اگر فلسفهی داستایفسکی را در آثارش بجوییم، باید اینگونه نتیجه بگیریم که آثار او با گذر عمرش سیری تکاملی را طی میکند؛ آنگونه که هرچه به اواخر عمرش نزدیکتر میشود داستانهایش هم پختهتر میشوند. برخی از آثار او از لحاظ فلسفی و روانشناختی و همچنین حجم داستانی، سنگینتر و برخی سبکتر و راحتخوانتر هستند. در این یادداشت سعی میکنیم ترتیبی از خواندن آثار داستایوفسکی به شما ارائه دهیم که هم سیر تکاملی نوشتههایش در آن لحاظ شده باشد و هم خوانندگان از خواندن داستانهای سنگین پشت سر هم خسته نشوند و با خواندن داستانهای سبکتر کمی استراحت به خود بدهند تا برای خواندن اثر بعدی داستایفسکی آماده شوند. پس با هم شروع کنیم. ابتدا ترتیب پیشنهادیمان را ذکر میکنیم و در ادامه، هر اثر را مختصر معرفی هم میکنیم.
ترتیب پیشنهادی مطالعه آثار داستایفسکی
ـ بیچارگان
ـ همزاد
ـ دوست خانواده
ـ بانوی میزبان
ـ شبهای روشن
ـ نازک دل
ـ جنایت و مکافات
ـ یک اتفاق مسخره
ـ یادداشتهای زیرزمینی
ـ قمارباز
ـ آزردگان و خوارشدگان
ـ رویای عموجان
ـ ابله
ـ شیاطین
ـ رویای آدم مضحک
ـ تمساح
ـ همیشه شوهر
ـ جوان خام
ـ برادران کارامازوف
۱. بیچارگان
سال انتشار داستان: ۱۸۴۶
نخستین رمانی که فئودور داستایفسکی نوشت و منتقدان روسیه را به تحسین واداشت، کتاب بیچارگان است. او هنگام نوشتن این رمان کوتاه تنها ۲۰ سال داشت. این کتابْ همانگونه که از نامش هم پیداست، داستان انسانهای بیچارهای است که از فرط استیصال به مرگ راضی شدهاند. فرم این رمان کوتاه بر پایهی نامهنگاری است و نامهها بین دو شخص ردوبدل میشود؛ یکی، دختری جوان به نام واروارا و دیگری، مردی مسن به اسم ماکار از خویشاوندان دختر. این دو همسایهی هم در مجتمعی هستند و ترجیح میدهند به جای رودررو …
