی که هم‌سن ارسلان است، درواقع خود او بوده است. این کشف پای موضوع تغییر جنسیت را به داستان باز می‌کند و روایت را از سطح یک پرونده‌ی معمولی معافیت به سطحی عمیق‌تر درباره‌ی هویت شخصی و نسبت آن با قانون می‌برد. 

در همین حال، بخش‌های دیگری از این سریال به تلاش‌های احتشام برای دورزدن مقررات، پیشنهادهای غیرمستقیم رشوه با روده‌ی اعلا، شوخی‌های مکرر با بندهای آیین‌نامه و اضافه‌خدمت و نیز گفت‌وگوهای خانوادگی درباره‌ی کفالت و وضعیت پدر ارسلان اختصاص یافته است. سریال صوتی مشمول با کنارهم‌گذاشتن این صحنه‌ها، تصویری از برخورد آدم‌های عادی با ساختارهای رسمی ارائه کرده است، جایی که قانون، احساس، ترس، خجالت، شوخی و جدیت در هم می‌آمیزند و هر شخصیت به‌نوعی تلاش می‌کند راهی برای عبور از این پیچ‌وخم‌ها پیدا کند.

خلاصه سریال صوتی مشمول (فصل اول ـ بخش سوم)

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند! 

محور اصلی روایت در سریال صوتی مشمول (فصل اول ـ بخش سوم) همچنان دفتر نظام‌وظیفه و اتاق سرهنگ عبداللهی است، جایی که مشمول‌ها و اطرافیانشان برای حل‌وفصل وضعیت خدمت سربازی رفت‌وآمد می‌کنند. شنونده در آغاز این بخش، با گفت‌وگوهای روزمره‌ی سرهنگ و سربازانش روبه‌رو است، از جمله بحث درباره‌ی بندهای آیین‌نامه، اضافه‌خدمت، تجدید دوره و اینکه نظام‌وظیفه برای پرسنلش دوره‌ی بازآموزی بگذارد. در همین فضا، احتشام دوباره وارد می‌شود، شخصیتی پرحرف، شوخ و درعین‌حال فرصت‌طلب که مدام در تلاش است برای خودش و دیگران راهی برای معافیت یا سبک‌ترشدن خدمت پیدا کند. 

داستان اصلی این قسمت ماجرای ارسلان امیرشاهی است، مردی ۳۴ ساله که پس از ۱۶ سال دوری از ایران به کشور برگشته و حالا متوجه شده نمی‌تواند از کشور خارج شود، چون وضعیت خدمت سربازی‌اش نامشخص است. او سال‌ها پیش بدون طی‌کردن روال قانونی و بدون ثبت در سیستم، از ایران خارج شده و حالا بازگشتش، پرونده‌ای مبهم در نظام‌وظیفه ساخته است. سرهنگ ابتدا او را به واحد مشمولین و مشاوران تخصصی ارجاع می‌دهد و تأکید می‌کند که با این سابقه‌ی خروج، کار ساده‌ای پیش رو نیست. احتشام اما اصرار دارد که برای ارسلان راهی برای معافیت پیدا شود، از کفالت پدر گرفته تا جست‌وجو برای نقص جسمی یا بیماری که بتواند به‌عنوان دلیل معافیت ثبت شود. 

شنونده در بخش بعدی وارد زندگی شخصی احتشام می‌شود، از کارگاه زهتابی و روده‌پاک‌کنی خانوادگی تا خاطرات او از پدربزرگ و رگ‌وریشه‌ی سلطنتی روده‌ها. این بخش‌ها هم‌زمان هم طنز می‌سازند هم زمینه‌ای برای پیشنهاد غیرمستقیم رشوه به سرهنگ فراهم می‌کنند، جایی که احتشام چند متر روده‌ی گوسفندی اعلا را کنار می‌گذارد و سعی می‌کند با این امتیاز، نظر سرهنگ را برای درست‌درآمدن جواب معافیت ارسلان جلب کند. سرهنگ اما به‌شدت واکنش نشان می‌دهد.

در ادامه، ارسلان به‌دنبال معافیت کفالت پدرش می‌رود و در تماس با مادرش، درباره‌ی وضعیت پدر، شغل او و امکان اثبات ازکارافتادگی صحبت می‌کند. این گفت‌وگوها نشان می‌دهد که خانواده درگیر مسائل مالی، کسب‌وکار (مثل رستوران) و نگرانی از اعزام ارسلان به خدمت است. نقطه‌ی عطف سریال صوتی مشمول زمانی است که سرهنگ پس از رفتن احتشام، پرونده‌ی ارسلان را با دقت بیشتری بررسی می‌کند. او در فهرست مسافران خروجی کشور به نام‌های خانوادگی امیرشاهی برمی‌خورد و متوجه می‌شود تنها کسی که همراه والدین ارسلان از کشور خارج شده کتایون امیرشاهی بوده که هم‌سن ارسلان است. با کنارهم‌گذاشتن این اطلاعات، سرهنگ به این نتیجه می‌رسد که کتایون و ارسلان یک نفرند و ارسلان در گذشته با هویت زنانه از کشور خارج شده و بعدتر تغییر جنسیت داده است. 

سرهنگ در تماس تلفنی با ارسلان، این موضوع را مطرح می‌کند و توضیح می‌دهد که قانون، عمل تغییر جنسیت را به‌رسمیت شناخته است و کسانی که پس از این عمل به‌عنوان مرد شناخته می‌شوند، از خدمت سربازی معاف هستند. به‌این‌ترتیب، او به ارسلان می‌گوید که نیازی به پیگیری معافیت کفالت نیست و کافی است مدارک پزشکی مربوط به عمل را به نظام‌وظیفه ارائه کند تا کارت معافیت صادر شود. در پایان، سرهنگ تأکید می‌کند که نظام‌وظیفه درباره‌ی این موضوع با کسی صحبت نخواهد کرد و حریم خصوصی ارسلان حفظ می‌شود.

چرا باید سریال صوتی مشمول (فصل اول ـ بخش سوم) را بشنویم؟

سریال صوتی مشمول (فصل اول ـ بخش سوم) از دل یک موضوع آشنا یعنی خدمت سربازی، به مجموعه‌ای از موقعیت‌های انسانی، طنزآمیز و گاه تلخ رسیده است. یکی از ویژگی‌های شاخص این سریال صوتی پرداختن به موضوع هویت جنسیتی در دل یک داستان مرتبط با نظام‌وظیفه است. ماجرای ارسلان/کتایون امیرشاهی، مسئله‌ی تغییر جنسیت، ترس از قضاوت دیگران و نسبت این موضوع با قانون را به‌شکل مستقیم وارد روایت کرده است. این زاویه سریال را از یک داستان صرفاً اداری فراتر برده و آن را به روایتی درباره‌ی هویت شخصی، حق انتخاب و نحوه‌ی مواجهه‌ی ساختارهای رسمی با این مسائل تبدیل کرده است. 

سریال صوتی مشمول برای شنونده‌ای که به دیالوگ‌های پرکشش، موقعیت‌های طنز اداری، و شخصیت‌پردازی ازطریق گفت‌وگو علاقه‌مند است جذابیت ویژه‌ای دارد. ساختار مبتنی‌بر گفت‌وگو، حضور چند صدا و اجرای گروه گویندگان، فضایی نزدیک به نمایش صوتی ایجاد کرده است و شنیدن اثر را به تجربه‌ای شبیه تماشای یک سریال در قالب صدا تبدیل کرده است، سریالی که هم می‌خنداند، هم سؤال‌هایی درباره‌ی قانون، عدالت و هویت پیش می‌کشد.

شنیدن سریال صوتی مشمول (فصل اول ـ بخش سوم) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن سریال صوتی مشمول (فصل اول ـ بخش سوم) به کسانی پیشنهاد می‌شود که درگیر مسئله‌ی سربازی، معافیت، نظام وظیفه و تجربه‌های اداری مرتبط با آن هستند یا این فضا برایشان آشنا و کنجکاوی‌برانگیز است. این اثر همچنین به علاقه‌مندان به داستان‌های مبتنی‌بر دیالوگ، نمایش‌های صوتی و روایت‌هایی که طنز و جدیت را در کنار هم پیش می‌برند، توصیه می‌شود. این سریال صورتی برای کسانی که دغدغه‌ی هویت جنسیتی، تغییر جنسیت و نسبت این موضوع با قانون و ساختارهای رسمی را دارند نیز مناسب است.