«چه مهربان بودی ای یار، ای یگانهترین یار/ چه مهربان بودی وقتی دروغ میگفتی» معشوق مهربان دروغگوی یگانه، یکی از هزارها معشوقهای تاریخ ادبیات که اینجا در شعر فروغ جاودانه میشود تا عشق به زیباترین و معصومانهترین جلوهی ممکن درآید... معشوقهایی با سیما و جهانهای یگانه... وجدانگیز، خواستنی، دلبر و دلربا که روی محمل شعرهای عاشقانه، در تاریخ به پیش میروند، زندگی میکنند، مدام احضار میشوند در لحظهی معاصر، در نامهها و در مقدمهها و در عاشقانههای پنهان و آشکار، و در زمزمههای شبانه، در پیامکها و متنهای مینیمال شدهی تلفنهای همراه، در عکسنوشتههای فضاهای عمومی مجازی که از خصوصیترین احساسها میگویند، و در هرجا، که زبان عاشق برای گفتن از عشق الکن میشود. شعرهای عاشقانه و عاشق و معشوقهای ادبی و تصویرها و خیالها و هجر و سوزهای ساختهشده به دست شاعران خیالپرداز، گویی زندگانی ابدیاند که هر لحظه و همهجا فراخوانده میشوند؛ یکی برای توصیف و دیگری برای ابراز ارادت و بندگی و یکی دیگر برای ابراز شایستگی در محضر معشوق... ترکیبهای شاعرانهی عشقی، این عاشقانههای منظوم، این اسناد گنگ و رمزآمیز و کدگذاریشدهی تاریخ عشق، مدام وام گرفته میشوند تا عشق را زبان سخن باشد... این ترکیبها و همنشینیهای عاشقانه، از عاشقانههای سیاسی و عاشقانههای سیاه گرفته تا عاشقانههای عرفانی و عاشقانههای تنانه، همه در چارچوب جهان غنایی ادبیات فارسی و داشتههای انسان فارسیگو از میراث مکتوب عشق قرار میگیرند و بخشی از پیکرهای وجودی و معرفتی را میسازند، که ما باشیم. از این روست که شعر عاشقانه، بخشی از هستی اجتماعی انسان ایرانی است. آن بخش از هستی که قرار است با جهان ملاقات کند و به تعبیر زیبای محمد مختاری، به کائنات و طبیعت و جهان گشوده باشد و عشق بورزد. اگر بخواهیم همنوا با براهنی شعر عاشقانه را مترادف با کمال شعر و عالیترین نوع شعر بدانیم آن وقت بررسی و مطالعهی عالمانه و علمی آن، بحثی جدی خواهد شد. برای نزدیک شدن به این مطالعه و دقیقتر شدن در آن، در روزهایی که همهگیر شدن یک ویروس، ما را و جهان را خانهنشین کرده بود،در این میزگرد که البته یک تجربه بدیع و جدید برای همه ما بود و شیرینیها و گرفتاریهایی خاص خودش را هم داشت (از قطع و وصل شدنهای مکرر صدا گرفته تا عدم حضور خانم دکتر بهفر در بخش پایانی میزگرد )، با نگاهی اجمالی رویکرد شاعران دورههای مختلف در باب مفهوم عشق و سیر تطور بازنمایی چهره معشوق در شعر عاشقانه فارسی را مورد کنکاش قرار گرفت و علاوه بر این تاریخینگری، به سهم شاعران تاثیرگذار معاصری چون نیما، فروغ و ... در انقلابی که در این مفاهیم و معانی رخ داده، پرداخته شد.
ویژه مشترکین بینهایت
مروری بر یک قرن شعر عاشقانه ایران از ۱۳۰۰ تا ۱۳۹۹: در جستجوی عشقِ رهاییبخش
میزگردی درباره شعر عاشقانهی امروز و پهنهی معانی و مفاهیم آن با حضور محمدرضا اصلانی، حافظ موسوی، مهری بهفر و آتفه چهارمحالیان
۴۸ دقیقه مطالعه
این نوشته را پسندیدی؟
اطلاعات چاپ
این نوشته در شماره ۶ مجله وزن دنیا (خرداد ۱۳۹۹) منتشر شده است.