
منبر، منبر بماند.
منبر نباید از دور خارج بشود [و به یک معنا گفتوگویی باشد.] رفتارهای دیگری باید [گفتوگو] را جبران کند. منبر اصلاً جای تضارب آرا نیست، جای آموزش است. اگر چند صدایی ایجاد بشود به القای پیام آسیب میزند. باید پیام القا بشود، ولی [منبری و سخنران] باید در جاهای دیگری نشست و برخاست کند. در جلسات هفتگی قبل و بعد جلسه بنشیند با افراد حرف بزند. بازخورد بگیرد. در جلسه، باتوجه به جمعیت زیاد، تفاوت جنسیتی، تفاوت تحصیلی، تفاوت فرهنگی، تفاوت سنی و... اگر بخواهید بگویید هرکسی از هر دری حرف بزند، جلسه از دست میرود. اگر تکگویی[۱] نباشد ساختارش به هم میخورد و آسیب میبیند.
[منبریها] برای اینکه تعامل داشته باشند، اگر در یک مسجد است و سخنران امام جماعت مسجد است، اینها هر روز با هم رفتوبرگشت میکنند. معمولاً در جلساتی که متعدد است میگویم اگر کسی نکتهای دارد، یادداشت بدهد تا در بحث یا وقت دیگری به آن بپردازم.
و روی زمین، با تکبر راه مرو! تو نمیتوانی زمین را بشکافی و طول قامتت هرگز به کوهها نمیرسد! (سوره مبارکه اسراء، آیه شریفه ۳۷)
دغدغه [گفتوگو] درست است اما نمیشود منبر را دستکاری کرد. همیشه میگویم باید جلسات، یک کلاسهای درسی هم داشته باشند، آنجا رفتوبرگشت بشود. سرکلاس دانشگاه اصلاً استقبال میکنم از کسی که انْ قُلت[۲] بکند. چون در کلاس همه یکسطحاند، افراد اشتراکهای بسیاری دارند و احساساتش کمتر است. منبر موارد دیگری هم دارد؛ مثلاً شما باید از نظر احساسات هم تقویت بشوید.
موانع گفتوگو
ما به چند دلیل از گفتوگو عاجز هستیم. یکی خودمعصومانگاری و جزم بیش از حد است که شیوه خوارج هم بود. شما ولی معصومی دارید که او باید به شما بگوید درست میروید. فعلاً شما باید در …