مقدمه
کرونا کماکان پابرجاست و قرنطینه بهمثابه سبک زندگی متأخر ما و بشر امروزی قرن بیست و یکمی بیش از یک سال است که همزاد و همنشین ما شده است. از همین رو در این مقاله نیز بر آن شدیم تا بار دیگر از دریچهی جهانِ بصری عکسها به موقعیت و وانفسای امروزی خود نظری بیفکنیم. بهانهی این تأمل و غور ذهنی - بصری مجموعه عکسهای مریم سعیدپور به نام «قرنطینه» است. این مجموعه عکس توانست جایزه اصلی فستیوال بینالمللی رسانههای تصویری جوانان «میهودو» ژاپن را از آن خود کند. این مجموعه عکس به سبب رویکرد اجتماعی ناظر به آن و پرداختن به زندگی روزمره شهری، این فرصت و امکان را میدهد تا به جهان اجتماعیمان سرک بکشیم و لایههای معنایی در پس ایماژها را واکاوی کنیم. دریچه نظری نگاه به عکسها نظریات ریتا فلسکی و جورج زیمل نظریهپردازان فرهنگی و رویکرد روششناسانهی ما رویکرد نشانهشناسی اجتماعی خواهد بود.
عکسهای مریم سعیدپور
تحلیلی بر عکسها
در عکسهای پیش رو ما با تقاطع دو مقوله روبروییم. انسان و خانه. خانه از نظر فلسکی (۲۰۰۰: ۸۵) تنها يک گزینش جغرافيايی نيست، بلکه يک نماد متافيزيکی رساست. «بودن در خانه در جهان» ، وهنی کنايی به بیخانمان بودنِ وجودی و مايۀ تشويش روشنفکران مُدرن است. چراکه واژگان مدرنيته، واژگانی ضد یا علیه خانه است. اين واژگان تحرک، جابهجايی، تبعيد و گذر از مرزها را تحسين میکند و با شيفتگی از حرکت به سمتوسوی جهانِ بيرون میگويد، اما از بازگشت به خانه دم نمیزند. برعکس، خانه فضای آشنائيّت، رخوت و رکود است. فضا و مکان بهواسطهی حضور سوژه شکل میگیرد و این بدان معناست که فضا و مکان به حضور انسان وابسته است (شعیری،۱۳۹۱: ۹۸) در عکسهای مذکور با دو سنخ مختلف بازنمایی انسانی روبرو هستیم: …
