قطارهای «مراقبت ویژه» در دستگاه نظامی آلمان نازی تنها وسیلهای برای حمل مهمات نبودند؛ این قطارها نماد عبور سایهای سنگین از میان سرزمینهای اشغالشده بودند، حامل بارهایی که کمتر کسی از محتوایشان خبر داشت و هر حرکتشان ردی از اضطراب، اجبار و مهارشدگی باقی میگذاشت. همین تصویر سرد و مکانیکی، نقطۀ ورود به جهان هرابال است؛ جهانی که از دل ظاهری ساده، لرزش عمیق یک دورۀ فروپاشی را نشان میدهد.
واگنهای کوتاه یا بیجداره، یکییکی از جلوی راوی میگذرند و جعبههای باروتی که در بستری از کاه چیده شدهاند در نور اندک ماه از خلال برفریزی سنگین دیده میشوند. همین نگاه دقیق و ساکت به قطارها، همانقدر که تصویری مستند میسازد، نشانهای از مواجهۀ انسان کوچک با ماشین عظیم جنگ است. هرابال از همان آغاز، نه با توصیفی حماسی بلکه با لحنی آرام و بیادعا، خواننده را به قلب واقعیتی میبرد که هیچ چیز در آن عادی …
